Tiếp xúc cử tri là phương thức quan trọng để đại biểu Quốc hội (ĐBQH) trực tiếp lắng nghe, tiếp thu ý kiến, kiến nghị của cử tri, đồng thời là cầu nối trực tiếp, hiệu quả giữa nhân dân với Quốc hội và các cơ quan thực thi. Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV (2021-2026), Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã triển khai hoạt động này một cách nghiêm túc, bài bản và không ngừng đổi mới nội dung, phương thức theo hướng linh hoạt, đa dạng, thực chất. Việc chủ động mở rộng hình thức, nâng cao hiệu quả tiếp xúc không chỉ góp phần tăng cường mối gắn kết giữa đại biểu dân cử với nhân dân, mà còn tạo dấu ấn rõ nét về những đại biểu dân cử, củng cố niềm tin và sự đồng thuận của cử tri.
Luôn lấy cử tri làm trung tâm
Trên cơ sở tuân thủ nghiêm Hiến pháp và các luật có liên quan về tổ chức và hoạt động của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện công tác tiếp xúc cử tri theo đúng quy định, đồng thời chủ động nâng cao chất lượng và hiệu quả thực chất. Hoạt động này được xác định là kênh thông tin quan trọng, trực tiếp phục vụ việc thực hiện chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Qua đó bảo đảm ý chí, nguyện vọng chính đáng của cử tri được tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh kịp thời tại diễn đàn Quốc hội.
Việc xây dựng kế hoạch tiếp xúc cử tri từ sớm, chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung và lựa chọn địa bàn tổ chức phù hợp, đặc biệt ưu tiên các xã miền núi, biên giới, hải đảo, nơi đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn đã thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh trong việc lấy cử tri làm trung tâm của hoạt động đại diện.
Trên cơ sở đó, hoạt động tiếp xúc cử tri của Đoàn ĐBQH tỉnh được đổi mới mạnh mẽ theo 3 hướng trọng tâm: Tổ chức nghiêm túc các cuộc tiếp xúc cử tri định kỳ trước và sau các kỳ họp Quốc hội; đa dạng hóa hình thức tiếp xúc, kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến; tăng cường tiếp xúc cử tri theo chuyên đề và theo nhóm đối tượng cụ thể.
Trong đó, các hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề được tổ chức gắn với những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân và sự phát triển của địa phương. Đồng thời, việc tiếp xúc cử tri theo các nhóm đối tượng cụ thể như công nhân lao động, công nhân ngành Than, nông dân, ngư dân, đoàn viên công đoàn, đồng bào dân tộc thiểu số, đội ngũ trí thức và cộng đồng doanh nghiệp… cũng đã giúp ĐBQH tiếp cận sâu sát hơn với từng nhóm trong xã hội, qua đó tổ chức đối thoại tập trung, đi vào chiều sâu.
Cách làm này đã giúp cho hoạt động tiếp xúc cử tri thêm gần gũi, thực chất, cử tri trực tiếp tham gia phản ánh, góp ý và phản biện đối với chủ trương, chính sách cũng như việc tổ chức thực hiện pháp luật. Nhiều nội dung tiếp xúc mang tính thời sự cao như chính sách đất đai và bồi thường, giải phóng mặt bằng; bảo vệ môi trường biển; phát triển nông nghiệp bền vững; cải cách thủ tục hành chính; chuyển đổi số; phát triển du lịch xanh… đã được tập trung trao đổi, thảo luận một cách thẳng thắn, trách nhiệm.
Trong bối cảnh công nghệ 4.0, Đoàn ĐBQH tỉnh cũng đã mở rộng các kênh tiếp nhận ý kiến qua email, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, giúp tăng khả năng tiếp cận của cử tri, tạo lập không gian dân chủ rộng mở, vượt qua giới hạn về địa lý và thời gian. Qua đây, góp phần phát huy hiệu quả đối với nhóm cử tri là người lao động làm việc ngoài địa phương, cử tri ở vùng sâu, vùng xa đều được tiếp nhận kịp thời, bảo đảm quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của nhân dân, tăng tính minh bạch và kịp thời của thông tin phản hồi.
Các ĐBQH trong Đoàn còn thực hiện tiếp xúc cử tri theo hình thức độc lập hoặc theo nhóm, luân phiên tại các địa phương trên địa bàn tỉnh nhằm bảo đảm tính bao quát, cân đối giữa các vùng, miền. Lãnh đạo các sở, ngành, địa phương được mời tham dự các hội nghị tiếp xúc cử tri của ĐBQH đã phối hợp chặt chẽ trong việc trả lời, giải đáp và tiếp thu kịp thời những kiến nghị thuộc thẩm quyền, góp phần nâng cao hiệu quả đối thoại và trách nhiệm giải trình ngay tại hội nghị.
ĐBQH tỉnh Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, khẳng định: “Chúng tôi luôn ý thức sâu sắc sứ mệnh được cử tri tin tưởng giao phó, làm cầu nối giữa nhân dân với Quốc hội, góp phần xây dựng nền dân chủ, pháp quyền, kỷ cương và phát triển bền vững vì cả nước, cùng cả nước. Với trách nhiệm là thành viên Đoàn ĐBQH tỉnh, tôi luôn chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung tiếp xúc, linh hoạt kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, mở rộng đến cấp xã và gắn với các chuyên đề cụ thể; đồng thời tham gia tiếp công dân, giám sát việc giải quyết đơn thư, kiến nghị, qua đó góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Nhiều nội dung thiết thực được tôi cũng như các đại biểu trong Đoàn tổng hợp, phản ánh tới Quốc hội và Chính phủ, tập trung vào các vấn đề như: Sớm quy hoạch và bảo vệ môi trường nông thôn, xử lý triệt để rác thải; ổn định giá điện, tăng cường các chính sách an sinh xã hội; kiềm chế lạm phát, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và khuyến khích sản xuất trong nước.
Song song với việc tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri theo kế hoạch, Đoàn ĐBQH tỉnh còn chủ động tiếp cận, làm việc trực tiếp với nhiều cơ quan, đơn vị trên địa bàn để kịp thời nắm bắt, thu thập các phản ánh của cử tri về những vấn đề nổi cộm, những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực thi chính sách, pháp luật. Trên cơ sở đó, Đoàn ĐBQH tỉnh tổng hợp đầy đủ, chuyển tải kịp thời các ý kiến, kiến nghị tới Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền, thể hiện rõ tinh thần cầu thị, trách nhiệm và bản lĩnh của người đại biểu nhân dân trong việc thực hiện chức năng đại diện.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Vũ Quang Trực nhấn mạnh: "MTTQ các cấp đã chủ động phối hợp với Đoàn ĐBQH tỉnh trong việc tổng hợp, phản ánh đầy đủ, kịp thời ý kiến, kiến nghị của cử tri; tham gia tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp Quốc hội; đồng thời phối hợp giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri tại các cơ quan chức năng. Qua đó, nhiều vấn đề bức xúc, thiết thực từ cơ sở đã được chuyển tải đến diễn đàn Quốc hội, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước".
Tăng cường niềm tin cử tri
Theo thống kê, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Đoàn ĐBQH tỉnh đã tổ chức 19 đợt tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp thường lệ của Quốc hội theo quy định và 8 hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề với tổng số 282 lượt ĐBQH tham dự. Tại các đợt hội nghị tiếp xúc cử tri, đã có 86.537 cử tri tham dự, trong đó có 904 cử tri phát biểu ý kiến với tổng số 247 kiến nghị gửi Trung ương và 209 kiến nghị gửi UBND tỉnh.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quản Minh Cường khẳng định: Trong nhiệm kỳ, Quốc hội khóa XV đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, trí tuệ và không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao tính chuyên nghiệp, dân chủ, công khai, minh bạch; thực hiện đầy đủ, hiệu quả các chức năng lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Trên tinh thần đó, Đoàn ĐBQH tỉnh đoàn kết, nỗ lực thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, trách nhiệm mà cử tri và nhân dân trong tỉnh tin tưởng, giao phó. Công tác tiếp xúc cử tri đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, đi vào thực chất, chú trọng đổi mới hình thức, ứng dụng công nghệ số để mở rộng kênh thông tin, nâng cao tính công khai, minh bạch; làm tốt vai trò cầu nối giữa Quốc hội với địa phương, giữa ý chí, nguyện vọng của nhân dân với các quyết sách của Đảng, Nhà nước; tích cực tham gia xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước trên tinh thần trách nhiệm, xây dựng, thận trọng, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, nhân dân lên trên hết.
Hàng chục đợt tiếp xúc cử tri thường lệ và chuyên đề, hàng chục nghìn lượt cử tri tham dự; hàng trăm kiến nghị đã được tổng hợp, chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền và cơ bản được giải quyết, trả lời đúng hạn theo quy định…Những con số đó không chỉ phản ánh quy mô hoạt động, mà quan trọng hơn là mức độ lan tỏa của dân chủ và niềm tin của nhân dân đối với cơ quan dân cử.
Bí thư Đảng ủy xã Bình Liêu Nguyễn Thế Minh cho rằng: Từ thực tiễn ở cơ sở, tôi nhận thấy quyền làm chủ của nhân dân ngày càng được thể hiện rõ nét hơn thông qua hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh. Các ĐBQH đã thường xuyên gắn bó với cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, nhất là đồng bào vùng cao, biên giới như ở xã Bình Liêu. Thông qua các đợt tiếp xúc cử tri, nhiều ý kiến, kiến nghị sát với thực tiễn đời sống đã được tổng hợp, phản ánh kịp thời tới Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền. Nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến phát triển hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, chính sách cho đồng bào DTTS đã được quan tâm xem xét, tạo chuyển biến tích cực ở cơ sở. Điều đó giúp người dân thấy rõ tiếng nói của mình không chỉ được lắng nghe, mà còn được phản ánh trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách. Đối với chính quyền địa phương, sự đồng hành của Đoàn ĐBQH tỉnh cũng là kênh quan trọng để nắm bắt kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, qua đó kiến nghị điều chỉnh cơ chế, chính sách phù hợp hơn với thực tiễn. Qua đó, niềm tin của nhân dân vào Quốc hội và bộ máy Nhà nước tiếp tục được củng cố, góp phần phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Với sự chủ động, đổi mới của Đoàn ĐBQH tỉnh, các cuộc tiếp xúc cử tri từ chỗ có nơi người dân ít tham gia, chủ yếu là đại diện thôn, khu và cán bộ công chức ở trung tâm thì nay số lượng cử tri tăng, ý kiến trọng tâm vào những vấn đề người dân quan tâm. Nhiều ý kiến, kiến nghị của cử tri đã được Đoàn ĐBQH chuyển tới các bộ, ngành, địa phương quan tâm giải quyết.
Cử tri Nguyễn Huy Định (khu Cẩm Trung 1, phường Cẩm Phả) cho biết: Nếu như trước đây chủ yếu là những người đại diện cử tri tham gia tiếp xúc, thì nay người dân đã có cơ hội trực tiếp bày tỏ ý kiến, kiến nghị và theo dõi kết quả giải quyết. Nhiều vấn đề mà cử tri quan tâm đã được các cơ quan chức năng tiếp thu, giải thích và xử lý kịp thời, thể hiện rõ hơn tính dân chủ và hiệu quả trong hoạt động của Đoàn ĐBQH.
Có thể khẳng định, đổi mới tiếp xúc cử tri của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh là minh chứng sinh động cho việc hiện thực hóa dân chủ đại diện bằng những hành động cụ thể, thực chất. Qua đó, vai trò, vị thế của ĐBQH được khẳng định rõ nét hơn, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
