Khi những câu chuyện xung quanh việc sử dụng tiền công đức, giọt dầu tại các khu di tích đang trở thành một vấn đề nóng được luận bàn sôi nổi thì cách thức quản lý khu di tích tại đền Cửa Ông đã ngày càng khẳng định được tính hiệu quả.
Ở đền Cửa Ông, việc quản lý đền, tổ chức, quản lý lễ hội; tiền công đức đều do UBND phường chịu trách nhiệm trên cơ sở thành lập một Ban Quản lý di tích. Để quán xuyến công việc hiệu quả hơn, Ban Quản lý này thành lập thêm các tổ công tác chuyên trách như tổ kiểm két, tổ thủ từ, tổ vệ sinh, tổ bảo vệ... Các tổ công tác không chỉ phục vụ mùa lễ hội mà còn duy trì hoạt động liên tục trong năm. Riêng tổ thủ từ có trách nhiệm bố trí lực lượng trực tại các điểm lễ chính, hướng dẫn nhân dân đặt tiền lễ đúng nơi quy định. Đối với tổ kiểm két làm việc hằng ngày trong mùa cao điểm (kéo dài đến khoảng 30-4) bắt đầu từ 2h chiều cho tới 8 - 9h tối, thậm chí kết thúc muộn hơn trong những ngày đông khách. Để đảm bảo công khai, minh bạch, tổ kiểm két được thành lập bao gồm đại diện Ban Quản lý đền, đại diện MTTQ, thanh tra nhân dân, đại diện tổ thủ từ, kế toán, bảo vệ an ninh trật tự... Các thủ tục sau đó như lập biên bản, viết biên lai, nộp ngân sách đều được tiến hành chặt chẽ, nghiêm túc, theo đúng quy định của Nhà nước.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Bích Thương, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Ông, Phó Ban Quản lý di tích cho biết: “Hoạt động quản lý di tích đền Cửa Ông nhiều năm nay đều rất bài bản. Mặc dù Ban Quản lý di tích có nhiều đồng chí làm kiêm nhiệm, thế nhưng do có sự phân công công việc hợp lý và sự giúp việc của các tổ chuyên trách nên hoạt động quản lý di tích không mấy khó khăn. Ngay cả vào mùa lễ hội, lượng khách tăng đột biến nhưng chúng tôi không để xảy ra tình trạng lộn xộn, mất an ninh trật tự trong khu di tích, ảnh hưởng tới khách du lịch. 100% tiền công đức đều được sử dụng phục vụ công tác xây dựng, đầu tư tu bổ di tích và các hạng mục, công trình hạ tầng; đầu tư các công trình phúc lợi xã hội, làm công tác từ thiện, cứu trợ xã hội... Không sử dụng để chi cho các nhiệm vụ khác. Chỉ tính riêng năm 2012, với số tiền công đức 22 tỷ đồng, ngoài việc đầu tư tôn tạo vỉa hè, cống thoát nước cho khu di tích, chúng tôi đã đóng góp 10 tỷ đồng để xây dựng trường mầm non Cửa Ông. Trong những năm tiếp theo, sẽ dành 60% kinh phí thu được từ tiền công đức để cùng với thành phố xây dựng công trình kè chống sạt lở kết hợp với đường giao thông (đoạn từ bến phà Tài Xá cũ đến chân Cầu 1 Vân Đồn)”.
Bên cạnh công tác quản lý tiền công đức, công tác bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường luôn được Ban Quản lý di tích quan tâm, chú trọng. Tại đây từ lâu đã không còn cảnh hương khói đốt tràn lan, hành khất theo bám du khách xin tiền. Tình trạng móc túi, cướp giật tư trang của khách đã được hạn chế tối đa, thay vào đó là thái độ đón tiếp nhiệt tình, văn minh lịch sự của nhân viên Ban Quản lý, hàng quán được sắp đặt theo quy định, an ninh trật tự được bảo đảm. Ngoài ra, địa phương còn phối hợp với Công ty Môi trường Tuấn Đạt để đảm bảo công tác vệ sinh môi trường cho toàn bộ khu vực di tích.
Thiết nghĩ, việc quản lý tiền công đức tại đền Cửa Ông là một mô hình tốt cần được nhân rộng, bởi số tiền công đức của nhân dân đã được công khai hoá, gửi vào tiết kiệm để sử dụng trong những dịp trùng tu, tôn tạo di tích.
Hoàng Nga