Văn hóa trong Đảng là sự tổng hòa các giá trị truyền thống; là một cấu phần đặc biệt quan trọng trong đời sống chính trị - tư tưởng của Đảng; là yếu tố để củng cố sự đoàn kết, thống nhất, phát huy sức mạnh nội sinh của Đảng. Xây dựng văn hóa trong Đảng có vai trò hệ trọng, quyết định đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; là “sợi dây” bền chặt gắn kết Đảng với nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Quảng Ninh đang cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới, có nhiều thuận lợi đan xen những thách thức. Tiếp nối những thành quả trong công tác xây dựng Đảng, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đang nỗ lực lan tỏa mạnh mẽ những giá trị, chuẩn mực đạo đức tốt đẹp từ trong Đảng đến toàn hệ thống chính trị và xã hội, góp phần để văn hóa thật sự trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững, nền tảng vững chắc để đưa Quảng Ninh bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Lịch sử lãnh đạo và cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam đã cho thấy tầm quan trọng và sức mạnh to lớn của công tác tư tưởng của Đảng, trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang mở ra những cơ hội to lớn nhưng cũng đặt ra những tác động không nhỏ đối với công tác xây dựng văn hóa trong Đảng, trong đó có sự phân hóa, chuyển dịch, thậm chí biến đổi các giá trị trong đời sống xã hội, ảnh hưởng đến những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của Đảng. Tác động từ mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường cũng phần nào làm gia tăng tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý chưa nhận thức đầy đủ tính chất tầm quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng văn hóa trong các tổ chức đảng, dẫn đến khâu chỉ đạo, tổ chức thực hiện ở một số tổ chức đảng còn thiếu quyết liệt, có biểu hiện chùng xuống, chất lượng, hiệu quả thấp hay còn vướng vào tiêu cực. Có cán bộ quản lý doanh nghiệp nhà nước còn thiếu tu dưỡng, rèn luyện, thiếu tính Đảng; lợi dụng sơ hở trong cơ chế, chính sách, pháp luật, cố ý làm trái trục lợi, làm thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước, gây hậu quả nghiêm trọng bị xử lý kỷ luật đảng và xử lý theo pháp luật... 

Quan điểm thống nhất trong nhiều văn kiện của Đảng ta cũng như của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đó là muốn “xây” phải có “chống”, muốn “chống” thì phải xác định chính xác “điểm nghẽn”, những hạn chế, yếu kém để đưa ra những giải pháp hữu hiệu nhất.  

Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, Đảng bộ tỉnh đã thẳng thắn nhận định những hạn chế trong nhiệm kỳ qua. Trong đó, việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát có thời điểm chưa quyết liệt; hiệu quả công tác giám sát chưa cao; BTV Tỉnh ủy, Ban Cán sự đảng UBND tỉnh (trước đây), một số cấp ủy, đảng viên, cán bộ chủ chốt của tỉnh, trong đó có người đứng đầu bị kỷ luật do vi phạm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện quản lý đất đai, đầu tư công. Vai trò lãnh đạo, tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng ở một số nơi còn hạn chế; công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên ở một số nơi có tính thuyết phục chưa cao. Một số đảng viên còn có biểu hiện đùn đẩy, nể nang, né tránh, ngại va chạm, thiếu quyết liệt trong thực hiện nhiệm vụ, thiếu “tự soi”, “tự sửa”…

Trên cơ sở thẳng thắn nhìn nhận khuyết điểm, tỉnh đã tập trung đánh giá và xác định nguyên nhân cốt lõi. Việc tìm “nút thắt” trong công tác xây dựng Đảng cũng được các cơ sở đảng trên địa bàn tỉnh nhận định và tìm giải pháp để sớm tháo gỡ với nhiều giải pháp cụ thể trong phát triển Đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên. Bà Hoàng Thị Bình, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ba Chẽ, xã Ba Chẽ, cho biết: Công tác phát triển đảng viên luôn được Chi bộ coi trọng, tuy nhiên cũng giống nhiều chi bộ, tình trạng thiếu giáo viên nhiều năm qua khiến cho nhà trường gặp khó trong tạo nguồn, phát hiện, bồi dưỡng quần chúng để kết nạp Đảng. Đầu năm học 2025-2026, nhà trường được bổ sung 2 giáo viên, tôi kỳ vọng đây sẽ là nguồn để đào tạo, bồi dưỡng, phát triển Đảng của Chi bộ tới đây.

Quảng Ninh là địa bàn kinh tế năng động, có nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước (DNNNN) hoạt động. Mặc dù có sự quan tâm của các cấp ủy song đánh giá tổng thể, thực tế và khách quan cho thấy, công tác phát triển Đảng trong các DNNNN vẫn gặp những khó khăn nhất định. 

Công ty TNHH Sản xuất nguyên liệu giấy Việt Nhật Cái Lân (KCN Cái Lân) thành lập năm 2004, có vốn đầu tư nước ngoài với nhiệm vụ chế biến, thu mua dăm gỗ để xuất khẩu và trồng rừng nguyên liệu cho thị trường Nhật Bản. Tháng 1/2/2012, Chi bộ Công ty thành lập, tuy nhiên từ năm 2019 đến nay, công tác phát triển Đảng của Chi bộ vẫn “dậm chân tại chỗ”. Gần 6 năm nay, Chi bộ chưa kết nạp được đảng viên mới. Chi bộ nhiều năm kiên trì theo đuổi công tác phát triển đảng viên mới, nhưng chưa mang lại như kỳ vọng.

Bí thư Chi bộ, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất nguyên liệu giấy Việt Nhật Cái Lân Nguyễn Đức Quang, cho biết: Công ty hiện có 61 cán bộ, công nhân, lao động ở độ tuổi 40-55 tuổi, gắn bó với Công ty từ khi thành lập. Nhiều năm nay Công ty chưa tuyển mới lao động, trong khi lao động lớn tuổi là một trong những khó khăn lớn tác động tới công tác phát triển Đảng của Chi bộ. Những khó khăn từ nền kinh tế, dịch bệnh, thiên tai, nhất là cơn bão số 3 (Yagi) khiến doanh nghiệp thiệt hại lớn đã làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh bị ảnh hưởng nghiêm trọng, một số vị trí phải tạm dừng hoạt động, tiền lương công nhân bị giảm sút..., người lao động chưa mặn mà, hoặc không có nguyện vọng vào Đảng. Năm 2023 Chi bộ đã hoàn thành bồi dưỡng, hoàn thiện hồ sơ đối với 1 quần chúng ưu tú để giới thiệu cho Đảng kết nạp, nhưng quần chúng lại chuyển công tác.

Tại Công ty TNHH Thành Đạt Uông Bí, ông Lê Trọng Thành làm Giám đốc đã có 35 năm là Bí thư Chi bộ Công ty, nhưng công tác phát triển đảng viên Chi bộ vẫn gặp những trở ngại. Đơn vị có 120 cán bộ, nhân viên, lao động, trong đó có 43 đảng viên. Chi bộ đang hoàn thiện hồ sơ đối với 1 quần chúng. “Chi bộ luôn quan tâm, bồi dưỡng, tạo điều kiện cho người lao động phấn đấu trở thành đảng viên và tạo điều kiện tối đa về thời gian, bố trí đảm nhận vị trí quan trọng tại phân xưởng để người lao động phát huy năng lực. Chi bộ và bộ phận chuyên môn còn xây dựng chế độ khuyến khích để quần chúng phấn đấu vào Đảng. Tuy nhiên, do điều kiện làm việc nhiều áp lực đã phần nào ảnh hưởng đến tâm lý, nhu cầu của một bộ phận người lao động. Sau thời gian làm việc hay tăng ca, người lao động thường muốn dành thời gian nghỉ ngơi, nhiều người chưa mặn mà tham gia các hoạt động xã hội, tổ chức, chính trị…”, đồng chí Bí thư Chi bộ Lê Trọng Thành thẳng thắn chia sẻ.

Do những khó khăn trong công tác lãnh đạo các đoàn thể tuyên truyền, vận động, giới thiệu nguồn quần chúng ưu tú để bồi dưỡng kết nạp Đảng. Một số doanh nghiệp doanh thu bị sụt giảm, việc làm của người lao động thiếu ổn định, nợ lương, nợ thuế, nợ BHXH kéo dài... Một số chi bộ trong doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh phải giải thể do công ty không còn hoạt động sản xuất, kinh doanh, đảng viên nghỉ hưu, hoặc nghỉ việc, chuyển sinh hoạt Đảng về nơi cư trú. Đơn cử, do điều kiện sản xuất kinh doanh thu hẹp, không có việc làm, đầu năm 2024 nhiều đảng viên của Chi bộ Công ty CP Xây dựng, phát triển nhà ở Cẩm Phả và Chi bộ Xí nghiệp Phú Cường đã xin chấm dứt hợp đồng lao động chuyển về đơn vị mới, hoặc nghỉ việc, có nhu cầu chuyển sinh hoạt về nơi cư trú.

Hay như tại Đảng bộ phường Vàng Danh vừa thực hiện các thủ tục giải thể Chi bộ Công ty CP Xây dựng Phương Đông Quảng Ninh trong tháng 9/2025. Chi bộ có 3 đảng viên, tuy nhiên khó trong sản xuất kinh doanh, đơn vị đành chấm dứt hợp đồng lao động với 2/3 đảng viên. Sau khi Chi bộ giải thể, các đảng viên đã chuyển về sinh hoạt tại nơi cư trú.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng ta “là đạo đức, là văn minh” có quá trình hình thành và phát triển gần một thế kỷ, vẫn vẹn nguyên giá trị, soi sáng công tác xây dựng Đảng hiện nay. Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh việc nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện các giá trị đạo đức cách mạng theo tinh thần “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Xây dựng Đảng “là đạo đức, là văn minh” có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của nước ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ rằng: Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy... Và Cương lĩnh của Đảng cũng khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng…

Ở mỗi kỳ đại hội cũng như hằng năm tổ chức sơ, tổng kết công tác xây dựng Đảng, các cấp ủy trong tỉnh đều nhìn nhận những hạn chế, đánh giá kết quả đạt được cũng như bài học kinh nghiệm, từ đó tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp tiếp tục thực hiện tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030 vừa thành công trong sự phấn khởi, kỳ vọng của cán bộ, đảng viên, các lực lượng và nhân dân các dân tộc trong toàn tỉnh. Đại hội xác định rõ nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đó là: Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, thực sự là đạo đức, là văn minh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Trong đó, tập trung nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ, trí tuệ, vai trò nêu gương, tính chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo quản lý chủ chốt các cấp. Kiên quyết khắc phục những hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo, chỉ đạo việc tổ chức thực hiện các đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Phát huy vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng. Đấu tranh đẩy lùi nguy cơ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; phòng, chống các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, giảm sút ý chí phấn đấu, thiếu gương mẫu trong công tác, thiếu trách nhiệm, làm việc kém hiệu quả. Nâng cao hơn nữa nhận thức xây dựng Đảng về đạo đức trong cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên.

Đồng thời, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Xây dựng và thực hiện văn hóa trong Đảng, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu, tinh thần tự giác tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; cán bộ lãnh đạo, quản lý càng giữ chức vụ cao càng phải nêu gương. Thực hiện nghiêm nguyên tắc tự phê bình và phê bình, đoàn kết, thống nhất trong Đảng, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân và đẩy mạnh đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Triển khai có hiệu quả thực chất phong trào “Học và làm theo Bác”; cổ vũ, biểu dương các gương điển hình tiên tiến trong cán bộ, đảng viên…

Cùng với đó, đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, cách thức tổ chức công tác kiểm tra, giám sát, tăng cường phòng ngừa sớm, cảnh báo vi phạm; chuyển từ bị động sang chủ động nắm chắc tình hình, không để có “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được; chuyển công tác kiểm tra, giám sát từ cách làm truyền thống sang “giám sát, kiểm tra trên dữ liệu”. Tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của ủy ban kiểm tra cấp trên đối với cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra cấp dưới, nhất là cấp xã về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng; kiểm tra, giám sát việc kê khai, công khai tài sản, thu nhập của cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý. Xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả, có khả năng cảnh báo sớm và phòng ngừa sớm vi phạm ngay từ cơ sở, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn; kịp thời phát hiện nhân tố mới, tích cực để phát huy, phải bảo vệ cái đúng, bảo vệ người tốt, cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung…

Đảng bộ xác định một trong 3 khâu đột phá phát triển nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh, gắn với xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị. Việc xác định văn hóa là khâu đột phá phát triển kinh tế - xã hội đã nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong lĩnh vực văn hóa, đồng thời tạo cơ sở vững chắc để xây dựng văn hóa trong Đảng và hệ thống chính trị tỉnh trong thời gian tới…

Trong bối cảnh xã hội có nhiều biến động như hiện nay, rất cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên về xây dựng văn hóa trong Đảng. Trong đó, yếu tố văn hóa góp phần giúp cán bộ, đảng viên nhận diện được hệ giá trị chân - thiện - mỹ, thức tỉnh lương tri phân biệt được đúng - sai để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ và hoàn thiện nhân cách. Bởi, văn hóa thẩm thấu tác động đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng nhiều hay ít tùy thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Theo Bí thư Đảng ủy phường Quảng Yên  Lê Thành Cung, công tác nêu gương và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy là một biểu hiện cốt lõi của văn hóa liêm chính, vì dân trong Đảng. Đặc biệt trong công tác tiếp công dân, đối thoại và giải quyết đơn thư, kiến nghị của nhân dân, đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên mà còn là thước đo năng lực lãnh đạo, uy tín của cấp ủy trước nhân dân. Do đó, việc xây dựng văn hóa Đảng phải thể hiện cụ thể qua hành động giải quyết các vấn đề bức xúc tại cơ sở. Đảng ủy phường Quảng Yên đã và đang quyết liệt đổi mới hoạt động tiếp công dân, đối thoại của người đứng đầu theo định hướng “3 tăng, 3 giảm, 3 không”. Để làm được điều đó, Đảng ủy phường tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ tiếp dân, giải quyết đơn thư có năng lực, bản lĩnh, và thấm nhuần văn hóa “vì nhân dân phục vụ”, đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị để chủ động nắm bắt, giải quyết dứt điểm các vụ việc từ cơ sở, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Đồng chí Vũ Ngọc Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy UBND tỉnh, cho biết: Tỉnh Quảng Ninh vừa đi vào vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tiếp tục đặt ra yêu cầu phát huy hơn nữa tinh thần đoàn kết, thống nhất, tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng và phát huy trí tuệ, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, đảng viên, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đề ra. Đảng bộ UBND tỉnh tập trung đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong Đảng bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện; xây dựng nền hành chính hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát và hiệu quả Chỉ thị số 50-CT/TW (ngày 23/7/2025) của Ban Bí thư; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất đạo đức trong sáng, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, có năng lực, trình độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ…

Tại hội thảo khoa học quốc gia “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng văn hóa trong Đảng giai đoạn mới” tổ chức tháng 1/2025 tại TP Hà Nội, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, nhấn mạnh: Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, xây dựng văn hóa trong Đảng lại càng trở nên quan trọng, là nhiệm vụ khó khăn hơn, liên quan đến nhiều chủ thể, với nhiều nội dung mới, nhiều khía cạnh khác nhau. Trong đó, cần tiếp tục xây dựng, gìn giữ và phát huy, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, tiến bộ, nhân văn trong mọi hoạt động của các tổ chức đảng, trong nhân cách của mỗi cán bộ, đảng viên, trong mối quan hệ ứng xử tốt đẹp giữa những người đồng chí và giữa cán bộ, đảng viên với nhân dân, tạo sức ảnh hưởng sâu rộng của Đảng đối với toàn xã hội. Đặc biệt là gắn kết chặt chẽ xây dựng văn hóa trong Đảng với xây dựng văn hóa chính trị; giữa xây dựng văn hóa trong Đảng với xây dựng tổ chức bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Quảng Ninh đang cùng với cả nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Cán bộ, đảng viên, nhân dân trong tỉnh đang bắt tay thực hiện các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI với niềm tin và tâm thế mới. Lời kêu gọi của đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh tại lễ bế mạc đại hội như lời hiệu triệu cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh khẩn trương xây dựng chương trình hành động thiết thực, hiệu quả để nghị quyết trở thành sức mạnh tinh thần, trở thành phong trào thi đua sôi nổi, khí thế mới ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của nhiệm kỳ. "Mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự tiên phong, gương mẫu; mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương phải đổi mới, quyết liệt, sáng tạo, để nghị quyết của Đại hội không chỉ là cam kết chính trị mà trở thành hành động, kết quả cụ thể, những đổi thay rõ rệt trong sự phát triển của tỉnh, góp phần thiết thực vào sự nghiệp chung của đất nước..." - đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh.

Trước những thời cơ thuận lợi cũng như những khó khăn, thách thức trên chặng đường mới, toàn thể cán bộ, đảng viên, chiến sĩ LLVT, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh tiếp tục phát huy cao độ truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” Vùng mỏ anh hùng, nêu cao tinh thần đoàn kết, đổi mới, đột phá; giữ vững bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Nghị quyết đề ra, góp phần cùng cả nước xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, vững bước đi lên.