Di tích Hòn Hai - Cô Tiên, nằm sau Cung Văn hóa thiếu nhi, thuộc phường Bạch Đằng (TP Hạ Long) là di tích khảo cổ về Văn hóa Hạ Long, thuộc giai đoạn hậu kỳ đá mới (cách ngày nay khoảng 3.500 năm).Tháng 10-2004, Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng tỉnh khai quật di tích này.PGS.TS Nguyễn Lân Cường (Viện Khảo cổ học) - thành viên đoàn khai quật khi ấy đã xúc động thốt lên rằng, gần 40 năm nghiên cứu về Văn hóa Hạ Long, mải miết đi tìm - nay ông mới tìm thấy cách thức an táng của chủ nhân Văn hóa Hạ Long xưa.Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương ngày 15-11-2006 khi đến thăm di tích Hòn Hai - Cô Tiên đã đánh giá rất cao giá trị lịch sử, văn hóa của di tích này.Với những giá trị nhiều mặt của di tích, Bộ VH-TT (nay là Bộ VH-TT&DL) đã xếp hạng di tích khảo cổ học Hòn Hai - Cô Tiên là di tích cấp quốc gia tại Quyết định số 75/2005/QĐ-BVHTT ngày 16-11-2005. Đây là di tích khảo cổ học đầu tiên của Quảng Ninh được xếp hạng cấp quốc gia (kể cả tính đến thời điểm này). Kết quả của cuộc khai quật tháng 10-2004 đã được nhiều báo chí đăng tải, thu hút sự quan tâm rộng rãi của các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa.Gần 6 năm sau khi được xếp hạng di tích cấp quốc gia, những ai quan tâm đến lịch sử cha ông có dịp đến nơi này, hẳn sẽ ngỡ ngàng trước thực trạng di tích Hòn Hai - Cô Tiên.Lối vào không có. Toàn bộ hố khai quật năm nào đã xói lở gần như chẳng còn dấu vết.Đến ngay tấm biển bằng bê tông "Di tích khảo cổ học quốc gia cấm xâm phạm" cũng khiêm tốn núp trong lùm cây, phải bẻ cành, vạch lá vào mới phát hiện ra.Khoảng năm 1999, ngay sau khi khai quật di tích Đồng Đậu, ở xã Minh Tân, huyện Yên Lạc (Vĩnh Phúc) - một di tích tiêu biểu thời đại kim khí (đã được xếp hạng cấp quốc gia), ngành văn hóa và chính quyền địa phương đã ngay lập tức xây tường bao bảo vệ, lợp mái tôn che nắng mưa bảo vệ hiện trạng hố khai quật. Đó là cơ sở quan trọng để phục vụ cho bước quy hoạch phát huy giá trị di tích sau đó.Từ Đồng Đậu ngẫm về Hòn Hai - Cô Tiên mà chợt thấy ngậm ngùi. Lẽ nào di tích đã xếp hạng cấp quốc gia 6 năm, giờ bỏ hoang?
