Thực hiện Nghị quyết T.Ư 5, khoá VIII hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và Nghị quyết số 05-NQ/BTV ngày 25-5-2011 của Tỉnh uỷ về một số chủ trương, giải pháp phát triển sự nghiệp văn hoá thể thao giai đoạn 2011-2015, định hướng đến năm 2020, huyện Ba Chẽ đã rất nỗ lực xây dựng, củng cố hệ thống thiết chế văn hoá thôn, khu trên địa bàn.
Thôn Làng Dạ, xã Thanh Lâm cách trung tâm thị trấn Ba Chẽ tới gần 45 cây số. Tuy ở đây, điều kiện sống vô cùng khó khăn nhưng trong mấy năm gần đây đã phát huy rất tốt công tác xã hội hoá trong việc xây dựng, quản lý các nhà văn hoá, di tích lịch sử… Điển hình như công trình khôi phục Đình Làng Dạ, hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2010. Đình đã trở thành nơi tổ chức rất nhiều hoạt động văn hoá như: Lễ hội truyền thống Đình làng (ngày 10-1 âm lịch hàng năm) hay sinh hoạt hội, hè… Đồng chí Trương Đình Dũng, Chánh Văn phòng UBND huyện Ba Chẽ, cho biết: “Ngoài nguồn vốn từ T.Ư và tỉnh cấp để xây dựng, huyện cũng đã huy động người dân trên địa bàn đóng góp hơn 500 triệu động gồm sức người, sức của giúp đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Chỉ trong vòng gần 2 năm, ngôi đình đã cơ bản hoàn thành và đưa vào sử dụng”. Hay tại nhà văn hoá thôn Làng Dạ, việc triển khai xây dựng được nhân dân trong thôn bàn bạc rất cụ thể, phù hợp với điều kiện sinh hoạt tại thôn. Ông Nguyễn Ngọc Kết, Bí thư chi bộ thôn cho biết: “Từ khi có nhà văn hoá mới vào cuối năm 2011, bà con tại thôn ai nấy cũng vui mừng. Với quy mô chỗ ngồi rộng rãi (dưới 150 chỗ ngồi), chúng tôi có thể tổ chức ngày hội đại đoàn kết toàn dân, sinh hoạt chi bộ, hội họp của thôn… hiệu quả hơn rất nhiều”. Được biết, trong thời gian tới, thôn sẽ tiếp tục huy động các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn nhanh chóng triển khai làm sân, hàng rào, trồng cây xanh để nhà văn hoá khang trang, sạch đẹp hơn.
Không riêng thôn Làng Dạ, tại các thôn Nà Làng, Làng Cổng, Nam Kim (xã Thanh Lâm); hay một số thôn, bản xã Nam Sơn, Đạp Thanh cũng đẩy mạnh việc huy động mọi nguồn lực để xã hội hoá công tác xây dựng nhà văn hoá thôn, khu. Đơn cử như: Ở các khu của thị trấn, bà con đã đóng góp từ 30 đến 50 triệu đồng/nhà; nhân dân xã Đồn Đạc đóng góp 473 ngày công và trên 5,1 triệu đồng; nhân dân xã Đạp Thanh đóng góp 8 triệu đồng… Ngoài ra, nhân dân ở các xã còn đóng góp tre, dóc và trồng cây xanh để làm hàng rào, khuôn viên nhà văn hoá. Do đó, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động của thiết chế văn hoá từng bước được củng cố. Đến nay, toàn huyện có 65/74 nhà văn hoá thôn được đưa vào sử dụng theo chương trình xây dựng Nông thôn mới; 2 di tích lịch sử cấp tỉnh; 4 điểm vui chơi cho trẻ em; 7 xã có bưu điện văn hoá với 242 đầu sách.
Bên cạnh đó, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc cũng được huyện quan tâm, gìn giữ như: Lễ cấp sắc của dân tộc Dao, Hát sóng cọ của dân tộc Sán Chỉ, các hội thi văn hoá - thể thao dân tộc… Một số xã đã thành lập được câu lạc bộ giúp người dân hiểu rõ và phát triển văn hoá tại địa phương như: Câu lạc bộ thể thao dân tộc xã Đạp Thanh, Làng văn hoá dân tộc thôn Khe Ốn (xã Thanh Lâm)… Hàng năm, huyện tổ chức 3 đến 4 giải thể thao phong trào; 4-5 cuộc liên hoan, giao lưu văn hoá, văn nghệ; Hội diễn nghệ thuật quần chúng và hội thi văn hoá - thể thao cấp huyện tổ chức định kỳ 2 năm/lần. Đáng chú ý, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” đã được các cấp uỷ, chính quyền từ huyện đến cơ sở quan tâm. Năm 2011, toàn huyện có 2.724/4.497 hộ đạt gia đình văn hoá (chiếm tỷ lệ 60,6%). Với một huyện miền núi có tỷ lệ người dân tộc thiểu số chiếm đa số (gần 80%) và tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo vẫn còn cao (51%) thì đây cũng là một tỷ lệ đáng mừng.
Được biết, để đáp ứng nhu cầu về khai thác thông tin của cộng đồng dân cư, và tăng hiệu quả hoạt động của các thiết chế, huyện đang đề xuất tỉnh cấp kinh phí xây dựng các trung tâm thể dục - thể thao tại các xã, lắp đặt dịch vụ Internet tại các nhà văn hoá, mua mới hệ thống FM, hoàn thiện các công trình phụ trợ của nhà văn hoá… Như vậy, trong thời gian tới, hệ thống thiết chế văn hoá ở Ba Chẽ chắc chắn sẽ tiếp tục đạt hiệu quả cao hơn.
Lan Anh
