Để công nghiệp địa phương phát triển bền vững và ổn định

Những năm gần đây, công nghiệp địa phương của tỉnh ta luôn có bước tăng trưởng, nhất là trong 10 tháng đầu năm 2009. Tuy nhiên, trên bình diện tổng thể cho thấy, sự phát triển đó tiềm ẩn nhiều nguy cơ “nóng” với chỉ số tăng trưởng không đồng đều và không ổn định. Như vậy, vấn đề đặt ra là giải pháp nào để tháo gỡ tình trạng này?

Theo đánh giá của Sở Công Thương, nguyên nhân của tình trạng trên là do chính yếu tố năng lực của các doanh nghiệp trong ngành. Trong tổng số 530 doanh nghiệp và khoảng 6.000 hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này thì hầu hết có quy mô sản xuất nhỏ và vừa với số vốn đầu tư không lớn. Số doanh nghiệp có vốn đầu tư từ 5-7 tỷ đồng chiếm 80%. Trong khi đó, sản phẩm đầu ra chủ yếu là gia công và phụ gia cho các doanh nghiệp lớn và phục vụ cho nhu cầu nội địa như: các sản phẩm cơ khí, máy nông nghiệp, gia công đồ gỗ gia dụng, bia, nước giải khát… do đó không chủ động được đầu ra cho sản phẩm. Mặt khác, các doanh nghiệp này còn chịu sự ảnh hưởng của những biến động kinh tế trong nước và thế giới vào cuối năm 2008 và năm 2009 khiến thị trường bị thu hẹp, nguyên liệu đầu vào tăng, vốn lưu thông hàng hóa giảm.

Một nguyên nhân khác cũng tác động và ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị sản xuất công nghiệp địa phương đó là việc phát triển các ngành nghề nông thôn đã tạo sức hút đối với người dân và khả năng bao tiêu sản phẩm còn hạn chế. Công tác quy hoạch các cụm, điểm và khu công nghiệp phục vụ cho công nghiệp địa phương còn thiếu tầm nhìn chiến lược. Do đó dẫn đến tình trạng manh mún, nhỏ lẻ và thiếu sự liên kết ngành nghề trong cùng khối.

Để khắc phục tình trạng này, bên cạnh việc tạo cơ chế và thu hút đầu tư các doanh nghiệp vào khối công nghiệp địa phương tỉnh đang tập trung đầu tư cụm công nghiệp và làng nghề. Đây là giải pháp phù hợp nhất khắc phục lỗ hổng trong đầu tư công nghiệp địa phương và sự phát triển được coi là khá “nóng” của các làng nghề hiện nay; trong đó có nhiều mâu thuẫn lớn phải giải quyết, nhất là thiếu mặt bằng cho sản xuất kinh doanh và vấn đề môi trường. Bên cạnh đó, việc phát triển tiểu thủ công nghiệp - làng nghề của mỗi địa phương được đặt trong chiến lược chung của cả tỉnh, phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của từng địa phương. Đối với địa phương có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, mức sống còn thấp, trình độ dân trí chưa cao, giao thông khó khăn được tập trung khôi phục các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát, mỹ nghệ, chế biến nông, lâm sản… phục vụ du lịch và xuất khẩu. Các địa phương còn lại được khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống, du nhập các nghề mới, sản xuất những sản phẩm thiết yếu cung cấp cho thị trường, sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho du lịch và xuất khẩu. Phát huy mạnh mẽ vai trò của công tác khuyến công trên cơ sở thực hiện việc hỗ trợ đào tạo nghề mới (chuyển đổi nghề) cho lao động của các cơ sở nông nghiệp nông thôn có nhu cầu đổi mới sản phẩm, các doanh nghiệp khó khăn phải giãn nợ, ngừng sản xuất. Thực hiện hỗ trợ xây dựng các mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, công nghệ mới, hỗ trợ chuyển giao công nghệ nhằm khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư, nhập khẩu thiết bị, máy móc, đổi mới công nghệ để duy trì sản xuất kinh doanh, tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Tích cực nhân rộng điển hình, như Cụm Công nghiệp Kim Sen của huyện Đông Triều với việc thu hút khoảng 15 dự án với tổng số vốn đăng ký hơn hàng trăm tỷ đồng góp phần quan trọng vào việc đưa giá trị sản xuất công nghiệp đạt  hàng năm khoảng 1.000 tỷ đồng. Huyện Yên Hưng với việc tập trung phát triển các ngành nghề truyền thống và mở rộng nghề mới, kinh tế và bộ mặt nông thôn Yên Hưng đã có nhiều cải thiện, công nghiệp địa phương năm sau cao hơn năm trước...