Thực hiện ý kiến kết luận của Chủ toạ kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh (khoá XII) về nội dung giải trình, chất vấn trong lĩnh vực du lịch, môi trường Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long, thời gian qua, UBND tỉnh đã tích cực chỉ đạo, điều hành, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với nước thải có dầu của các tàu thuyền hoạt động trên Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long; đồng thời đưa ra các giải pháp tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, chấm dứt hiện tượng chèo kéo, ép giá, đeo bám du khách.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, hiện nay trên Vịnh Hạ Long có 468 tàu du lịch đang hoạt động phục vụ khách du lịch tham quan, lưu trú. Theo quy định tại Bộ Quy chẩn QCVN 17:2011/BGTVT về “Quy phạm về ngăn ngừa ô nhiễm do phương tiện thuỷ nội địa” thì các tàu du lịch hoạt động trên Vịnh Hạ Long (vùng bảo vệ đặc biệt) hầu hết thuộc nhóm không bắt buộc phải lắp thiết bị phân ly dầu nước, mà chỉ cần trang bị két thu hồi hỗn hợp dầu nước và két chứa nước thải sinh hoạt. Hiện, 100% tàu du lịch đã được trang bị đảm bảo quy định trên, đa số các tàu lưu trú còn trang bị thêm thiết bị phân ly dầu nước đảm bảo tiêu chuẩn hàm lượng dầu trong nước thải không quá 15 phần triệu, được Đăng kiểm Việt Nam cấp giấy chứng nhận. Công tác này được Chi cục Đăng kiểm số 15 và Trạm đăng kiểm phương tiện thuỷ nội địa Quảng Ninh giám sát chặt chẽ thường xuyên, định kỳ.
Việc ngăn ngừa ô nhiễm do nước thải (trong đó có nước thải lẫn dầu) của các tàu du lịch hoạt động trên vịnh đòi hỏi thực hiện đồng bộ qua nhiều khâu, từ lắp đặt thiết bị, tổ chức thu gom, xử lý và giám sát thực hiện.
Thời gian trước, theo phản ánh của một số thuyền trưởng, chủ tàu thực hiện việc thu gom nước thải lẫn dầu từ tàu lên bờ để xử lý chưa đúng quy định. UBND tỉnh đã chỉ đạo và Sở GTVT đã cùng các đơn vị, bộ phận chức năng phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra đối với hoạt động của tàu du lịch; tăng cường tuyên truyền tới chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường và cảnh quan du lịch vịnh; nghiêm cấm các tàu du lịch bơm xả nước bẩn, đổ rác thải, các hợp chất có dầu xuống vùng nước cảng, bến và trên Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long. Cũng theo báo cáo, thời gian gần đây, các lực lượng chức năng chưa phát hiện và xử lý trường hợp vi phạm nào bơm xả nước bẩn, đổ rác thải, các hợp chất có dầu xuống vùng nước. Hiện, UBND tỉnh đang chỉ đạo Sở TN&MT phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, đề xuất với UBND tỉnh cho lập Đề án quản lý thu gom, xử lý nước thải của tàu du lịch. Khi Đề án thực hiện thì việc ngăn ngừa ô nhiễm do nước thải của tàu du lịch sẽ được giải quyết triệt để.
Cùng với công tác trên, ngày 22-6-2012, UBND tỉnh cũng ban hành Chỉ thị số 11/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý môi trường kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Thực hiện theo tinh thần chỉ đạo của UBND tỉnh, các ngành, địa phương tăng cường triển khai các hoạt động như: Tuyên truyền, giáo dục và phổ biến các quy định liên quan đến công tác quản lý môi trường kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh; xây dựng đường dây nóng để nhận và xử lý các thông tin, phản ánh từ du khách; tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc của các cấp, các ngành, địa phương; tổ chức rà soát các đối tượng, các cơ sở kinh doanh có dấu hiệu phát sinh các hiện tượng ảnh hưởng đến môi trường du lịch để đưa ra các biện pháp ngăn chặn kịp thời. Cùng với triển khai các biện pháp tuyên truyền, giáo dục, ngăn chặn, cưỡng chế, tỉnh yêu cầu các địa phương bố trí các khu vực phù hợp để tổ chức đưa người bán hàng rong, đánh giầy… vào thực hiện các dịch vụ; khoanh vùng, cắm các biển quy định phạm vi, đối tượng được phép kinh doanh tại các khu vực công cộng, trên cơ sở đó nếu vi phạm sẽ kiên quyết xử lý theo các quy định hiện hành; khẩn trương di dời, xử lý, quy hoạch và các vấn đề có liên quan đến nhà bè và làng chài trên Vịnh Hạ Long theo tinh thần chỉ đạo của BTV Tỉnh uỷ tại Thông báo số 786/TB-TU (ngày 13-9-2012). Và để hạn chế tình trạng “cò mồi” hay tự ý nâng giá tàu, từ ngày 1-8-2012, Sở GTVT đã chỉ đạo Cảng tàu khách du lịch Bãi Cháy yêu cầu các chủ tàu trước khi xuống tàu phải xuất trình hợp đồng thuê tàu theo mẫu quy định; qua đó, Cảng có thể kiểm soát, minh bạch giá thuê tàu, thời gian, hành trình và những cam kết về dịch vụ, chất lượng…
Qua gần 3 tháng triển khai, nhìn chung môi trường kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến rõ nét, một số tồn tại, hạn chế đã từng bước được loại bỏ. Một số tiêu cực có ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh du lịch, các khiếu kiện của du khách đã giảm mạnh so với giai đoạn trước; tình trạng chèo kéo, ép giá, bán hàng rong, đeo bám du khách… đã được chấn chỉnh và cơ bản được dẹp bỏ trên các tuyến phố khu vực du lịch Bãi Cháy, Công viên Quốc tế Hoàng Gia, chợ, bãi tắm Thanh Niên, Cảng tàu khách du lịch Bãi Cháy.
Tuy nhiên, để chấm dứt triệt để tình trạng nêu trên, thời gian tới các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh công tác phối hợp trong việc kiểm tra xử lý và thường xuyên, liên tục có các biện pháp chấn chỉnh môi trường kinh doanh du lịch, định kỳ có kiểm điểm và rút kinh nghiệm.
Nguyễn Huế
