Những năm qua, bên cạnh việc đầu tư nâng cao đời sống cho bà con dân tộc thiểu số (DTTS) thì việc thực hiện chính sách bảo tồn văn hoá, thể dục - thể thao (TDTT), phát triển du lịch vùng DTTS cũng được Quảng Ninh đặc biệt quan tâm. Từ những cách làm thiết thực, bám sát đời sống của bà con, công tác này đã đạt được những tín hiệu vui tích cực.
Ngay từ năm 2007, Quảng Ninh đã xây dựng quy hoạch bảo tồn và phát triển văn hoá các DTTS đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, trong đó đề ra nhiệm vụ xây dựng trung tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá dân tộc truyền thống của 4 dân tộc Dao, Tày, Sán Dìu, Sán Chay ở một số địa phương. Để tăng cường công tác xây dựng đời sống văn hoá ở vùng đồng bào DTTS, Quảng Ninh đặc biệt ưu tiên, hỗ trợ hệ thống thiết chế văn hoá thôn, làng, bản để nâng cao mức hưởng thụ văn hoá cho đồng bào DTTS. Cùng với đó, một số thiết chế văn hoá vùng DTTS cũng đã được đầu tư đồng bộ và bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần rất lớn vào Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”. Quảng Ninh cũng đã đầu tư xây dựng gần 20 trung tâm văn hoá cấp xã tạo địa điểm vui chơi cho bà con DTTS. Ông Lãnh Thế Vinh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, cho biết: “Để công tác bảo tồn văn hoá, TDTT, phát triển du lịch vùng DTTS đạt được đúng mục tiêu đề ra, chúng tôi đã phải nỗ lực rất nhiều trong việc tìm hiểu những tập quán, đời sống sinh hoạt của bà con, đồng thời tiếp nhận sự tư vấn của các cơ quan chuyên môn. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng nhận được sự ủng hộ của bà con khi họ chủ động trao, tặng những tài liệu liên quan đến những loại hình văn hoá của dân tộc họ. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2020, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện những hạng mục còn thiếu”.
Hoành Bồ có 10 DTTS sinh sống, để việc bảo tồn văn hoá, TDTT, phát triển du lịch vùng DTTS phát huy hiệu quả, Phòng Dân tộc của huyện đã có nhiều cách làm thiết thực, bám sát đời sống kinh tế, sinh hoạt của người dân. Theo đó, Hoành Bồ thường xuyên tổ chức các đợt tuyên truyền, khuyến khích người dân tham gia hoạt động văn hoá, thể thao do huyện tổ chức để thể hiện những môn thể thao, văn nghệ đặc sắc của dân tộc mình. Thông qua những hoạt động đó, Hoành Bồ ghi nhận lại các loại hình sinh hoạt để tiến hành bảo tồn cho đúng cách. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Trưởng Phòng Dân tộc huyện Hoành Bồ, cho biết: “Cái khó nhất đối với Hoành Bồ trong việc bảo tồn văn hoá, TDTT, phát triển du lịch vùng DTTS đó là người có kiến thức về các loại hình như: Thể thao dân tộc, trang phục... đang thiếu, trong khi giới trẻ lại không mặn mà. Chính vì vậy, trong cách làm chúng tôi luôn phải sáng tạo để khuyến khích người dân chủ động tham gia, do vậy, đến thời điểm này, hầu hết các hoạt động văn hoá, thể thao của bà con DTTS ở Hoành Bồ đã được bảo tồn đúng cách”.
Một trong những “kênh” giúp cho công tác bảo tồn văn hoá, TDTT, phát triển du lịch vùng DTTS ở Quảng Ninh phát huy hiệu quả, đó là hệ thống thông tin, tuyên truyền tại các xã, thôn, bản vùng dân tộc miền núi được đầu tư xây dựng đồng bộ. Hiện nay, hầu hết các xã vùng dân tộc, miền núi có điểm dịch vụ bưu điện công cộng, các ấn phẩm báo, tạp chí được cấp không thu tiền, góp phần tuyên truyền sâu rộng chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phổ biến kiến thức về khoa học, kỹ thuật, cung cấp thông tin về mọi mặt đời sống, kinh tế - xã hội cho bà con DTTS. Chính vì vậy, các di tích lịch sử, văn hoá, cách mạng, danh thắng vùng DTTS, kiến trúc nhà cổ, trang phục dân tộc, nhạc cụ... của các DTTS đều được giữ gìn, bảo tồn, phát huy giá trị, tạo ra những sản phẩm du lịch đặc sắc, độc đáo vùng dân tộc, miền núi.
Công tác bảo tồn văn hoá, TDTT, phát triển du lịch vùng DTTS trong những năm qua được Quảng Ninh đặc biệt quan tâm, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của vùng sâu, vùng xa. Hy vọng với những kết quả đó, Quảng Ninh sẽ trở thành điểm sáng trong việc nâng cao đời sống cho bà con DTTS.
Nguyễn Duy
