Bí thư Đảng uỷ xã Húc Động, huyện Bình Liêu Nình Sinh An cho biết: “Từ khi chương trình xây dựng NTM, và trước đó nữa là Nghị quyết T.Ư 5 (khoá VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” được triển khai trên địa bàn, đời sống vật chất và tinh thần của người dân đã có những đổi thay rõ rệt, nhất là trong việc hạn chế, tiến tới xoá bỏ những phong tục, tập quán lạc hậu làm kìm hãm sản xuất và đời sống”.
Húc Động là xã đặc biệt khó khăn của huyện Bình Liêu có địa hình đồi núi phức tạp, đường sá đi lại khó khăn; dân cư phân tán, thưa thớt, chủ yếu là dân tộc Sán Chỉ, dân tộc Dao, đời sống tinh thần, văn hoá còn nhiều hạn chế. Trước đây, bà con dân tộc còn nhiều điều mê muội. Bị bệnh, ốm đau, người dân thường tìm đến các thầy mo, thầy lang để cúng cho hết con ma, cái bệnh, chứ không biết đến các trạm xá, trung tâm y tế để thăm khám, điều trị. Đồng bào dân tộc nơi đây còn có tục để người chết lâu ngày trong nhà mới đem đi an táng và lễ đưa ma thường diễn ra vào ban đêm. Mộ người chết thường được đặt ở các bìa rừng, dưới những thung lũng, không có địa điểm quy hoạch cụ thể. Tình trạng tảo hôn diễn ra khá phổ biến, có những cặp vợ chồng được bố mẹ dựng vợ, gả chồng từ lúc 6 tuổi, hủ tục này đã gây ra nhiều bi kịch với các gia đình. Cùng với đó là tục thách cưới “3 gánh, 5 gánh” gạo, bánh, lợn, gà… rất tốn kém, trong khi đời sống người dân rất khó khăn.
Những năm gần đây, nhờ tuyên truyền thực hiện tốt Nghị quyết T.Ư 5 về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” cùng với đẩy mạnh phong trào “Toàn dân xây dựng đời sống văn hoá”, chương trình xây dựng NTM, bộ mặt xã đã thay da đổi thịt từng ngày. Những nếp nhà lụp xụp, ẩm thấp năm xưa nay được thay bằng những ngôi nhà xây kiên cố khang trang, sạch đẹp. Những hủ tục, thói quen cũ như tảo hôn, mê tín dị đoan, ma chay, cưới hỏi dài ngày, ăn ở mất vệ sinh... đã giảm rõ rệt. Đau ốm hay sinh nở bà con dân tộc đã biết đến trạm xá, các cơ sở y tế để được giúp đỡ. Tình trạng đẻ nhiều con không còn phổ biến. Tục tảo hôn, thách cưới được thay bằng hôn nhân tự nguyện. Trai, gái trong thôn, bản tự do yêu đương và kết hôn theo quy định của pháp luật. Ma chay chỉ từ 24-48 tiếng. Dân tộc Sán Chỉ khi có người chết họ mang đi chôn luôn, sau đó mới tiến hành làm các thủ tục ma chay, không còn tục đưa tang đêm. Chị Lỷ Nhì Múi, thôn Nà Ếch tâm sự: “Ngày xưa bà con mình quan niệm đẻ nhiều là giàu, “trời sinh voi sinh cỏ”, nên cái nghèo, cái dốt cứ bám diết. Giờ cuộc sống hiện đại rồi, mình cũng phải thay đổi cùng nông thôn mới chứ. Bây giờ chỉ đẻ 2 con thôi để nuôi dạy cho tốt mà...”.
Bên cạnh đó, xã rất chú trọng duy trì và khôi phục các lễ hội truyền thống, những phong tục tập quán tốt đẹp. Các ngày lễ, tết đều có các hoạt động sinh hoạt văn hoá lễ hội như: Hát Soóng Cọ cho đồng bào Sán Chỉ, tổ chức thi các trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, ném còn, thi thêu, gói bánh... Xoá bỏ tập tục lạc hậu đã góp phần tạo tiền đề vững chắc cho việc thực hiện thành công xây dựng NTM ở Húc Động nói riêng và Bình Liêu nói chung.
Minh Hà
