Dạy con bằng quát mắng và đòn roi không chỉ khiến trẻ sợ hãi mà còn có thể ảnh hưởng đến tính cách và cảm xúc của trẻ.
La mắng hoặc đánh con khi trẻ mắc lỗi là điều vẫn diễn ra ở nhiều gia đình. Không ít cha mẹ cho rằng, việc quát mắng hoặc dùng đòn roi sẽ giúp trẻ nghe lời và thay đổi hành vi nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho hay, cách dạy con bằng sự tức giận có thể để lại những ảnh hưởng tiêu cực đối với tâm lý và sự phát triển của trẻ.
Tiến sĩ Preeti Singh - chuyên gia tư vấn tâm lý lâm sàng và trị liệu tâm lý tại Bệnh viện Paras (Ấn Độ) - cho biết, việc cha mẹ thường xuyên la hét hoặc đánh con có thể khiến trẻ cảm thấy đau đớn, sợ hãi và xấu hổ. Dù cách này đôi khi mang lại kết quả tức thời nhưng về lâu dài lại có thể ảnh hưởng đến cảm xúc và hành vi của trẻ.
Theo bà, nhiều cha mẹ có xu hướng sử dụng sự tức giận để dạy con vì đây là cách họ từng được nuôi dạy khi còn nhỏ. Trong nhiều gia đình, việc quát mắng hoặc đánh trẻ vẫn được xem là cách để trẻ nghe lời và giữ kỷ luật. Tuy nhiên, trẻ nghe lời vì sợ hãi không đồng nghĩa với việc trẻ thực sự hiểu vấn đề hoặc thay đổi theo hướng tích cực. Việc thường xuyên bị la mắng có thể khiến trẻ mất tự tin, dễ lo lắng và sợ mắc lỗi.
Một số trẻ dần trở nên khép kín, ít chia sẻ cảm xúc vì sợ bị trách phạt. Các em có thể cảm thấy thiếu an toàn ngay trong chính gia đình của mình. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sự gắn bó giữa cha mẹ và con cái. Ở chiều ngược lại, cũng có trẻ hình thành tính cách chống đối, nóng nảy hoặc cư xử hung hăng. Khi thường xuyên chứng kiến sự tức giận và bạo lực từ người lớn, trẻ có thể xem đó là cách giải quyết mâu thuẫn trong cuộc sống.
Theo Tiến sĩ Preeti Singh, việc dạy con bằng bạo lực còn có thể ảnh hưởng đến việc học tập và khả năng giao tiếp của trẻ. Một số em thiếu tự tin, khó hòa nhập hoặc gặp khó khăn trong việc xây dựng các mối quan hệ với bạn bè và người xung quanh.
Chuyên gia này cũng cho rằng, những đứa trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên bị quát mắng có thể khó chia sẻ cảm xúc hoặc ngại tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp vấn đề. Điều này đôi khi khiến trẻ âm thầm chịu đựng áp lực tâm lý trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, việc cha mẹ quá nóng giận còn có thể khiến trẻ hình thành suy nghĩ tiêu cực về bản thân. Một số trẻ luôn cảm thấy mình làm gì cũng sai hoặc không đủ tốt để được yêu thương và công nhận. Thay vì phản ứng bằng sự tức giận, các chuyên gia khuyến khích cha mẹ nên trò chuyện bình tĩnh và giúp trẻ hiểu hậu quả từ hành vi của mình. Việc đặt ra nguyên tắc rõ ràng nhưng vẫn giữ sự lắng nghe và tôn trọng sẽ giúp trẻ dễ tiếp nhận hơn.
Cha mẹ nên ghi nhận những thay đổi tích cực của con thay vì chỉ chú ý lỗi sai. Những lời động viên đúng lúc giúp trẻ tự tin và hình thành hành vi tích cực. Nuôi dạy con là hành trình cần sự kiên nhẫn và đồng hành, bởi cách ứng xử của cha mẹ mỗi ngày sẽ ảnh hưởng đến tính cách và cảm xúc của trẻ sau này.
