Trong những năm qua, cùng với cả nước, ngành công nghiệp tỉnh Quảng Ninh phải đương đầu với nhiều khó khăn. Một mặt phải chứng kiến tình trạng tăng giá của một số mặt hàng phục vụ cho sản xuất công nghiệp, cũng như vướng mắc trong giải phóng mặt bằng đã làm ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai của nhiều dự án công nghiệp trên địa bàn.
Mặt khác, sự xuống cấp của hệ thống cơ sở hạ tầng, năng lực sản xuất, trình độ công nghệ, sức cạnh tranh của công nghiệp địa phương hạn chế là những tác động bất lợi đối với đầu tư phát triển sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp của tỉnh, gây áp lực cho các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, làm tăng giá thành đầu tư và gây bất lợi cho việc tiêu thụ, lưu thông sản phẩm.
Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu tại Công ty may Sao Vàng (Uông Bí).
Trước những khó khăn nêu trên, ngành công nghiệp đã chủ động đề ra những giải pháp cụ thể, kịp thời để sản xuất công nghiệp đi vào ổn định và tăng trưởng. Một trong những cố gắng lớn đối với ngành Công nghiệp đó là đã kết hợp hài hoà giữa công nghiệp Trung ương với công nghiệp địa phương; giữa công nghiệp trong nước và ngoài nước, do vậy đã góp phần hình thành rõ nét các trung tâm công nghiệp, các khu cụm công nghiệp, các làng nghề tiểu thủ công nghiệp như: Trung tâm công nghiệp tàu thuỷ; trung tâm công nghiệp sản xuất xi măng; trung tâm công nghiệp cơ khí siêu trường, siêu trọng; trung tâm sản xuất vật liệu xây dựng chất lượng cao... Toàn tỉnh hiện đã có 5 khu Công nghiệp được Chính phủ chính thức phê duyệt đưa vào quy hoạch phát triển khu công nghiệp chung của toàn quốc với số vốn đăng ký của các doanh nghiệp FDI là 145 triệu USD và 7.000 tỷ VND của các doanh nghiệp trong nước. 3 khu Công nghiệp đang được triển khai bao gồm: khu Công nghiệp Cái Lân với 31 dự án tham gia; khu Công nghiệp Việt Hưng 4 dự án và khu Công nghiệp Hải Yên 4 dự án. 2 khu Công nghiệp đang trong quá trình san lấp mặt bằng là khu Công nghiệp Hải Hà và khu Công nghiệp Đông Mai. Ngoài ra còn có 11 cụm công nghiệp, trong đó có 5 cụm đã có chủ đầu tư; có 4 làng nghề truyền thống (gốm sứ Vĩnh Hồng; gốm sứ Đức Chính huyện Đông Triều; đóng, sửa chữa tàu thuyền Hà An, đan thuyền, ngư cụ thôn Hưng Học, xã Nam Hoà, huyện Yên Hưng). Các làng nghề này đã thu hút khoảng 14.900 lao động, chiếm 4,93% tổng số lao động nông thôn và chiếm 63,9% so với lao động công nghiệp ngoài quốc doanh của tỉnh.
Mặc dù trong điều kiện sản xuất khó khăn song các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng, bảo đảm ổn định việc làm và thu nhập cho người lao động. Bằng những cố gắng lớn, Tập đoàn Vinashin và tỉnh đã tập trung đầu tư vào ngành công nghiệp đóng tàu với hàng chục nghìn tỷ đồng để hiện đại hoá âu, đà, nhà xưởng và mua sắm các thiết bị tiên tiến, công nghệ hiện đại tạo ra nhiều dòng sản phẩm chất lượng cao hướng mạnh sang xuất khẩu. Kể từ năm 2006 đến nay ngành công nghiệp đóng tàu duy trì tốc độ tăng trưởng trên 53% và kim ngạch xuất nhập khẩu tăng gấp 2 lần so với các năm trước đây.
Ngành công nghiệp cơ khí sau nhiều năm lao đao cũng đã điều chỉnh hướng đầu tư, hiện đại hoá năng lực sản xuất đi vào sản xuất kết cấu thép, siêu trường, siêu trọng, các thiết bị cho nhà máy nhiệt điện, xi măng, máy công cụ có thêm hàng chục loại sản phẩm phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu, tạo kim ngạch xuất khẩu hàng trăm USD. Đối với ngành sản xuất vật liệu xây dựng đã thực hiện đầu tư 30 dây chuyền sản xuất gạch tuynel công suất trung bình 20 triệu viên/lò và tiếp tục thực hiện các dự án xi măng Thăng Long, Hạ Long, Cẩm Phả với công suất mỗi nhà máy từ 2 đến 2,2 triệu tấn/năm và nhà máy Lam Thạch 0,6 triệu tấn/năm nhằm tập trung vào sản xuất vật liệu xây dựng chất lượng cao.
Như vậy, nhìn tổng quan bức tranh công nghiệp tỉnh Quảng Ninh trong những năm qua, đặc biệt là 7 tháng đầu năm 2008 đã từng bước định hình theo một chiến lược đúng, nội lực đã được phát huy mạnh mẽ. Các doanh nghiệp dân doanh nở rộ với việc thành lập mới các cơ sở, doanh nghiệp, tạo được bước phát triển ổn định. Năm 2006, sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh tăng 15,16%; năm 2007 tăng 17,47% và 7 tháng đầu năm 2008, tăng 14,9% với giá trị sản xuất đạt 12.383 tỷ đồng. Trong đó chiếm ưu thế hơn cả vẫn là khối công nghiệp khu vực Nhà nước bởi các doanh nghiệp này có năng lực vốn, công nghệ và thị trường phân phối rộng. Mặc dù số lượng doanh nghiệp trên địa bàn không nhiều nhưng công nghiệp khu vực này đã tạo ra giá trị doanh thu 7.522 tỷ đồng, bằng 2/3 tổng giá trị sản xuất toàn ngành. Riêng đối với công nghiệp địa phương cũng đạt khoảng 1.627 tỷ đồng với 530 doanh nghiệp và khoảng 6.000 hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Một số địa phương thực hiện vượt mức kế hoạch và có sức tăng trưởng cao đó là Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Móng Cái, Đông Triều, Yên Hưng... Đây là điều kiện tốt và là động lực để sản xuất công nghiệp vững tin hoàn thành kế hoạch năm 2008 và những năm tới theo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006 - 2010 đã được Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII đề ra.
