Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Mỹ phụ trách vấn đề nhập khẩu David Spooner khẳng định Mỹ sẽ làm hết sức để thiết lập một cơ chế giám sát dễ áp dụng, minh bạch, cởi mở. Và cơ chế này chỉ nhằm đảm đảo không có sự phân biệt về giá.
Rời Bắc Kinh sau hai ngày thảo luận về vấn đề trợ cấp thương mại và nền kinh tế thị trường của Trung Quốc, ông David Spooner, Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Mỹ, phụ trách vấn đề nhập khẩu đến Việt Nam sáng 18/4.
Tại buổi gặp gỡ báo chí chiều 19/4, ông David Spooner cho biết, thông điệp chính phái đoàn mang đến VN là Mỹ không muốn việc giám sát ảnh hưởng đến ngành công nghiệp dệt may của Việt Nam. Mỹ cam kết làm việc cùng chính phủ và các ngành công nghiệp VN để khiến mọi việc càng minh bạch, cởi mở càng tốt.
Xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang Mỹ đã tăng từ 45 triệu USD năm 2001 lên 3,8 tỷ USD năm 2007. Đó là sự gia tăng lớn và có ý nghĩa với cả hai bên, ông David Spooner nhấn mạnh. Mỹ cam kết sẽ làm việc vì sự phát triển thương mại của hai bên đồng thời bảo đảm công bằng trong luật thương mại của Mỹ.
Ông đã trả lời phỏng vấn của báo chí về vấn đề cơ chế giám sát hàng dệt may của Mỹ áp dụng đối với Việt Nam.
- Ông có thể cho biết việc thực hiện cơ chế giám sát hàng dệt may Việt Nam của Mỹ đã được áp dụng như thế nào và quy chế này có gì khác với chống bán phá giá của Mỹ, thưa ông?
Mỹ đã bắt đầu thực hiện quy chế giám sát hàng dệt may Việt Nam từ tháng Giêng năm 2007, sau khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên WTO. Hiện nay, chúng tôi chỉ tập trung vào việc giám sát các số liệu dễ tìm được như số liệu về lượng hàng xuất khẩu, dữ liệu thống kê sản xuất của Việt Nam.
Có sự khác biệt lớn giữa quy chế giám sát hàng dệt may Việt Nam so với việc chống bán phá giá. Đối với trường hợp áp dụng chống phá giá, Mỹ phải xác định được liệu hàng Việt Nam có sự phân biệt về giá ở các thị trường khác nhau hay không và các nhà sản xuất của Mỹ chịu thiệt hại từ sản xuất Việt Nam. Hiện nay, chúng tôi chưa có sự phân tích này và chưa có việc kiện phá giá hàng dệt may VN.
- Tác động của cơ chế giám sát này đến quan hệ thương mại giữa hai nước từ khi áp dụng cơ chế cũng như đối với tương lai quan hệ thương mại hai nước như thế nào?
Các nhà nhập khẩu, sản xuất hàng dệt may Mỹ và DN Việt Nam cho biết, cơ chế này đã ảnh hưởng đến các đơn đặt hàng từ Việt Nam. Tuy nhiên, khi tạo ra cơ chế giám sát này, chúng tôi cố gắng làm mọi việc có thể để tạo một cơ chế dễ áp dụng, minh bạch và không ảnh hưởng nhiều đến quan hệ thương mại hai nước.
Ở một mức độ nào đó, quan hệ thương mại sẽ bị tác động nếu người ta hiểu nhầm cơ chế chống bán phá giá của Mỹ. Ngành dệt may vốn quen với cơ chế quota cũ với mức nhập khẩu hàng hóa cố định từ VN. Với luật chống bán phá giá, số lượng không thành vấn đề nữa. Chúng tôi chỉ muốn giải thích rằng, cơ chế giám sát này chỉ nhằm bảo đảm không có sự phân biệt về giá.
Mỹ muốn quan hệ thương mại phát triển với VN. Và tôi tin quan hệ thương mại hai nước sẽ phát triển mạnh mẽ. Điều quan trọng là, cơ chế giám sát này sẽ kết thúc vào năm 2008. Và VN đã gia nhập WTO và điều đó chắc chắn sẽ đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế của VN.
- Ông có thể nói cụ thể hơn được không?
Theo số liệu chúng tôi có được, chỉ từ tháng 1 và tháng 2, qua hai tháng, xuất khẩu của VN sang Mỹ vẫn phát triển tốt. Tuy nhiên, các nhà sản xuât Việt Nam cũng như các nhà nhập khẩu, bán lẻ Mỹ phàn nàn rằng các đơn hàng của các DN dành cho quý 3 quý 4 năm nay đã giảm đi, vì nhiều nhà nhập khẩu, bán lẻ Mỹ tạm ngừng để xem Bộ Thương mại Mỹ sẽ làm gì với quy chế giám sát này.
- Liệu cơ chế này có được Mỹ áp dụng với các nước khác hay không? Nếu không, tại sao Việt Nam lại bị áp dụng quy chế như vậy?
Về số liệu nhập khẩu, chúng tôi thu thập số liệu của Việt Nam cũng như các nước khác.
Riêng Việt Nam chúng tôi thực hiện giám sát chặt chẽ. Bởi vì, phải nhắc lại rằng, khi Quốc hội bàn thảo thông qua quy chế PNTR cho VN và việc chấp nhập việc VN gia nhập WTO, hai thượng nghị sỹ đã trình dự thảo luật đề nghị gắn PNTR với vấn đề dệt may, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp ở khu vực mà hai nghị sỹ này đại diện.
Để Quốc hội thông qua việc VN gia nhập WTO, Chính phủ Mỹ đã hứa với 2 nghị sỹ này sẽ kiểm tra, giám sát chặt chẽ và nếu có sai phạm sẽ kịp thời ngăn chặn ngay.
Chúng tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, trong khi thực hiện việc giám sát, chúng tôi không muốn ảnh hưởng đến quan hệ của Mỹ với bất kỳ nước nào.
- Theo kết quả làm việc của ông tại Việt Nam, ông đánh giá như thế nào về việc liệu VN có vi phạm luật chống phá giá của Mỹ hay không? Và trở về Mỹ ông sẽ nói gì với Bộ Thương mại, nhân dân và các nhà sản xuất dệt may ở Mỹ?
Chúng tôi đã cam kết với 2 nghị sỹ là chúng tôi sẽ phân tích các số liệu 6 tháng một lần. Cho nên đến bây giờ có thể nói là quá sớm để đưa ra một nhận định về có hay không việc vi phạm luật chống bán phá giá mặt hàng dệt may. Mục đích chính của chuyến đi là lắng nghe các ý kiến của các DN dệt may Việt Nam về cơ chế giám sát và giải thích cho họ.
Về việc báo cáo gì, nói gì với Bộ Thương mại Mỹ, thì sẽ là quá sớm để nói về việc có hay không việc bán phá giá. Tôi muốn nói rằng, chúng tôi hiểu những phản ứng sẽ có của VN. Chính phủ VN đã từng có những phản ứng mạnh mẽ trong quá khứ. Và chúng tôi cũng hiểu rằng Chính phủ VN cũng sẽ làm hết sức để đảm bảo không có vi phạm xảy ra.
Được biết, ngày 24/4 tới, Bộ Thương mại Mỹ tiến hành phiên điều trần trước Quốc hội về cơ chế giám sát này. Về phía Chính phủ Việt Nam, theo đánh giá của ông, sự chuẩn bị cho phiên điều trần này như thế nào?
Đúng là ngày 24/4 tới, Bộ Thương mại Mỹ tiến hành phiên điều trần trước Quốc hội về cơ chế giám sát hàng dệt may VN. Và Vitas mong muốn họ sẽ tham dự, hoặc có mặt, hoặc có thể đưa ra lời góp ý của phía VN.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, Mỹ sẽ công khai tất cả các thông tin liên quan, các góp ý, bình luận. Và chúng tôi sẽ cân nhắc tất cả các góp ý, bình luận kể cả từ Vitas.
