Để góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, thời gian qua, Ban Tuyên giáo Đảng uỷ Than Quảng Ninh (TQN) đã chủ động đề xuất, triển khai nhiều giải pháp. Trong đó, việc tổ chức điều tra dư luận xã hội (DLXH) của Ban đã mang lại hiệu quả thiết thực, thực sự là những kinh nghiệm hay để các đơn vị khác tham khảo, áp dụng.
Đồng chí Lê Ngọc Dũng, Uỷ viên BTV, Trưởng Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN chia sẻ: Lâu nay chúng ta thường trăn trở làm sao để các nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống. Thực tế cho thấy, các chủ trương, chính sách muốn thành công phải hội tụ được ý Đảng, lòng dân. Ý Đảng thì đã có trong các chỉ thị, nghị quyết. Và để thấu hiểu lòng dân thì phải làm tốt công tác điều tra DLXH.
Đồng chí Lê Ngọc Dũng cho rằng, những năm qua, ngành Than phải đối mặt với rất nhiều vấn đề như: Giá thành than còn cao, công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên than, vấn đề tái cơ cấu, an toàn lao động, tình trạng thợ lò bỏ việc... Đây là những vấn đề bức xúc mà các cán bộ tuyên giáo trong Đảng bộ cần nắm thực trạng, từ đó đề ra giải pháp. Quá trình điều tra DLXH, Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN đã rút ra những kinh nghiệm quý đó là: Thứ nhất là phải tránh làm theo kiểu hình thức, cần làm thực chất thì mới hiệu quả. “Nếu chúng ta đến cơ sở rồi nhờ người phát một tập phiếu thì không bao giờ thu về được kết quả tốt. Chỉ khi làm với thái độ tận tình, cầu thị, trân trọng thì công nhân người ta mới trả lời thực chất vấn đề. Phát tận tay phiếu điều tra với những câu hỏi rành mạch, dễ trả lời, thì mới thu được kết quả tốt”, đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN nhấn mạnh. Đồng chí kể rằng, quá trình đi điều tra DLXH, công nhân thường hỏi liệu những ý kiến của họ có đến được với lãnh đạo Tập đoàn không? Với thái độ trân trọng, chúng tôi khẳng định là có, người lao động khi ấy tỏ rõ sự tin tưởng và rất có trách nhiệm trong việc trả lời.
Kinh nghiệm thứ hai là trong mỗi lần điều tra, không nên tham lam đưa vào quá nhiều câu hỏi. Bởi vì trình độ của nhiều công nhân mức độ, sau mỗi ca lao động mệt mỏi, họ không thể trả lời được nhiều nội dung. Vì thế, phiếu điều tra cần tập trung vào các vấn đề quan trọng nhất, tránh tình trạng người ta chỉ trả lời cho xong.
Kinh nghiệm thứ ba là phải đi thẳng vào tình hình công việc, đời sống của người lao động. Năm 2014, Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN điều tra về thực trạng thợ lò bỏ việc. Kết quả điều tra cho thấy: 40% trả lời do điều kiện làm việc nặng nhọc, nguy hiểm; 38% cho rằng thu nhập tuy cao nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu; 12% cho rằng muốn có công việc tốt hơn; 6% cho rằng do hoàn cảnh gia đình và 4% nói việc thực hiện dân chủ ở cơ sở chưa tốt. Trả lời câu hỏi anh có gắn bó với nghề thợ lò không: 52% cho rằng muốn gắn bó, 36% phân vân, 12% không muốn gắn bó lâu dài. Khi hỏi tại sao nhiều công nhân không muốn ở chung cư do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn đầu tư, dù các chung cư khá đẹp: 58% cho rằng ở chung cư không tự do, 17% cho rằng đi làm xa hơn so với ở tập thể trên khai trường, 25% cho rằng phục vụ chưa được tốt. Ngoài ra, có một số ý kiến cho rằng khi vợ con ra thăm thì không có chỗ để sinh hoạt, quây quần. Về nguyên nhân giá thành than còn cao, đa số người lao động trong ngành cho rằng: Khách quan là do điều kiện địa chất, vỉa than phức tạp; việc đào than ngày càng phải xuống sâu và đi xa do vậy hệ số đất bóc và mét lò trên tấn than còn cao. Về chủ quan là trong quản lý còn để xảy ra thất thoát tài nguyên than, vật tư, nhiên liệu; chi phí trung gian, chi phí quản lý gián tiếp còn cao...
Kinh nghiệm thứ tư là một cuộc điều tra DLXH sẽ không đạt yêu cầu nếu không đề xuất được giải pháp. Thời gian qua, Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN đã đề xuất các giải pháp rất cụ thể trong từng cuộc điều tra DLXH. Chẳng hạn, sau cuộc điều tra về thực trạng thợ lò bỏ việc đã đề xuất 6 giải pháp để giữ chân thợ lò, gồm: Thứ nhất, khi tuyển dụng, phải tuyên truyền đúng, không được tô hồng, vì nếu công nhân đến nơi làm thấy không đúng như thế thì sẽ bỏ việc. Thứ hai, phải thực hiện nghiêm quy chế dân chủ ở cơ sở, vì người công nhân phải lao động vất vả, nếu đối xử không tốt thì người ta sẽ tìm chỗ khác. Thứ ba, tiền lương, thu nhập, điều kiện ăn ở, đi lại phải được công khai, minh bạch. Thứ tư, phải đảm bảo an toàn lao động. Thứ năm, phải tạo điều kiện cho thợ lò về quê giải quyết các công việc riêng nếu họ đã làm đủ định mức. Thực hiện giải pháp này, Tập đoàn đang thí điểm triển khai cơ chế nếu người lao động đã làm đủ 22 công mỗi tháng thì được nghỉ từ 3 đến 5 ngày, tiền vé tàu xe do Tập đoàn chi trả. Thực tế cho thấy, nếu người sử dụng lao động không cho thì công nhân vẫn tìm cách về quê, thế nên tốt hơn hết là tạo điều kiện cho người lao động. Thứ sáu là cả hệ thống chính trị trong doanh nghiệp phải tham gia giữ chân được người đến thử việc, nếu không sẽ bị đánh giá là chưa hoàn thành nhiệm vụ.
Những giải pháp để giữ chân thợ lò, để giảm giá thành than... mà Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN đề xuất đã được Tập đoàn triển khai và đưa vào phương hướng, nhiệm vụ năm 2015. Các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn cũng tiếp thu kết quả điều tra DLXH và các kiến nghị sau điều tra của Ban Tuyên giáo Đảng uỷ TQN để điều chỉnh việc xây dựng, quản lý các chung cư cho công nhân để đảm bảo việc đầu tư hiệu quả.
Ngọc Hà
