Trao đổi với chúng tôi sau buổi hoà nhạc dân tộc diễn ra ngày 11-10 vừa qua, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, khẳng định: Hang Đầu Gỗ là nơi có khả năng âm thanh học rất lý tưởng, có những hốc đá mà âm thanh mộc vang lên cũng được cộng hưởng rất hay chứ chưa cần đến sự hỗ trợ của máy móc điện tử...
Cũng theo nhìn nhận của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, hoà nhạc ở hang Đầu Gỗ là một “đặc sản” mà thiên nhiên đã ưu đãi cho chúng ta rất cần nghiên cứu vận dụng để tạo ra sản phẩm âm nhạc độc đáo. Chính sản phẩm này sẽ quảng bá, mời gọi du khách đến với Vịnh Hạ Long.
Có được lợi thế ấy là bởi do những vận động địa chất từ xa xưa đã tạo ra cho hang Đầu Gỗ một “khán phòng” với diện tích rộng gần 5.000m2, gồm nhiều hốc đá. Vòm hang khum rộng. Âm thanh vang lên va vào vòm hang dội ngược lại len lỏi vào hốc đá vẫn không bị “méo tiếng”... Vòm hang có chỗ hở lấy ánh sáng tự nhiên nên không cần điện chiếu sáng. Riêng khu vực có thể chọn làm sân khấu biểu diễn rộng 3.000m2 với khoảng 200 chỗ ngồi. Nhiệt độ trong hang ổn định, mùa đông ấm áp, mùa hè mát mẻ. Trên vòm hang, én biển chao lượn như tô điểm thêm không gian lung linh của khán phòng độc đáo. Tất cả những đặc điểm đó khiến hang Đầu Gỗ thành điểm lựa chọn đầu tiên của Hội Nhạc sĩ Việt Nam để hoà tấu nhạc dân tộc...
Thực tế thì đây không phải là lần đầu tiên hang Đầu Gỗ được chọn là địa điểm hoà nhạc. Cách đây gần chục năm người ta đã đưa cả dàn nhạc hiện đại gồm gần 70 nghệ sĩ đến trình diễn. Tuy nhiên, có lẽ để tránh đi những tác động không đáng có với hang Đầu Gỗ tốt nhất là nên hoà tấu nhạc cụ dân tộc và không sử dụng tăng âm, điện chiếu sáng và các thiết bị điện tử. Vì thế, lần này, một sân khấu bằng gỗ đã được dựng lên xung quanh là hàng trăm ngọn nến lung linh. Nghệ sĩ hát mộc, nhạc cụ cũng tự vang lên âm thanh mộc. Và lúc nhiều nhất cũng chỉ có chưa đến 20 nghệ sĩ trên sân khấu.
Thời gian biểu diễn cũng không nên kéo dài đến 2 tiếng như những lần trước, chỉ độ chừng nửa tiếng như lần biểu diễn này là phù hợp. Những tiết mục được lựa chọn để trình diễn trong buổi hoà nhạc dân tộc lần này cũng đều là những bản nhạc đặc trưng của âm nhạc truyền thống Việt Nam như: Lưu thuỷ, Kim tiền, Xuân phong, Long hổ, hát văn v.v.. Cùng với đó là các bản nhạc mới sáng tác cho nhạc cụ dân tộc trình diễn như: Hoà tấu trống “Ngẫu hứng nhịp chèo” (sáng tác của NSƯT Xuân Bắc), song tấu pí lè (nhạc cụ của người Tày, thuộc bộ hơi), “Sức sống” (sáng tác của NSƯT Lương Hùng Việt) và độc tấu nhạc cụ hơi “Non sông một dải” (sáng tác của NSƯT Xuân Bắc). Các nhạc cụ được sử dụng trong chương trình lần này đều là những nhạc cụ dân tộc của Việt Nam như: Đàn thập lục, tam thập lục, tỳ bà, đàn bầu, sáo, nhị, kèn. Vì thế âm thanh phát ra không thiên về cao độ, không chói gắt và bớt đi được những tác động có hại đến thạch nhũ của hang Đầu Gỗ.
Tuy chương trình rất ngắn nhưng cũng đã mang lại nhiều bất ngờ thú vị cho du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài. Nhạc sĩ Đức Trịnh, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hoá nghệ thuật Quân đội, cho rằng, từ trên bờ xuống tàu ra đến hang chỉ để nghe nhạc chừng nửa tiếng thì quả là tốn công. Tuy nhiên, ra đến hang nghe nhạc trở về thì ai cũng cảm thấy cái công ấy bỏ ra không hề uổng phí tí nào cả.
Sau buổi hoà nhạc, nhiều khán giả, du khách đều cảm nhận, phòng hoà nhạc “thiên nhiên” hang Đầu Gỗ đã tạo được sự gần gũi thân thiện trong sự hoà quyện giữa ánh sáng đèn nến, âm nhạc dân tộc gắn với sóng nước Hạ Long, trầm tích văn hoá Hạ Long. Nói như ông Lê Chính, nguyên Chủ tịch Hội VHNT tỉnh, việc hoà nhạc trong hang động hơn 2 triệu năm tuổi là “đưa nghệ thuật theo dấu chân người tiền sử”...
Hải Dương
