Báo Quảng Ninh số ra ngày 19-11-2013 có đăng bài “Phát huy hiệu quả công trình Bảo tàng - Thư viện tỉnh: Đừng để “bình mới, rượu cũ””, phản ánh về thực trạng khó khăn trong bộ máy nhân sự khi chuyển từ công trình cũ sang công trình mới, đặt ra hướng khai thác mới để phát huy hiệu quả sau đầu tư. Đây là những vấn đề khá “nóng” hiện nay, nhất là với các đơn vị quản lý trực tiếp Bảo tàng - Thư viện tỉnh. Nắm bắt sớm điều này, có hướng tháo gỡ cho các đơn vị, đồng thời mở ra tương lai mới cho cụm công trình trọng điểm này, vừa qua UBND tỉnh đã họp để bàn về phương án quản lý, khai thác Bảo tàng - Thư viện tỉnh.
Phương án tăng thu
Rõ ràng, khi xây dựng Bảo tàng - Thư viện, tỉnh đã ưu tiên dành nguồn lực rất lớn để đầu tư. Công trình hoành tráng, thiết kế hiện đại, hệ thống trưng bày hiện vật độc đáo, nằm ở vị trí rất đẹp, đó là lợi thế riêng để phát huy, trở thành sản phẩm du lịch trọng điểm của Hạ Long. Nhưng làm sao để khai thác phù hợp với nét riêng độc đáo của công trình, gắn với đặc thù Quảng Ninh?
Theo phương án của Bảo tàng tỉnh, đơn vị đề xuất bán vé tham quan và làm một số dịch vụ như: Chụp ảnh, quay phim trong và ngoài bảo tàng (phục vụ cho nhu cầu cá nhân), khai thác ảnh, tư liệu, cho thuê hiện vật trưng bày… Cùng với đó, sẽ có các dịch vụ phục vụ khách tham quan như: Bán đồ lưu niệm, các sản phẩm trang sức, trang phục mang bản sắc độc đáo của địa phương; bán các đồ ăn nhanh, đồ uống... Lợi thế du lịch của công trình sẽ được phát huy bằng cách nối các tour du lịch tới tham quan Bảo tàng; kết nối tour du lịch giữa Bảo tàng với các khu du lịch, di tích ven bờ Vịnh Hạ Long như: Tuần Châu - Bãi Cháy - Núi Bài Thơ - Hòn Hai Cô Tiên. Xây dựng các sản phẩm du lịch tại Bảo tàng như: Du lịch khám phá truyền thống, du lịch hội thảo, du lịch nghiên cứu lịch sử, khảo cổ...
Với Thư viện, phương thức phục vụ cũng sẽ thay đổi từ phục vụ đóng sang phục vụ mở. Xây dựng các hoạt động tương tác vừa học, vừa chơi phục vụ bạn đọc nhỏ tuổi như: Vẽ tranh, tô tượng, thuyết trình trước đám đông, trình chiếu phim hoạt hình, chiếu phim 3D. Tổ chức các lớp ngoại khoá cho học sinh, sinh viên tham quan, học tập. Ngoài phòng thiếu nhi có sự chuyển đổi rõ nét, Thư viện còn có phòng đọc doanh nhân với nhiều dịch vụ tiện ích; mở các dịch vụ tính phí khác (như cung cấp thông tin tổng hợp, tin sâu, cung cấp thông tin tại nhà). Khu cà phê sách, hội trường có thể làm tăng nguồn thu từ cho thuê tổ chức sự kiện, làm dịch vụ... Cả Bảo tàng - Thư viện tỉnh đều đề xuất tăng thời gian mở cửa lên, từ 9h đến 21h hàng ngày.
Nói về phương án khai thác này, có nhiều luồng ý kiến ủng hộ việc tăng thu để bù chi phần nào, tuy vậy khuyến cáo các dịch vụ mềm cần xem xét về thiết kế xây dựng công trình cho phù hợp. Ông Nguyễn Công Thái, Phó Ban Quản lý Vịnh Hạ Long bàn: “Hạ Long giờ đã có đường bao biển, hệ thống di tích ven bờ khá phong phú. Khai thác tour du lịch theo đường biển còn phụ thuộc vào luồng lạch rất phức tạp, vì vậy nên làm theo tour du lịch ven bờ Vịnh”. Còn ông Trần Trọng Trung, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long thì đắn đo: “Nên tính toán về việc thu phí tham quan Bảo tàng với đối tượng là thiếu nhi, phí chụp ảnh vì nơi đây còn là nơi giáo dục truyền thống hữu ích với các em. Dịch vụ ăn uống có tổ chức cũng cần nghiên cứu để không làm ảnh hưởng đến các hoạt động khác”. Mạnh mẽ hơn, ông Đỗ Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở KH-ĐT cảnh báo: “Đừng biến Thư viện - Bảo tàng thành nơi... bán bia, nếu có cũng phải gọn nhẹ, phù hợp”...
Chưa thu phí tham quan
Thực tế, các đơn vị quản lý trực tiếp rất khó khăn về kinh phí cũng như nhân sự khi bộ máy cũ hạn hẹp phải vận hành công trình mới khổng lồ hiện nay. Vì vậy, ngay từ bây giờ, để vận hành tốt công trình cần được bổ sung thêm về nhân sự và kinh phí. Chia sẻ với khó khăn này, đồng chí Vũ Thị Thu Thuỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo: “Sở VH,TT&DL cần sớm lên phương án sắp xếp, bố trí, tổ chức bộ máy nhân lực theo yêu cầu mà Bảo tàng - Thư viện được giao. Mặc dù tỉnh đang khó khăn nhưng đây là 2 công trình đặc thù, nên có thể xem xét về nhân sự. Mô hình tổ chức bộ máy của Bảo tàng - Thư viện sẽ giữ như hiện nay, nhưng tỉnh sẽ mua sản phẩm và các đơn vị cung cấp sản phẩm, chứ tỉnh không giao biên chế”.
Đặc biệt, việc thu phí tham quan Bảo tàng sẽ lùi lại, tối thiểu là miễn phí trong vòng nửa năm tới do công trình mới khánh thành, đồng thời để thu hút du khách. “Cần phối hợp với các đơn vị lữ hành để đưa khách du lịch tới tham quan nhằm giới thiệu, quảng bá cho du lịch. Riêng với học sinh, sinh viên sẽ không thu phí để phục vụ nhu cầu học tập, giáo dục truyền thống... ” - đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Thu Thuỷ, nhấn mạnh.
Phan Hằng[links()]
