Mấy tháng nay, một cuốn sách đã làm nhiều người không nén nổi nước mắt. Hàng chục bài báo đăng tải trên các phương tiện truyền thông ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đã cho thấy sức hấp dẫn sâu sắc của cuốn sách do NXB Công an Nhân dân phát hành.
Tác giả cuốn sách là Minh Vân, con gái Anh hùng Liệt sĩ Đào Phúc Lộc, người con của quê hương Móng Cái, người đảng viên đầu tiên của tỉnh Hải Ninh cũ, người có công đầu xây dựng và chỉ huy lực lượng tình báo quân sự Việt Nam. Bà Minh Vân nay đã ở tuổi 70 nhưng những chi tiết mà bà viết trong cuốn tự truyện vẫn rất đầy đủ, chân thực và rất sinh động…
Nỗi xúc động đầu tiên với người đọc là số phận đầy đau buồn của Minh Vân, đứa trẻ mồ côi mẹ và phải từ biệt cha khi chưa đầy 2 tuổi. Rồi suốt cả cuộc đời, nỗi khắc khoải mong được gặp cha vẫn day dứt cho đến ngày ông tạ thế. Nhưng, như những gì linh nghiệm nhất, người cha kính yêu Đào Phúc Lộc và người mẹ Hoàng Minh Phụng vẫn như bên cạnh vừa chứng kiến từng bước đi, từng năm tháng đầy biến động của Minh Vân. Đã có những lúc Minh Vân tưởng như gục ngã, người chồng sa đoạ làm tan nát gia đình, Minh Vân đã có những năm tháng phải xin ra ngoài biên chế cơ quan nhà nước để tìm miếng ăn cho ba đứa con nhỏ. Nếm đủ mọi cơ cực của nghèo khổ và đau buồn, Minh Vân vẫn kiên cường không chỉ học hết Đại học Bách khoa Hà Nội mà còn học tiếp ba năm sau đại học để có bằng tiến sĩ kinh tế đối ngoại ở nước ngoài. Người đọc tưởng như không thể hình dung nổi những thử thách quá lớn về nhiều mặt, trong đó có 7 lần lên bàn mổ đại phẫu mà Minh Vân vẫn không hề chịu gục ngã. Sau nỗi cảm thương là sự thán phục một ý chí gang thép như được truyền từ dòng máu anh hùng của người cha và người mẹ đều là Liệt sĩ.
Nỗi xúc động ở cuốn sách còn là từ những lời kể hết sức sinh động, hết sức đa dạng về cuộc đời oanh liệt và sự kiện bi tráng trên sông Vàm Cỏ trước cái chết lẫm liệt của người anh hùng. Người đọc thấy chói ngời tài năng và những phẩm chất cao quý của Đào Phúc Lộc, từ đó càng hiểu thêm những sáng tạo kỳ diệu của lực lượng tình báo quân sự Việt Nam mà người chỉ huy cao nhất liên tục từ đầu cho đến gần hết hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ chính là Đào Phúc Lộc.
Với những tư liệu chính xác và rất cụ thể, người đọc bất ngờ tìm thấy ở cuốn sách rất nhiều hiểu biết về cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại của quân đội và nhân dân ta. Tác giả Minh Vân không né tránh những sự thật, những điều chưa tốt lành cả từ trong đội ngũ. Hơn ở đâu hết, cuốn sách có nhiều lời kể của những nhân chứng lịch sử nguyên là những cán bộ cao cấp, những chiến sĩ trung kiên bậc nhất đã thể hiện những phẩm chất tuyệt vời từ trong máu lửa chiến đấu và cách mạng.
Tuy bề bộn nhiều mặt của hiện thực nhưng với tấm lòng trong sáng, những trang hồi ký của tác giả không hề bi lụy mà luôn khẳng định niềm tin vào những gì tốt đẹp nhất. Tác giả không nói kỹ về những thành công hết sức đặc sắc của mình khi bà là người đảng viên đầu tiên của TP Hồ Chí Minh được chọn để thử nghiệm mô hình kinh tế tư nhân và sau đó trở thành một nữ doanh nhân nổi tiếng. Cùng với sự nghiệp đổi mới, nói đúng hơn là thiết thực góp phần vào sự nghiệp đổi mới, Minh Vân đã làm người đọc xúc động khi bà trở thành một người giàu có, năng động, có vị thế trên thương trường. Người đàn bà nhỏ bé mang đầy thương tật trên mình đã ngược xuôi tới trên 40 nước và tạo nên những năm tháng hết sức có hậu, một sự đền đáp thích đáng của số phận. Người đọc xúc động trước lẽ sống luôn vì dân, vì nước, vì con người của một nhân cách rất đáng khâm phục.
Cuốn sách thật sự hấp dẫn không phải vì sự hào nhoáng của văn chương, ngược lại chỉ bằng những lời kể giản dị, chân thực và với trí nhớ tuyệt vời để chương nào cũng đầy ắp những sự kiện, những chi tiết vừa cụ thể vừa mới lạ. Sức hấp dẫn trước hết chính là ở tấm lòng trong sáng, ở phẩm chất cao đẹp và rất nhiều tư liệu quý.
Tống Khắc Hài (CTV)
