Nhắc đến nếp sống văn minh trong việc cưới, tang và lễ hội ở Quảng Ninh thì không thể không nhắc đến Cẩm Phả. Bởi, những năm qua, công tác này được thành phố công nghiệp thực hiện đạt nhiều chuyển biến tích cực và kết quả đáng ghi nhận, đặc biệt là từ khi Ban Thường vụ Thành uỷ ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TU về “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội” vào tháng 5-2013...
Từ khi ban hành Nghị quyết, việc tổ chức tang lễ trên địa bàn cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Từ tháng 5-2013 đến hết năm 2016, thành phố có 3.286/3.400 đám tang thực hiện nếp sống văn minh, đạt tỷ lệ 96,7%; tỷ lệ an táng bằng hình thức hoả thiêu (2.040 đám) đạt trên 62%, tăng 15% so với trước khi phát động. Các đám tang không còn tình trạng để người chết quá 48 giờ trong nhà; hạn chế vòng hoa, bức trướng; giảm việc rắc tiền, vàng mã trên đường; thời gian hoạt động của ban nhạc hiếu không quá quy định (từ 6 giờ đến 22 giờ). Các hủ tục lạc hậu trong việc tang đã được loại bỏ, các tuần tiết sau việc tang như lễ cúng 3 ngày, 7 ngày, 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu và cải táng đều được tổ chức đơn giản, gọn nhẹ. Hầu hết các đám cưới thực hiện đúng quy định về đăng ký, cấp giấy kết hôn tại trụ sở UBND xã, phường; tổ chức cưới thường chỉ trong một ngày với số khách không quá 300 người. Nhiều đám cưới nhà trai, nhà gái đã kết hợp tổ chức chung bữa cơm thân mật. Các nghi lễ truyền thống như dạm ngõ, ăn hỏi, xin cưới tổ chức gọn nhẹ hoặc gộp làm một nhưng vẫn trang trọng, tiết kiệm. Đặc biệt, Đoàn Thanh niên thành phố đã phối hợp các đoàn thể xây dựng kế hoạch tổ chức lễ cưới điểm cho 2 đoàn viên là: Nguyễn Chính Quý, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Mông Dương và Nguyễn Minh Đức, cán bộ Đoàn thanh niên thành phố. Đám cưới điểm được tổ chức tiệc trà, trao giấy chứng nhận đăng ký kết hôn tại trụ sở UBND xã, phường, có sự chứng kiến của các cơ quan, đoàn thể và gia đình... Theo ông Bùi Hồng Quân, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành uỷ Cẩm Phả, để thực hiện Nghị quyết 18 đạt hiệu quả, Thành uỷ đã triển khai đồng bộ, hiệu quả nhiều giải pháp. Trong đó, Thành uỷ ban hành gần 20 văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện; cụ thể hoá các nội dung Nghị quyết thông qua các kế hoạch, chương trình công tác tháng, quý, năm; tổ chức nhiều cuộc kiểm tra, giám sát định kỳ và tổ chức sơ kết việc triển khai thực hiện nhằm đánh giá kết quả đạt được, tồn tại hạn chế, các giải pháp khắc phục, phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tiếp theo. Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện theo tinh thần Nghị quyết được các cấp uỷ, chính quyền, MTTQ, đoàn thể triển khai bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng; qua đó, tạo thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong công tác tuyên truyền và triển khai Nghị quyết trong toàn thành phố, thu hút sự quan tâm, đồng tình ủng hộ của cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Cùng với thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, tất cả các lễ hội trên địa bàn thành phố (lễ hội đền Cửa Ông, đình làng Nghè Cẩm Hải, đền Diễn Vọng, đình - chùa Cao Lâm, đình Quang Hanh...) đều thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước, địa phương theo tinh thần vui tươi, văn minh, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Các hoạt động kinh doanh dịch vụ phục vụ lễ hội được chuẩn bị chu đáo, tổ chức chặt chẽ, văn minh, giá cả ổn định, thực hiện tốt VSATTP, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy, nổ; không để xảy ra các hiện tượng buôn bán hàng cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng; không còn hiện tượng ăn xin đeo bám khách du lịch; không còn tụ điểm cờ bạc, bói toán và xóc thẻ các hoạt động lợi dụng tín ngưỡng, mê tín dị đoan. Việc thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội đã góp phần tích cực thu hút khách du lịch đến tham dự các lễ hội ở Cẩm Phả.
Bên cạnh những kết quả đạt được trong thực hiện nếp sống văn minh cưới, tang, lễ hội, hiện việc triển khai công tác này trên địa bàn vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Cụ thể: việc giám sát thực hiện tại các khu dân cư chưa sâu sát, còn mang tính hình thức, chưa có đánh giá nhận xét đúng thực tế; một số cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức chưa chấp hành nghiêm Nghị quyết 18 của Thành uỷ, quy định của UBND thành phố, thiếu gương mẫu trong thực hiện các quy định về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Các dịch vụ tang lễ chưa được quản lý chặt chẽ, còn có dịch vụ chưa được cấp giấy phép kinh doanh; giữa các dịch vụ chưa thống nhất về khung giá, phát sinh nhiều loại hình dịch vụ không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc. Ông Bùi Hồng Quân, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành uỷ Cẩm Phả cho biết thêm, để việc thực hiện Nghị quyết đạt hiệu quả, thời gian tới, Cẩm Phả tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền đến các cấp, ngành, cán bộ, đảng viên, nhân dân; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị trong thực hiện Nghị quyết gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị; xây dựng chế tài, hình thức xử lý đối với các tập thể, cá nhân vi phạm quy định...
Hoàng Anh
