Chiều 4/8, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) xem xét, cho ý kiến đối với các dự thảo Nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh; thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh và thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; phù hợp với các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và các quy hoạch có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đối với Quảng Ninh, Chính phủ đánh giá đây là địa phương có vị trí chiến lược quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, là tỉnh duy nhất của Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc, có hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại về đường bộ, đường hàng không và đường biển. Năm 2025, Quảng Ninh đóng góp 2,87% vào quy mô GRDP cả nước và 9,4% vào vùng đồng bằng sông Hồng; đóng góp vào tăng trưởng của cả nước 4,1% và của vùng đồng bằng sông Hồng 11,3%. Toàn tỉnh có 247 dự án FDI còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng đồng bằng sông Hồng; thu ngân sách đứng thứ 6 cả nước, đóng góp khoảng 3,1% tổng thu ngân sách quốc gia.
Theo phương án Chính phủ trình, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27km², dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh. Các đề án đã được thực hiện đúng trình tự, thủ tục; hồ sơ đầy đủ theo quy định; được lấy ý kiến cử tri và HĐND tại các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đánh giá việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh đã bảo đảm 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và đạt 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, 5/5 tiêu chuẩn thành lập phường theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.
Cho ý kiến tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra; đồng thời đề nghị Quảng Ninh và Bắc Ninh đặc biệt quan tâm đời sống người dân tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và những địa bàn còn khó khăn. Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, sau khi trở thành thành phố, hai địa phương cần dành nguồn lực phù hợp để đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm, sinh kế, bảo đảm sự phát triển hài hòa, đồng đều giữa các địa bàn. Việc nâng cấp lên thành phố không chỉ là thay đổi tên gọi hay mô hình đơn vị hành chính mà phải tạo chuyển biến cụ thể về hạ tầng, việc làm, thu nhập, dịch vụ công và chất lượng cuộc sống, để người dân thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển.
Tại phiên họp, đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh và Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ và quyết tâm thực hiện tốt các nhiệm vụ sau khi thành lập thành phố.
Kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với các hồ sơ do Chính phủ, Tòa án nhân dân Tối cao và Viện kiểm sát nhân dân Tối cao trình; tán thành việc trình Quốc hội xem xét, thông qua các nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Theo dự kiến, Nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9/2026; Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu ý kiến, hoàn thiện các dự thảo nghị quyết, bảo đảm chặt chẽ về pháp lý, đúng kỹ thuật lập pháp. Chính phủ đề nghị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tờ trình và các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh, bảo đảm tiến độ để trình Quốc hội xem xét, dự kiến vào ngày 6/8.
