Để Quảng Ninh đến năm 2015 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp

Kết quả thực hiện nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH-HĐH) theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VIII, IX và Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ X, XI đã đem lại nhiều thay đổi quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội của Quảng Ninh hơn 10 năm qua.

c
 Bốc xếp hàng hóa tại Cảng Cái Lân (Khu Công nghiệp Cái Lân).
Tuy nhiên, so với mục tiêu chiến lược của CNH-HĐH thì vẫn còn biểu hiện chậm trễ và thiếu đồng bộ. Có nhiều nguyên nhân, nhưng đáng chú ý là ở một số ngành, địa phương chưa thống nhất về CNH-HĐH trong nhận thức, triển khai thực hiện và đánh giá.

Hiện nay chúng ta thường dùng cụm từ CNH-HĐH với cách hiểu là gắn kết với nhau trong cùng một quá trình, ngay từ đầu và suốt trong các giai đoạn phát triển. Nhưng CNH cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn bởi nó không chỉ giới hạn ở khía cạnh kinh tế mà còn cả về mặt xã hội, văn hoá. Nói cách khác, chúng ta đang trong giai đoạn CNH song không hoàn toàn như công nghiệp hoá thời cổ điển, chỉ chú ý phát triển công nghiệp để tăng tỷ trọng trong tổng sản phẩm xã hội, mà đồng thời phát triển công nghệ, thực hiện tin học hoá, từng bước phát triển kinh tế tri thức, nghĩa là thực hiện “Công nghiệp hoá kiểu mới”. ở mỗi nước và mỗi giai đoạn phát triển thường sử dụng một hệ thống các chỉ tiêu khác nhau để đánh giá trình độ CNH-HĐH. Hiện nay, ở nước ta còn có một số ý kiến khác nhau về chọn tiêu chí đánh giá. Căn cứ vào các văn kiện của Đảng và Nhà nước, dựa vào định hướng và các đặc điểm trên các nhà khoa học cơ bản thống nhất và đưa ra 4 chỉ tiêu định lượng để đánh giá đó là: Chỉ tiêu kinh tế (GDP bình quân đầu người tính theo sức mua tương đương; tỷ trọng kinh tế nông nghiệp trong GDP; lao động nông nghiệp trong tổng số lao động; năng suất lao động bình quân; tiêu hao năng lượng đầu người; tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu/GDP; chỉ số cạnh tranh quốc tế). Chỉ tiêu xã hội và chất lượng cuộc sống (Chỉ số phát triển con người - HDI; tỷ lệ đô thị hoá; khoảng cách đô thị và nông thôn; chỉ số đánh giá về sự bất bình đẳng về phân phối thu nhập). Chỉ tiêu môi trường và chỉ tiêu tin học hoá và kinh tế tri thức.

Trong 4 nhóm chỉ tiêu trên, chỉ tiêu GDP và chỉ số HDI là 2 chỉ tiêu cơ bản nhất nếu đạt mức cao nó sẽ tác động tích cực tới các nhóm chỉ tiêu khác cùng đạt mức cao và vững chắc. Năm 2006, tốc độ tăng trưởng của tỉnh đã đạt 13,2%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt mức cao nhất từ trước đến nay gần 16.000 tỷ đồng, là một trong 7 tỉnh, thành phố có tổng thu ngân sách Nhà nước cao nhất trong cả nước. Ngoài ra trong năm 2006 đã hoàn thành đánh giá trình độ công nghệ của 100 đơn vị thuộc 10 ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh theo yêu cầu của Trung ương; cấp phép cho 82 đối tượng đăng ký sở hữu trí tuệ thuộc các lĩnh vực vật liệu xây dựng, nước khoáng, kinh doanh dịch vụ du lịch... Với đà phát triển nhanh như hiện nay, có thể tin tưởng rằng các nội dung cơ bản về CNH-HĐH của tỉnh có nhiều khả năng về đích sớm hơn 5 năm so với cả nước. Đặc biệt theo Quyết định 269 của Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt tháng 11-2006 về “Điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020” đã đặt mục tiêu đến năm 2020 GDP của tỉnh ta đạt 3.127,8 USD/người, giá hiện hành6.292 USD/ người. Mà theo quy định của Liên hợp quốc những nước đạt GDP từ 3.000-9.100 USD là thu nhập trung bình cao. Qua cập nhật thông tin về tốc độ đầu tư xã hội, xây dựng các cơ sở sản xuất công nghiệp, dịch vụ, kết cấu hạ tầng, phát triển khu kinh tế, tổ hợp cụm công nghiệp và tính toán lại thì dự báo đến năm 2010 GDP của Quảng Ninh sẽ đạt từ 1.550-1.600 USD/người, năm 2015 đạt trên 3.100 USD/người; tính thu nhập theo sức mua tương đương đạt khoảng 6.000-7.000 USD/người. Như vậy về GDP đã đáp ứng được yêu cầu của một nước công nghiệp có mức thu nhập trung bình cao. Về chỉ số phát triển con người, năm 2004 chỉ số này của tỉnh ta đạt 0,743, là một trong 10 tỉnh, thành phố có chỉ số cao nhất nước, tương đương với mức bình quân của Trung Quốc. Tuy nhiên, so với các nước công nghiệp như Hàn Quốc, Singapore còn phải phấn đấu rất cao trong nhiều năm tới.

Xét thực trạng kinh tế-xã hội của tỉnh, trong hai thời kỳ kế hoạch 2006-2010 và 2011-2015, để mục tiêu “Cơ bản trở thành một tỉnh công nghiệp vào năm 2015” thành hiện thực, ngoài các nhiệm vụ chiến lược đã đề ra, cần tập trung ưu tiên thực hiện tốt nhiệm vụ CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn và phát triển khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo. Đối với CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn, nếu không tạo môi trường ban đầu thích hợp để có thể tiếp nhận những chính sách và giải pháp cụ thể của tiến trình CNH-HĐH thì trong những năm tới khu vực này sẽ bị tụt hậu và gia tăng khoảng cách giầu nghèo với các khu kinh tế thị xã, thành phố trong tỉnh. Do vậy yêu cầu đặt ra phải ưu tiên giải quyết trước các nội dung: Sớm hoàn thành chương trình xoá đói giảm nghèo ở các vùng nông thôn, miền núi, hải đảo, tạo mặt bằng tương đối đồng đều trong cả vùng; hình thành mạng lưới doanh nghiệp vừa và nhỏ trên cơ sở huy động tham gia của các doanh nghiệp từ các khu kinh tế, khu công nghiệp, thị xã, thành phố; triển khai quy hoạch về an ninh lương thực và bảo vệ môi trường sinh thái nông thôn, sử dụng hợp lý đất đai, chủ động phòng, chống thiên tai, dịch bệnh; đầu tư đẩy nhanh quá trình thuỷ lợi hoá, cơ giới hoá, sinh học hoá, điện khí hoá; tiếp tục phát triển các trang trại ở vùng trung du, miền núi, ven biển và hải đảo; tạo điều kiện áp dụng phổ biến công nghệ mới nhất là công nghệ sinh học vào khu vực nông nghiệp nông thôn. Phát triển công nghiệp và dịch vụ ở các vùng nông thôn, hình thành một mạng lưới công thương nằm gần các vùng nguyên liệu và hộ tiêu thụ nhằm tạo nhiều việc làm giảm tải áp lực lao động nông thôn “đổ xô” ra thành thị. Sắp xếp lại dân cư phù hợp với phân bố lại lao động và cải thiện môi trường sống vùng nông thôn, bảo đảm vẫn giữ những nét văn hoá truyền thống làng quê.

Đối với phát triển khoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo: Triển khai có hiệu quả công tác xã hội hoá các lĩnh vực văn hoá, xã hội. Nhanh chóng phát triển công nghệ mới, công nghệ cao với phương châm “Đi tắt đón đầu” để nâng cao chất lượng và duy trì tốc độ phát triển, nắm bắt và lợi dụng tối đa thời cơ thuận lợi khi nó xuất hiện, tạo ra những bước phát triển có tính nhảy vọt. Ưu tiên hơn nữa lĩnh vực giáo dục và đào tạo, nhằm nâng cao dân trí, hình thành đội ngũ công nhân lành nghề đông đảo hơn, đáp ứng ngày một tốt hơn nguồn nhân lực cho phát triển, cho quá trình CNH-HĐH vùng động lực kinh tế Quảng Ninh mà Nghị quyết của Đảng đã định hướng.

Cùng chuyên mục