Dưới hầm sâu hàng trăm mét, những người thợ lò vẫn lặng lẽ đào từng tấn than cho Tổ quốc. Vượt lên mọi gian khó, hình ảnh những công nhân lấm lem than nhưng luôn tiên phong, gương mẫu trong công việc đã trở thành biểu tượng đặc biệt. Họ không chỉ là người lao động trực tiếp, mà còn là hạt nhân chính trị, điểm tựa tinh thần của đồng đội. Để những “hạt giống đỏ” ấy được phát hiện, bồi dưỡng, rèn luyện và đứng vào hàng ngũ của Đảng có vai trò rất lớn của tổ chức Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, đây chính là “cầu nối” vững chắc giữa phong trào công nhân và công tác xây dựng Đảng.
Trong bối cảnh ngành Than gặp nhiều khó khăn về tuyển dụng và giữ chân lao động, phát triển đảng viên trong công nhân mỏ càng trở thành nhiệm vụ chiến lược. Đây là yếu tố quan trọng góp phần giữ vững bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, khẳng định truyền thống “Kỷ luật - Đồng tâm” của thợ mỏ Quảng Ninh.
Chú trọng phát triển đảng viên trong công nhân lao động
Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa X về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã nêu rõ: “Chú ý hơn nữa công tác bồi dưỡng, phát triển Đảng trong công nhân. Có cơ chế, chính sách đẩy mạnh việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng những cán bộ ưu tú xuất thân từ công nhân, nhất là công nhân trực tiếp sản xuất, tăng dần tỷ lệ cán bộ xuất thân từ công nhân trong bộ máy lãnh đạo các cấp của Đảng, Nhà nước, công đoàn và các tổ chức chính trị - xã hội khác. Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tạo cơ hội phát triển cho những cán bộ công đoàn trẻ, cán bộ thanh niên có năng lực, trình độ và phẩm chất đạo đức tốt xuất thân từ công nhân”.
Từ chủ trương đó, công tác phát triển đảng viên trong công nhân lao động, đặc biệt là thợ lò, luôn được các cấp ủy Đảng ở TKV xác định là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng. Qua đó nhằm bổ sung nguồn lực, nâng cao sức chiến đấu của Đảng và góp phần thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững.
Phó Chủ tịch Công đoàn TKV Nguyễn Trung Hiếu nhấn mạnh: “Công tác phát triển đảng viên trong công nhân, nhất là thợ lò, không chỉ đơn thuần là bổ sung lực lượng cho Đảng, mà quan trọng hơn là xây dựng đội ngũ nòng cốt ngay tại nơi sản xuất. Khi tại phân xưởng có nhiều đảng viên gương mẫu, phong trào thi đua và kỷ luật lao động sẽ được lan tỏa mạnh mẽ. Công đoàn là tổ chức gần gũi nhất với công nhân, nên chúng tôi có điều kiện phát hiện, dìu dắt và bồi dưỡng những hạt nhân ưu tú. Mỗi đoàn viên ưu tú được giới thiệu cho Đảng không chỉ là niềm vui của cá nhân, mà còn là thành quả của cả phong trào công nhân”.
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng trong Tập đoàn, các cấp công đoàn bên cạnh việc tập trung thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình đã nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm trong công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, trong đó xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, đặc biệt công tác tuyên truyền, giáo dục, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp là nội dung hết sức quan trọng.
Trọng tâm là công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các cấp ủy, cán bộ, đảng viên, công nhân về vị trí, vai trò, tầm quan trọng, ý nghĩa và lợi ích của việc phát triển Đảng trong doanh nghiệp. Khẳng định việc thành lập tổ chức Đảng trong doanh nghiệp là để đồng hành cùng doanh nghiệp vận động công nhân thi đua lao động sản xuất, chấp hành kỷ luật lao động, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ, quy chế, quy định của doanh nghiệp. Công đoàn các cấp làm tốt công tác phát hiện, bồi dưỡng tạo nguồn phát triển đảng viên; phát huy vai trò của tổ chức công đoàn trong công tác phát triển Đảng và tiếp tục giáo dục, rèn luyện đảng viên trong môi trường của tổ chức công đoàn.
Để tạo môi trường rèn luyện, các cấp công đoàn đã phối hợp chặt chẽ với chuyên môn phát động sâu rộng nhiều phong trào thi đua yêu nước. Nổi bật như phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, “Luyện tay nghề - Thi thợ giỏi”, “Ca sản xuất an toàn - hiệu quả”, “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”…
Một trong những dấu ấn đậm nét nhất là chương trình “Vinh quang thợ mỏ” do Công đoàn TKV khởi xướng từ năm 2017. Đây không chỉ là giải thưởng tôn vinh những cống hiến xuất sắc, mà còn là nơi phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố điển hình để giới thiệu cho Đảng. Qua 6 lần tổ chức, chương trình đã vinh danh 1.050 lượt người lao động xuất sắc ở cấp Tập đoàn và hàng chục nghìn cá nhân tiêu biểu ở cấp cơ sở. Phong trào này đã lan tỏa mạnh mẽ tinh thần thi đua, khuyến khích người lao động cống hiến, tạo động lực để họ phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng.
Trong tháng 2 vừa qua, anh Nguyễn Quốc Dần, Tổ trưởng sản xuất tại Phân xưởng Khai thác than 5 (Công ty Than Dương Huy) là một trong số 95 công nhân lao động tiêu biểu là đảng viên vinh dự được Tổng LĐLĐ Việt Nam biểu dương, khen thưởng. Nguyễn Quốc Dần là tấm gương sáng về sự tận tâm, trách nhiệm và tinh thần sáng tạo không ngừng trong công việc. Gần 20 năm gắn bó với nghề thợ lò, anh luôn ý thức sâu sắc về vai trò tiên phong của người đảng viên trong lao động sản xuất; về tinh thần kỷ luật và đồng tâm.
Anh Dần chia sẻ: “Từ phong trào thi đua của công đoàn, tôi có môi trường rèn luyện, trưởng thành. Được đứng trong hàng ngũ của Đảng là vinh dự lớn, nhưng cũng là trách nhiệm để mình gương mẫu hơn trong từng mét lò, từng chuyến than.”
Từ chính các phong trào thi đua, những người thợ mỏ ưu tú nhất đã được công đoàn bồi dưỡng, giới thiệu cho tổ chức Đảng. Nghị quyết Đại hội Công đoàn TKV các nhiệm kỳ gần đây đều đặt mục tiêu hằng năm giới thiệu 900-1.200 đoàn viên ưu tú cho Đảng. Trong nhiệm kỳ 2018-2023, các cấp công đoàn đã giới thiệu 6.751 đoàn viên ưu tú và có 5.570 người vinh dự được kết nạp vào Đảng. Đáng chú ý, tỷ lệ đảng viên là người lao động trực tiếp sản xuất luôn đạt 57-82%, vượt chỉ tiêu nghị quyết đề ra.
Riêng năm 2024, Đảng bộ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và Đảng bộ Than Quảng Ninh đã phối hợp tổ chức 13 lớp bồi dưỡng kết nạp cho 1.019 học viên, với 769 đảng viên là người lao động trực tiếp. Trong 6 tháng đầu năm 2025 đã kết nạp 241 đảng viên, trong đó 192 đảng viên là người lao động trực tiếp. Chất lượng bồi dưỡng chính trị tại các lớp nhận thức về Đảng được nâng cao và có nhiều điểm mới, công tác kết nạp thực hiện đúng quy trình và thủ tục theo quy định. Tổ chức kết nạp đảng viên theo các đợt trong năm vào thời điểm có ý nghĩa giáo dục cao như dịp kỷ niệm thành lập Đảng 3/2, sinh nhật Bác (19/5), Quốc khánh 2/9, ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống Ngành Than 12/11 và các sự kiện lớn của TKV. Mục tiêu trong năm 2025, các cấp công đoàn phấn đấu có 850 đoàn viên công đoàn ưu tú được kết nạp vào Đảng.
Những người thợ mỏ khi trở thành đảng viên, với truyền thống “Kỷ luật - Đồng tâm” luôn là những người đi đầu trong công việc, có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho đồng nghiệp.
Để những “hạt giống đỏ” tiếp tục nảy mầm
Vai trò của công đoàn không chỉ dừng ở việc giới thiệu, mà còn là xây dựng niềm tin, tạo động lực để người lao động có nguyện vọng phấn đấu vào Đảng.
Như đã nói, các cấp công đoàn trong TKV luôn đẩy mạnh nhiều phong trào thi đua yêu nước, coi đây là giải pháp nền tảng để tạo môi trường rèn luyện, phấn đấu. Cùng với đó, công đoàn các cấp luôn quan tâm tổ chức khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trong phong trào thi đua lao động sản xuất, đặc biệt chú trọng xây dựng nhân tố điển hình tiên tiến là người lao động trực tiếp, tiêu biểu. Trong nhiệm kỳ 2018-2023 các đơn vị trong toàn Tập đoàn đã tổ chức vinh danh, tuyên dương 186.356 lượt người lao động.
Qua đó đã khẳng định trách nhiệm của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Từ đó, thúc đẩy sự quan tâm hơn nữa của các cấp ủy, tổ chức Đảng trong lãnh đạo, chỉ đạo phong trào công nhân và hoạt động công đoàn, nhất là công tác phát triển đảng viên là công nhân; tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với giai cấp công nhân, tạo động lực để đoàn viên công đoàn tiếp tục nỗ lực phấn đấu, vững tin tiến bước dưới cờ Đảng, cống hiến xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại…
Song song với đó, công đoàn chăm lo thiết thực đời sống thợ mỏ. Năm 2024, TKV đã chi gần 29 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp nhà tập thể theo tiêu chí “Sạch đẹp - Văn minh”; nâng chất lượng bữa ăn ca lên 30–35 nghìn đồng/suất; đầu tư hệ thống tắm, giặt, sấy sau ca cho công nhân lò. Các chương trình phúc lợi như tổ chức cho hơn 81.800 lượt công nhân đi nghỉ mát (kinh phí 465 tỷ đồng), hỗ trợ xây mới, sửa chữa 198 căn nhà “Mái ấm Công đoàn”, cùng các hoạt động thăm hỏi, hỗ trợ điều trị, điều dưỡng đã thực sự củng cố niềm tin của thợ mỏ. Khi người lao động được quan tâm chu đáo, họ càng thêm gắn bó, thêm động lực phấn đấu vào Đảng.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh khai thác than ngày càng xuống sâu, điều kiện làm việc trong hầm lò tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, việc cải thiện môi trường làm việc cho thợ mỏ đã và đang được Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cùng các đơn vị thành viên đặc biệt quan tâm. Những năm gần đây, nhiều mỏ than đã mạnh dạn đầu tư, đưa vào sử dụng hệ thống giàn chống thủy lực, máy khoan xoay khí nén, băng tải vận chuyển hiện đại, giúp giảm sức lao động thủ công, nâng cao năng suất và đảm bảo an toàn.
Song song với đó, các đơn vị từng bước cơ giới hóa, hiện đại hóa công đoạn đào lò và khai thác, từ đó cải thiện đáng kể điều kiện làm việc cho công nhân. Đặc biệt, hệ thống vận tải người trong lò bằng tàu điện ắc quy, tời cáp, hay băng tải chở người được lắp đặt ở nhiều mỏ đã rút ngắn thời gian di chuyển, giảm bớt mệt nhọc cho thợ lò trước và sau ca sản xuất. Sự đổi mới này không chỉ giúp người lao động yên tâm, gắn bó lâu dài với nghề, mà còn tạo nền tảng để xây dựng đội ngũ thợ mỏ có tay nghề cao, tin tưởng gắn bó với tổ chức công đoàn, với Đảng. Chính sự quan tâm thiết thực trong cải thiện điều kiện làm việc đã trở thành một trong những giải pháp quan trọng để giữ chân thợ mỏ, nuôi dưỡng tinh thần gắn bó, cống hiến của đội ngũ công nhân ngành Than - lực lượng nòng cốt trong sự phát triển bền vững của TKV.
Công tác tuyên truyền, giáo dục về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước được đẩy mạnh, giúp người lao động nâng cao nhận thức chính trị. Đồng thời, chủ động nắm bắt tư tưởng, dư luận xã hội trong công nhân, đặc biệt tại các đơn vị gặp khó khăn, hoặc đang trong quá trình tái cơ cấu, để có giải pháp ổn định tư tưởng kịp thời. Bên cạnh đó, việc tổ chức đối thoại định kỳ giữa lãnh đạo và người lao động được duy trì thường xuyên, giúp giải quyết kịp thời hàng nghìn kiến nghị, vướng mắc từ cơ sở. Sự quan tâm sâu sát này đã củng cố mối quan hệ gắn bó mật thiết, tạo động lực để người lao động nỗ lực cống hiến và có nguyện vọng được trở thành đảng viên.
Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở, nhất là cán bộ chủ chốt, để họ thực sự là những người gần gũi, nắm bắt và có khả năng bồi dưỡng, dìu dắt quần chúng ưu tú. Chủ tịch Công đoàn Công ty Than Dương Huy Đào Trung Huy chia sẻ: “Chúng tôi xác định, phát triển đảng viên không phải chạy theo số lượng, mà điều quan trọng là chất lượng. Công đoàn công ty luôn sát cánh cùng người lao động, vừa động viên, vừa chăm lo để anh em yên tâm phấn đấu. Chính vì vậy, phát triển đảng viên phải gắn với tiêu chí “3 tốt” (tay nghề tốt, ý thức chính trị tốt, kỷ luật tốt) mà Đảng ủy Than đã đề ra. Đây vừa là yêu cầu, vừa là động lực để mỗi công nhân phấn đấu toàn diện”.
Công tác phát triển Đảng được Công ty Than Dương Huy đồng bộ quan tâm. Từ 900 đảng viên (năm 2020) đến thời điểm này Đảng bộ công ty có hơn 2.000 đảng viên, mỗi năm trung bình kết nạp vượt 1,4% số lượng đảng viên so với chỉ tiêu mà Đảng uỷ Tập đoàn giao. Hằng tháng, hằng quý, thông qua sinh hoạt chi bộ thường kỳ, sinh hoạt chuyên đề, vai trò của đảng viên được nâng lên, các thông tin được phản ánh kịp thời, cũng như người đảng viên có tiếng nói trọng lượng trong quá trình lao động sản xuất và thực hiện nhiệm vụ.
Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tập đoàn, cấp ủy Đảng, tổ chức công đoàn, cùng các đơn vị cơ sở, công tác xây dựng và phát triển đội ngũ đảng viên trong thợ lò luôn được toàn ngành Than chú trọng, gắn chặt với nhiệm vụ sản xuất và phong trào công nhân. Những nỗ lực đó đã hình thành nên lớp đảng viên công nhân mỏ giỏi nghề, sáng tạo trong lao động, gương mẫu trong lối sống và có uy tín trong tập thể.
Chính từ nền tảng vững chắc ấy, đội ngũ đảng viên thợ mỏ hôm nay không chỉ khẳng định bản lĩnh, tay nghề trong lao động sản xuất, mà còn là hạt nhân nòng cốt, dẫn dắt các phong trào thi đua, góp phần củng cố sức mạnh chính trị trong doanh nghiệp. Họ đang vững vàng tiến bước dưới cờ Đảng, tiếp nối và phát huy truyền thống vẻ vang của giai cấp công nhân mỏ, đóng góp trí tuệ, sức lực xây dựng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam ngày càng phát triển bền vững, đồng thời góp phần vào sự nghiệp xây dựng Quảng Ninh giàu đẹp, đất nước phồn vinh.
