Thảo luận về dự án Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (sửa đổi), tại hội trường Quốc hội sáng 10/8, đại biểu Chu Lương Trí, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là phải lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động làm trung tâm.
Theo đại biểu, trước hết cần tăng cường cơ chế bảo hộ người lao động, nhất là thực tập sinh. Thực tế có trường hợp người lao động được đưa đi dưới hình thức thực tập sinh, đào tạo nghề nhưng công việc và thời gian làm việc không khác nhiều so với lao động chính thức. Vì vậy, cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp đưa người lao động đi và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong theo dõi, tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ và phối hợp xử lý khi quyền lợi người lao động bị ảnh hưởng.
Về chủ thể tham gia hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, đại biểu đề nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi tham gia, nhất là khi các cơ sở giáo dục, đào tạo đã có vai trò trong chuẩn bị nguồn lao động, đào tạo ngoại ngữ và kỹ năng nghề. Tuy nhiên, việc mở rộng phải đi cùng điều kiện quản lý chặt chẽ, bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi người lao động.
Một vấn đề thiết thực khác là kiểm soát tổng chi phí trước khi xuất cảnh. Đại biểu cho rằng không nên chỉ kiểm soát từng khoản riêng lẻ mà cần yêu cầu người lao động được cung cấp bảng tổng hợp toàn bộ chi phí phải trả, từ tiền dịch vụ, đào tạo, visa, khám sức khỏe đến vé máy bay, tiền ký quỹ và các khoản hợp pháp khác. Qua đó hạn chế tình trạng chia nhỏ hoặc đổi tên các khoản thu để làm tăng chi phí thực tế.
Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế phối hợp tư pháp giữa Việt Nam và nước tiếp nhận đối với người Việt Nam vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong thời gian làm việc ở nước ngoài, đồng thời tăng trách nhiệm của doanh nghiệp trong tuyên truyền, giáo dục pháp luật và phòng ngừa vi phạm.
Từ những vấn đề trên, đại biểu Chu Lương Trí cho rằng mục tiêu của chính sách không chỉ là đưa được nhiều người lao động đi làm việc ở nước ngoài, mà quan trọng hơn là đi với chi phí hợp lý, được bảo vệ trong quá trình làm việc và có thể phát huy kỹ năng, kinh nghiệm sau khi trở về. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng minh bạch, cạnh tranh và có trách nhiệm hơn.
