Quảng Yên - thị xã ven biển nằm phía Tây Nam của tỉnh Quảng Ninh không chỉ được biết đến là vùng đất lịch sử văn hóa vô cùng đặc biệt, mà còn được nhắc đến như một thiên đường ẩm thực rất phong phú và độc đáo.
Trong thiên đường ẩm thực đó, những món bánh giàu bản sắc dân tộc, như bánh gio, bánh gấc, bánh giày, bánh mật... luôn được người dân nơi đây lựa chọn trong mâm cỗ Tết dâng lên tổ tiên như một cách để tưởng nhớ nguồn cội, bái vọng tiền nhân.
Bánh giày - một loại bánh không thể thiếu trong các ngày lễ, Tết, ra cỗ họ, hội hè và cưới hỏi...Chị Ngô Thị Nhãn, một nghệ nhân làm bánh tại xã Phong Cốc, cho biết: "Để chế biến bánh giày, người ta chọn gạo nếp cái hoa vàng thơm ngon ngâm qua nước ấm khoảng 5-6 giờ sau đó đem đồ thành xôi rồi giã nhuyễn.Giã bánh là công đoạn đòi hỏi sự công phu nhất; muốn bánh mềm đạt tiêu chuẩn thì người bắt bánh và giã bánh phải phối hợp ăn ý trong việc nhanh nhẹn lật xôi và trong từng nhịp chày".
Khi ăn, thái bánh giày ra từng thanh, dùng ghém với giò lụa hoặc chả mực cho hương vị rất tuyệt vời.Một loại bánh cũng không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của người dân Quảng Yên với vỏ bánh mềm mượt và nhân đỗ dừa rất ngậy là bánh mật.Cũng như các loại bánh truyền thống khác, bánh mật được làm khá cầu kỳ với nhiều công đoạn, như: Ngâm gạo, xay bột, ép khô bột, nhào bột đã ép khô với nước đường cô đặc, gói bánh với nhân đỗ và hấp cách thủy cho bánh chín.Loại bánh khác cũng rất đặc trưng là bánh gio (còn gọi là bánh tro). Đây là món quà quê dân dã, mộc mạc, dung dị và rất đỗi thân quen của người dân Quảng Yên cũng được bà con dùng trong những dịp lễ, Tết.Để làm được một mẻ bánh gio thường phải mất cả ngày với nhiều công đoạn, từ chế nước tro, ngâm rửa lá dong, ngâm gạo đến gói bánh và luộc bánh.
Cô Bùi Thị Hiền, nghệ nhân làm bánh gio lâu năm, cho biết: "Ngày trước, bánh gio thường được làm vào mỗi dịp lễ, Tết để bán hay cúng tổ tiên. Nhưng do yêu cầu của thị trường, bây giờ bánh gio được làm quanh năm".Theo quan niệm của người dân nơi đây, một loại bánh mang sắc đỏ tượng trưng cho một năm mới tràn ngập hạnh phúc đó là bánh gấc.Cách làm bánh gấc không khác nhiều so với bánh gio, tuy nhiên trong nhân bánh có đậu xanh được hấp chín, cán nhuyễn trộn cùng đường trắng và dừa tươi bào sợi với mứt bí và hạt sen.Bánh sau khi làm xong sẽ được mang đi hấp trong vòng 1-2 tiếng để cho bánh dền và đạt độ dẻo nhất định là có thể thưởng thức được.Trong mâm cỗ dâng lên tổ tiên ngày Tết của người dân nơi đây không thể thiếu được những món quà quê truyền thống này.
