Nửa thế kỷ qua kể từ khi ra đời, Báo Hạ Long (tiền thân là Báo Sáng tác, Tạp chí Hương Sen, Cửa Tầng, Cơn lốc vùng Than, Người Vùng mỏ) đã thực hiện tốt sứ mệnh của mình là cầu nối, bệ phóng đăng tải, quảng bá các sáng tác văn học nghệ thuật.
Năm 1969, khi mới có Ban Vận động thành lập Hội Văn nghệ Quảng Ninh (nay là Hội VHNT Quảng Ninh) đã có tờ báo của Ban, Tiếng nói của văn nghệ sĩ Quảng Ninh. Nhà văn Tạ Kim Hùng kể: Đầu tiên là Báo Sáng tác, giới thiệu tác phẩm và gương mặt các tác giả tiêu biểu Vùng mỏ, cổ động cho sự kiện thành lập Hội Văn nghệ Quảng Ninh. Hội Văn nghệ ra đời rồi, Báo Sáng tác nhường chỗ cho các tập san, tạp chí với các tên khác nhau, như: Hương Sen, Cửa Tầng, Cơn lốc vùng Than...
Về thời kỳ này, nhà thơ Trần Nhuận Minh, nguyên Chủ tịch Hội VHNT Quảng Ninh, nhớ lại: Ông Ngô Lâm, Trưởng Ban lo các việc chung, ông Tạ Kim Hùng, từ Ty Văn hóa chuyển sang đặc trách làm báo. Một mình ông làm toàn bộ các việc của một cơ quan báo, từ chạy bài, ma két, tìm họa sĩ minh họa, biên tập, in ấn, chữa mo rát và cuối cùng là phát hành… Báo ra được 6 số thì ngừng để tổ chức Đại hội thành lập Hội Văn nghệ (ngày 25/11/1969).
Đầu năm 1970, Hội quyết định ra tạp chí và lấy ngày 19/5/1970, kỷ niệm 80 năm Ngày sinh nhật Bác Hồ để ra số đầu nên được đặt tên là Tạp chí Hương Sen. Đầu năm 1972, Thường vụ Hội quyết định nâng cao chất lượng và quy mô tạp chí, có đánh số định kỳ, tên là Người Vùng mỏ. Đến thời kì đổi mới, nhà thơ Hoàng Thuận, Phó Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy về làm Chủ tịch Hội kiêm Tổng Biên tập Báo, đề nghị đổi tên báo là Hạ Long. Cho đến trước khi chuyển về Trung tâm Truyền thông tỉnh, Báo Hạ Long đã phát hành hàng trăm số báo, với 5 Tổng biên tập qua các thời kỳ. Từ ngày 1/4/2019, Báo Hạ Long được Trung tâm Truyền thông tỉnh biên tập, chế bản và phát hành. Càng ngày, Báo càng phục vụ sát hơn các nhiệm vụ chính trị, phản ánh sinh động đời sống VHNT, là tiếng nói của văn nghệ sĩ.
Ngay từ thời nhà thơ Hoàng Thuận, Báo Hạ Long dù là báo văn nghệ cũng đã bám sát cuộc sống, phản ánh trung thực, khách quan tâm tư, nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân, thông qua các tác phẩm văn nghệ. Đặc biệt, Báo Hạ Long có sự tham gia của nhà báo, nhà thơ Như Mai - thư ký tòa soạn vốn là phóng viên và biên tập viên kỳ cựu của Báo Quảng Ninh. Ông từng làm Báo Cứu Quốc từ thời kháng chiến chống Pháp, là một nhà báo rất yêu nghề, rất có bản lĩnh trong làng báo Quảng Ninh.
Để thu hút bạn đọc, ngoài việc đăng các sáng tác VHNT, Báo Hạ Long, dưới sự chăm chút của nhà báo Như Mai, còn mở thêm các chuyên mục đặc sắc, như: Truyện cổ tân trang, Tâm sự văn chương, Biếm mấy vần, Lão Khựng. Không dừng lại ở đó, Báo Hạ Long còn có nhiều bài, loạt bài phản biện, có tác dụng chống tiêu cực được bạn đọc chào đón nhiệt tình.
Từ khi ra đời, Báo Hạ Long đã đăng tải hàng ngàn tin, bài các loại giới thiệu hàng trăm lượt hội viên lên mặt báo. Báo Hạ Long là bệ phóng để Quảng Ninh có được hơn 500 hội viên, trong đó có hơn 100 người là hội viên của các Hội chuyên ngành Văn học nghệ thuật Trung ương. Báo Hạ Long quy tụ những cây bút có uy tín tham gia làm báo, như: Lý Biên Cương, Sỹ Hồng, Lê Hường, Như Mai, Trần Nhuận Minh, Vương Lan, Thanh Đạm; các họa sĩ: Hoàng Công Luận, Lý Xuân Trường, Trần Công Phú, Vũ Quý v.v. Hàng loạt tác phẩm có chất lượng của các tác giả có uy tín, như: Tô Ngọc Hiến, Lý Biên Cương, Tạ Hữu Đỉnh, Nguyễn Sơn Hà, Nam Ninh, Yên Đức, Long Chiểu, Phạm Doanh, Trần Tâm, Vũ Thảo Ngọc v.v. được đăng tải. Không ít tác phẩm của họ sau khi đăng tải trên Báo Hạ Long đã được giải cao ở cả trung ương và địa phương. Nhờ những tác phẩm này, Quảng Ninh đã có 5 nhà văn, nhà thơ được Giải thưởng Nhà nước về VHNT, như: Võ Huy Tâm, Trần Nhuận Minh, Lý Biên Cương, Dương Hướng và Võ Khắc Nghiêm.
Càng ngày, chất lượng chuyên môn, hình thức trình bày, diện phát hành của Báo Hạ Long càng nâng cao và mở rộng. Báo đã là nơi thể hiện những đóng góp công sức và trí tuệ của nhiều thế hệ biên tập và hàng trăm tác giả hội viên. Nhiều nhà văn, nhà thơ đã đi qua tờ báo mà trưởng thành, được biết đến rộng rãi trong cả nước. Nhà văn Tạ Kim Hùng nhận định: Báo Hạ Long đã xứng đáng trở thành một trong những tay vịn vững vàng để làng văn nghệ Quảng Ninh vươn lên những tầm cao mới.
Huỳnh Đăng
[links()]
