Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí được khởi công xây dựng vào ngày 19-5-1961, đúng vào dịp kỷ niệm 71 năm Ngày sinh Bác Hồ vĩ đại. §ây là nhà máy phát điện lớn nhất được xây dựng trong kế hoạch 5 năm đầu tiên của sự nghiệp xây dựng XHCN ở miền Bắc. Nhận thức sâu sắc về nhu cầu điện năng cấp bách, các tập thể, cán bộ, công nhân trên công trường đã làm việc hết mình để nhanh chóng đưa các tổ máy vào sản xuất. Với tinh thần đó, chỉ sau một thời gian ngắn các tổ máy đã được đưa vào vận hành. Ngày 18-1-1964, khánh thành đợt Ụ và tiếp theo đó khánh thành đợt ỤỤ. Nhiệt điện Ựông Bí đã trở thành nhà máy phát điện chủ lực của hệ thống điện miền Bắc XHCN.
Lực lượng bảo vệ Công ty Nhiệt điện Ựông Bí tăng cường công tác kiểm tra và PCCN, góp phần đảm bảo ổn định kinh doanh sản xuất. Trong những năm chiến tranh chống Mỹ cứu nước, dưới mưa bom, bão đạn của kẻ thù, người thợ điện Ựông Bí nhận thức được rằng, mỗi KW giờ điện được phát ra từ Nhà máy trong giai đoạn này là rất cần thiết và có ý nghĩa to lớn đối với sự nghiệp xây dựng cuộc sống mới, bảo vệ an ninh, quốc phòng của đất nước. Chính vì vậy, họ lao động một cách nhiệt tình, hăng hái, không sợ gian khổ, hy sinh vì mục tiêu cao cả là bằng mọi cách sản xuất thật nhiều điện cho Tổ quốc. Mặc dù bị địch đánh phá ngày đêm liên tục, song ngọn lửa trong lò hơi Nhà máy Nhiệt điện Ựông Bí vẫn rực cháy, máy vẫn quay đều, dòng điện Ựông Bí vẫn tồn tại, vẫn toả đi khắp mọi miền đất nước, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng miền Bắc XHCN và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trong những năm tháng chiến tranh và sau chiến tranh, khó khăn chồng chất khó khăn, song tập thể cán bộ, công nhân nhà máy phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vẻ vang mà §ảng và Nhà nước giao phó. Nhà máy Nhiệt điện Ựông Bí luôn là đơn vị dẫn đầu ngành §iện Việt Nam trong thời kỳ đó. Phát huy truyền thống của mình, trong sự nghiệp đổi mới do §ảng ta khởi xướng và lãnh đạo, mặc dù máy móc lạc hậu, thiết bị già cỗi nhưng cán bộ, công nhân viên chức Công ty Nhiệt điện Ựông Bí vẫn lao động cần cù sáng tạo, đảm bảo sản xuất tốt trong mọi tình huống, góp phần vào thành tích chung của toàn ngành. Có thể nói, trong 20 năm đổi mới, Công ty Nhiệt điện Ựông Bí đã có những bước chuyển biến rất tích cực về mọi mặt. Trước hết, là liên tục thực hiện chương trình củng cố hoàn thiện toàn bộ thiết bị đảm bảo hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch sản xuất điện hàng năm từ 2,43% - 23,78%. Trong đó, sản lượng điện năm 2006 đạt trên 750 triệu KWh, cao nhất từ trước đến nay. Bộ mặt Công ty ngày càng được đổi mới khang trang hơn. Tuy nhiên, giải quyết việc làm cho người công nhân luôn là một vấn đề phức tạp, khó khăn. Lãnh đạo Công ty thống nhất chủ trương là phải phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, mở ra nhiều ngành nghề để đảm bảo việc làm và thu nhập cho hàng trăm lao động dôi dư. Vì sự trường tồn của Công ty, vì quyền lợi chính đáng của người lao động, một loạt ngành nghề làm thêm ngoài sản xuất điện đã được mở ra và đi vào hoạt động. Nhờ đó, ngoài nhiệm vụ đảm bảo việc làm cho người lao động, các đơn vị trong Công ty còn giải quyết làm hợp đồng cho hàng trăm con em của cán bộ công nhân viên, giảm bớt được phần nào khó khăn bức xúc cho gia đình và xã hội. Mức thu nhập của người lao động được đảm bảo ổn định theo chiều hướng năm sau cao hơn năm trước. Hiện nay, Công ty Nhiệt điện Ựông Bí đang không ngừng phát triển lớn mạnh với một quy mô mới, tầm cao mới. Trong năm 2006 vừa qua, sự kiện khiến các nhà làm điện Ựông Bí phấn khởi nhất là dự án mở rộng, nâng cao công suất của Nhà máy đã hoàn thiện giai đoạn l và đầu tháng 7 vừa qua, Nhà máy đã bắt đầu phát điện, đạt công suất thiết kế 300MW, với lò hơi đốt hoàn toàn bằng than. Giai đoạn ỤỤ, cũng với công suất thiết kế 300MW, đang được chuẩn bị khởi công. Như vậy, trong tương lai không xa, Ựông Bí sẽ trở thành một trung tâm nhiệt điện lớn, góp phần bảo đảm cung cấp điện ổn định cho vùng tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
Ảnh: Tuấn Hương
Hiện nay, Công ty Nhiệt điện Uông Bí đang tích cực tiến hành công tác cổ phần hoá theo chủ trương của §ảng, Nhà nước, quyết định của Bộ Công nghiệp và sự chỉ đạo trực tiếp của Tập đoàn §iện lực Việt Nam. Hy vọng, với cơ chế tổ chức mới này, Công ty Nhiệt điện Uông Bí sẽ phát huy truyền thống của một đơn vị 2 lần Anh hùng, bảo đảm kinh doanh ngày càng đạt hiệu quả tốt hơn, góp phần tích cực vào sự phát triển không ngừng lớn mạnh của ngành Điện lực Việt Nam, vào sự phát triển chung của đất nước...