Nhiều DN, thương hiệu nhỏ đang rơi vào cảnh lao đao, sản xuất cầm chừng, thậm chí tạm thời đóng cửa trước sức ép giá nguyên, vật liệu đầu vào tăng cao mà không thể tăng giá bán do lo ngại sự “quay lưng” của khách hàng.
Trên cuộc đua đường trường của giá nguyên, vật liệu đầu vào, đặc biệt là bột mỳ, sữa, dầu ăn… thời gian qua, có thế hình dung, các đại gia, tên tuổi lớn hiện vẫn giữ được phong độ, trong khi đa phần nhà sản xuất, thương hiệu nhỏ lại đang rơi vào tình cảnh gắng gượng khi… đuối sức!
Không phải giá tăng là lợi nhuận cũng tăng
Xuất hiện trên thị trường từ Bắc đến Trung với các nhãn hiệu như Mihamex, Mitimex, Mitifood, Thaifood từ hơn chục năm nay, Công ty CP Chế biến thực phẩm Thái Minh cũng không vì thương hiệu lâu năm mà bớt đi những khó khăn trong hoàn cảnh hiện tại.
“Tình hình diễn biến theo chiều hướng rất xấu. Sản xuất mỳ ăn liền phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào ghê gớm quá, trong khi mình không thể tăng giá sản phẩm như các doanh nghiệp lớn, nên rất khó khăn. Hiện, công ty vẫn gắng gượng hoạt động nhưng tương lai thì chẳng biết ra sao!”, anh Đỗ Văn Hồng, phụ trách kinh doanh của Thái Minh, chia sẻ.
Giá bột mỳ biến động phức tạp khiến doanh nghiệp chỉ dám mua vào với số lượng ít, sản xuất cầm chừng. Nếu trước đây, Thái Minh thường mua lượng bột mỳ dự trữ được trong 3 tháng thì nay cùng lắm chỉ là 15 ngày. Một phần cũng vì lo ngại khi giá thành sản phẩm lên cao, người tiêu dùng “quay lưng”, bán sẽ rất chậm, dẫn tới đọng vốn…
Anh Hồng tính toán, so với thời điểm đầu năm, giá bột mỳ thế giới đã tăng gần 100%, trong khi các sản phẩm của Thái Minh hiện mới tăng được 50% (bột mỳ chiếm 70% giá thành). “Năm trước giá 1kg mỳ bằng giá 7kg gạo, nay nâng lên thì 1kg mỳ phải bằng 10kg gạo. Song, giá gạo năm nay lại không tăng, nên hiện tại người tiêu dùng đang phải căn ke, tính toán”.
Điều này phần nào lý giải cho hiện tượng, một tuần gần đây, anh Hồng nhận thấy bắt đầu có sự ứ đọng hàng.
Không như mọi năm, thời điểm tháng 10 trở đi là lúc doanh số bán ra bắt đầu tăng mạnh thì năm nay, lượng tiêu thụ của Thái Minh không những không tăng mà đang có nguy cơ giảm.
Bên cạnh sức ép về lượng và giá nguyên liệu bột mỳ dịp giáp Tết là rất lớn do các hãng thu mua làm bánh kẹo khiến anh Hồng nhận định rằng, từ đây đến tháng 12 là thời điểm khó khăn nhất của doanh nghiệp.
 |
| Mỳ ăn liền đắt đỏ, người tiêu dùng chuyển sang chọn cháo, phở, miến ăn liền? Ảnh: N.Nga |
Gay go hơn, Công ty TNHH Công nghệ thực phẩm châu Á, nhà sản xuất vài chục loại mỳ ăn liền mang nhãn hiệu Micoem, Apotech với thâm niên hơn 10 năm tại Hà Nội, lại đang phải đối mặt với nguy cơ ngừng sản xuất.
Anh Kiên, phụ trách kinh doanh của công ty cho biết: “Sản phẩm mà tên tuổi còn khiêm tốn, người ta đã ít mua, nay phải tăng giá, họ càng không dùng.”
“Chúng tôi không có lựa chọn nào nữa. Hàng làm ra không bán được mà nguồn bột vừa tăng giá vừa không dồi dào nữa thì trước hết là nghỉ thôi. Làm là lỗ”, anh Kiên tâm sự.
Có thể nói, gắng gượng để níu kéo nhãn hiệu hoặc bi đát hơn là phải ngừng hoạt động đang là tình cảnh chung của một loạt hãng mỳ chưa có tiếng trên thị trường. Điều này, dường như đối lập với bức tranh sáng màu của những hãng có tên tuổi, khi mà giá tăng, doanh số của họ cũng tăng theo.
Anh Trần Văn Thắng, đại diện Công ty Thái Bình Dương, một trong hệ thống công ty sản xuất mỳ ăn liền lớn tại Hà Nội, phân tích: “Chu kỳ sản xuất ngắn, doanh số không nhiều, lại không được sự “ưu ái” trong việc nhập nguyên liệu nên gần như các hãng nhỏ lúc này không đủ nguyên liệu sản xuất. Đồng thời, sự cạnh tranh về thương hiệu còn yếu nên tăng giá nghĩa là chết!”
Tăng giá: DN chèo chống chờ qua "bão"
Một nhà kinh doanh sữa phản ánh, các doanh nghiệp sản xuất nhỏ, chưa có chỗ đứng, thương hiệu đang bị chao đảo trong bối cảnh giá nguyên liệu tăng cao. Bởi, sản phẩm của những hãng này hầu hết phải cạnh tranh bằng giá rẻ. Mà mặt hàng sữa, thấy giá rẻ, người tiêu dùng đã không mua rồi, còn tăng thêm nữa thì họ… bỏ!
Ông này khẳng định: Trừ một số “đại gia”, các công ty còn lại đều hoạt động không có hiệu quả, tin chắc là nhiều “ông” đang lỗ!
 |
| Trừ một vài "đại gia", các hãng sữa nội còn lại đều phải bù lỗ để giữ giá? |
Quả vậy, ngay một nhà sản xuất có quy mô như Hancofood cũng không ít những khó khăn để kể ra lúc này.
Bà Phạm Thị Kim Oanh - Tổng GĐ Hancofood, bộc bạch: “Hiện, doanh nghiệp không làm cách nào cho có lãi được. Áp lực với chúng tôi hiện rất lớn. Báo cáo giá nguyên liệu đầu vào hàng ngày càng lúc càng căng thẳng mà bên cung cấp lên giá không cho mình thương lượng luôn. Về phía người tiêu dùng, nếu mình tăng giá sản phẩm lên 10% là họ như muốn “quay lưng” lại ngay.”
Bà Oanh cho biết, doanh nghiệp đang phải bù lỗ vì so với mức tăng gần 100% của nguyên liệu sữa thế giới, các sản phẩm của Hancofood mới tăng trung bình là 15% từ đầu năm đến nay.
Phủ định việc các doanh nghiệp lớn thường ký hợp đồng dự trữ nguyên liệu trước 1 năm, nên giá thế giới tăng hiện tại chưa ảnh hưởng đến giá sản phẩm năm nay, bà Oanh lý giải: “hợp đồng 1 năm là bên cung cấp xác định mình là khách hàng ổn định, lâu dài thôi, chứ họ không đảm bảo cho mình về giá cả trong 1 năm.
Nếu muốn đảm bảo về giá thì mình phải bỏ tiền ra đặt cọc từ đầu. Mà điều này, không ai dám làm vì nhỡ giá thế giới xuống thì sao, nên tất cả đều chấp nhận ký 3 tháng/lần.”
Tình thế đã đến mức, doanh nghiệp phải dùng đến “Quỹ dự phòng” - quỹ được trích từ nguồn lợi nhuận nhiều năm phục vụ cho những việc cấp bách, để giữ giá.
“Vẫn lỗ nhưng vẫn phải làm. Vì tất cả đã hình thành rồi, có thể duy trì để tìm phương án bán hàng thời gian tới thì vẫn ổn, còn ngừng một ngày là lỗ nặng!”
Song, vị Tổng GĐ cũng trăn trở, việc đem quỹ dự phòng ra “xài” chỉ là một cách để chèo chống, gồng mình của doanh nghiệp. Còn so với những hãng có thương hiệu mạnh, họ tăng giá “ngoạn mục” hơn mà doanh số bán ra vẫn tốt là nhờ nguồn quỹ dự trữ của họ còn lớn hơn.
