Trong chiến lược phát triển sự nghiệp văn hoá tỉnh từ 2011 đến 2015, định hướng đến năm 2020, Quảng Ninh đã đặt ra nhiều mục tiêu lớn cũng như đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để đưa những mục tiêu ấy trở thành hiện thực. Theo đó, nhiều lĩnh vực văn hoá hứa hẹn sẽ có những đột phá quan trọng...
Trước tiên là vấn đề đầu tư bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá sẽ nỗ lực để đạt chất lượng về khoa học bảo tồn, phục vụ giáo dục truyền thống và phát triển kinh tế du lịch. Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2015 có 100% di tích cấp quốc gia, 70% di tích cấp tỉnh được tu bổ, tôn tạo và chống xuống cấp; đến năm 2020 con số này sẽ nâng lên đạt tỷ lệ 90%. Cùng với đó, quy hoạch hệ thống di tích và quy hoạch khảo cổ sẽ hoàn thành vào năm 2013. Nhằm nâng tầm vị thế cho các điểm di tích ở phạm vi thế giới, Quảng Ninh đã đề ra nhiệm vụ cụ thể và hiện đang triển khai việc lập hồ sơ khoa học trình UNESCO công nhận KDT lịch sử nhà Trần tại Đông Triều và Yên Tử là Di sản văn hoá thế giới.
Bên cạnh đó, Quảng Ninh nỗ lực phấn đấu tới năm 2015 sẽ hoàn thành công tác kiểm kê di sản văn hoá phi vật thể, có 30% trong số đó được lập hồ sơ khoa học đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Hiện nay, việc kiểm kê đã tiến hành cơ bản xong với loại hình lễ hội truyền thống và đang tiến hành kiểm kê tiếp 3 loại hình khác. Đặc biệt, hai di sản là Nghi lễ Then cổ của người Tày ở Bình Liêu và Lễ cấp sắc của người Dao Thanh phán của Hoành Bồ đã được Bộ “đặc cách” đề nghị lập hồ sơ đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.
Cùng với đó, việc bổ sung, hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách tôn vinh, đãi ngộ đối với văn nghệ sĩ, nghệ nhân thời gian tới cũng sẽ đem lại sự động viên lớn cho các nghệ sĩ, nghệ nhân đã có công truyền dạy cho lớp trẻ tại địa phương những di sản mà cha ông để lại; việc xây dựng kế hoạch đưa một số loại hình nghệ thuật truyền thống phục vụ khách du lịch sẽ góp phần đưa các giá trị nghệ thuật truyền thống sống được trong hôm nay. Đầu tư, hỗ trợ cho hoạt động sáng tạo các tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh để có các tác phẩm có nội dung tư tưởng và chất lượng, giữ vững và phát huy bản sắc hội hoạ vùng công nghiệp. Một sự đột phá nữa là Quảng Ninh sẽ xây dựng ngân hàng dữ liệu về di sản văn hoá vật thể của tỉnh nhằm ứng dụng các thành tựu khoa học, kỹ thuật công nghệ mới vào công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá.
Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá những năm tới đây sẽ tập trung theo hướng đi vào chiều sâu, có kết quả thiết thực, trở thành phong trào của toàn xã hội. Lấy mục tiêu xây dựng gia đình, thôn, bản, xã, phường văn hoá làm nòng cốt của phong trào, phấn đấu đến năm 2015 có 80-85% số gia đình, 70-75% số thôn, khu thuộc khu vực đồng bằng đạt chuẩn văn hoá, 75-80% số gia đình, 65-70% số thôn, bản thuộc khu vực miền núi, biên giới, hải đảo và đồng bào dân tộc thiểu số đạt chuẩn văn hoá; 80% cơ quan, công sở, doanh nghiệp, đơn vị LLVT được công nhân và giữ vững danh hiệu đạt chuẩn văn hoá… Chú trọng đẩy mạng và đưa các hoạt động văn hoá, nghệ thuật về cơ sở; tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân được tham gia sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hoá mang tính cộng đồng. Xây dựng lối sống, nếp sống văn hoá ở địa bàn dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, LLVT, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, chống mê tín, hủ tục lạc hậu và các tệ nạn xã hội khác.
Bên cạnh đó, các thiết chế văn hoá cộng đồng sẽ được xây dựng đồng bộ và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Trong đó, hoàn thành một số công trình văn hoá, thể thao cấp tỉnh như: Bảo tàng, thư viện, trung tâm hội chợ, triển lãm, hạ tầng trung tâm thể thao vùng Đông Bắc và một số trung tâm văn hoá thể thao cấp huyện. Nghiên cứu triển khai xây dựng và cải tạo các công trình Cung Văn hoá lao động Việt - Nhật, Trung tâm văn hoá tỉnh, Cung Văn hoá thiếu nhi Quảng Ninh, Nhà văn hoá thanh thiếu nhi cấp huyện. Đảm bảo thời gian hoạt động đối với NVH thôn, khu vùng đồng bằng tối thiểu là 30%, đô thị và 20% đối với NVH miền núi.
Hoạt động thư viện cũng sẽ có những khởi sắc mới. Quảng Ninh phấn đấu đến 2015 đạt 1,2 đến 1,5 bản sách/người đối với khu vực đồng bằng, đô thị; 1,5 đến 2 bản sách/người khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; 70-80% tài liệu quý hiếm thuộc hệ thống thư viện công cộng được số hoá vào năm 2015 và đạt 100% vào năm 2020. Đẩy mạnh phát triển thư viện, phòng đọc sách ở cơ sở, trường học, đơn vị LLVT, doanh nghiệp... Xây dựng, củng cố và hiện đại hoá mạng lưới thư viện công cộng. Đẩy mạnh XHH hoạt động thư viện, ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương thức hoạt động của thư viện. Bảo tàng thường xuyên được bổ sung tài liệu, hiện vật mới, ứng dụng hiệu quả các thành tựu khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới trong trưng bày và bảo quản tài liệu, hiện vật bảo tàng. Chú trọng tính khoa học, tính hệ thống trong việc xây dựng ngân hàng dữ liệu về tài liệu và hiện vật. Phấn đấu 50% số tài liệu, hiện vật quý hiếm trong bảo tàng tỉnh được số hoá vào năm 2015 và 70% vào năm 2020.
Cùng với đó, Quảng Ninh cũng sẽ tăng mức đầu tư cho hoạt động biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp; hoàn thiện cải tạo một số công trình biểu diễn nghệ thuật, cơ sở luyện tập và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại cho các đoàn nghệ thuật. Các rạp chiếu bóng tại 4 thành phố của tỉnh sẽ được đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại; tăng cường phương tiện và trang thiết bị chuyên dùng cho các đội chiếu bóng lưu động phục vụ đồng bào cùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số v.v..
Ngọc Mai
