Cha mẹ không nên ép ăn hoặc tạo áp lực trong bữa ăn vì có thể khiến trẻ sợ ăn, chán ăn kéo dài và hình thành thói quen ăn uống không lành mạnh.
Nhiều bậc phụ huynh thường lo lắng khi con ăn ít, từ chối rau củ hoặc không tăng cân như mong muốn. Vì vậy, không ít cha mẹ lựa chọn cách ép con ăn hết khẩu phần, dỗ dành hoặc tạo áp lực trong mỗi bữa ăn. Tuy nhiên, việc ép trẻ ăn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến thói quen ăn uống và tâm lý của trẻ.
Tiến sĩ Shelly Gupta - bác sĩ sơ sinh và nhi khoa tại Bệnh viện Motherhood (Gurgaon, Ấn Độ) - cho biết, mỗi đứa trẻ đều có khẩu vị và sở thích ăn uống khác nhau. Việc ép trẻ ăn thường khiến trẻ hình thành cảm giác khó chịu với thức ăn, thậm chí sợ bữa ăn hoặc ăn ít hơn về lâu dài.
Ép ăn có thể diễn ra dưới nhiều hình thức như bắt trẻ ăn hết phần ăn dù đã no, ép ăn những món trẻ không thích, so sánh trẻ với những đứa trẻ khác hoặc không cho trẻ quyền quyết định ăn bao nhiêu và ăn khi nào. Một số phụ huynh còn gây áp lực bằng cách dọa nạt hoặc kéo dài thời gian ngồi ăn.
Trẻ nhỏ thường tự biết khi nào đói và khi nào đã no. Nếu thường xuyên bị ép ăn, trẻ có thể dần mất cảm giác này, dễ dẫn đến ăn quá nhiều hoặc ăn quá ít sau này.
Theo Tiến sĩ Gupta, việc ép trẻ ăn có thể khiến trẻ chán ăn, ăn không còn ngon miệng và dần hình thành tâm lý sợ hoặc ác cảm với bữa ăn. Tình trạng này kéo dài còn có thể dẫn đến những thói quen ăn uống không lành mạnh khi trẻ lớn lên.
Bác sĩ khuyến cáo cha mẹ nên kiên nhẫn khi trẻ từ chối món ăn mới thay vì ép buộc hoặc tạo áp lực. Trẻ nhỏ thường cần thời gian để làm quen với mùi vị và cách chế biến của thực phẩm mới, nên việc từ chối vài lần là điều khá bình thường.
Phụ huynh cũng nên chú ý xem trẻ có thực sự đói hay không trước bữa ăn. Nếu trẻ vừa uống sữa, ăn nhẹ hoặc quá mệt, việc ăn ít hơn là điều dễ hiểu. Theo dõi giờ ăn, bữa phụ và giấc ngủ có thể giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về thói quen ăn uống của con.
Một sai lầm phổ biến khác là cho trẻ ăn khẩu phần quá nhiều. Do dạ dày của trẻ nhỏ hơn người lớn nên lượng thức ăn phù hợp cũng ít hơn. Bác sĩ cho rằng, mỗi phần ăn chỉ nên có lượng vừa bằng lòng bàn tay của trẻ.
Cha mẹ cũng được khuyến khích ăn cùng con, tạo không khí vui vẻ trong bữa ăn và cho trẻ tham gia lựa chọn thực phẩm khi đi siêu thị. Điều này giúp trẻ hứng thú hơn với việc ăn uống và dễ chấp nhận các món ăn lành mạnh.
Thay vì quá tập trung vào việc trẻ ăn bao nhiêu, phụ huynh nên ưu tiên xây dựng thói quen ăn uống tích cực và cân bằng dinh dưỡng trong thời gian dài.
