Những ngày qua, mặc dù thời tiết giá lạnh nhưng thành phố biển Hạ Long như sôi động hơn cùng các hoạt động của Liên hoan THTQ lần thứ 33. Sau 4 ngày chính thức diễn ra, Liên hoan đã khép lại với nhiều dư âm đẹp cả về chất lượng chuyên môn cũng như khâu tổ chức có sự vào cuộc tích cực của “chủ nhà” Quảng Ninh.
“Chủ nhà” thắng lớn
Trước hết là thắng về khâu tổ chức. Sau 8 năm kể từ lần đầu tiên đăng cai Liên hoan THTQ năm 2005, lần này, Đài PT-TH Quảng Ninh thực sự đã rất nỗ lực để đảm trách vai trò “chủ nhà”, góp phần tổ chức thành công Liên hoan THTQ lần thứ 33. Ông Mai Vũ Tuấn từng chia sẻ: “Việc đăng cai Liên hoan lần này là một thách thức với Đài PT-TH Quảng Ninh bởi phải tổ chức một sự kiện vượt lên tầm của một đài địa phương. Nhưng qua đây, chúng tôi muốn khẳng định vị thế của Đài Quảng Ninh trong ngành truyền hình cả nước…”.
Ủng hộ tích cực người làm truyền hình, tỉnh cũng đã chỉ đạo các đơn vị có liên quan phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho Liên hoan. Trước hết là hệ thống nhà hàng, khách sạn, các địa điểm tổ chức sự kiện... đều được chuẩn bị chu đáo, ở những vị trí sang trọng, đáp ứng yêu cầu cao nhất trong việc tổ chức sự kiện này. Cùng với đó, các tình nguyện viên đã làm việc tận tình để hướng dẫn hơn 1.000 đại biểu về dự Liên hoan có thể nhanh chóng hoà nhập vào các hoạt động. Hệ thống thông tin về các sự kiện cũng như về TP Hạ Long, nơi diễn ra Liên hoan được cập nhật kịp thời, sinh động đã giúp các đại biểu và những người quan tâm tới truyền hình có thể dễ dàng nắm bắt mọi hoạt động liên quan. Ông Trần Bình Minh, Tổng Giám đốc Đài THVN, Chủ tịch Liên hoan thì cảm kích: “Mảnh đất và con người Quảng Ninh thể hiện lòng mến khách ấn tượng, chính điều đó đã tạo nên thành công của Liên hoan lần này…”.
Thứ 2 là thắng về giải khi chia sẻ thành quả công việc của năm với các tác giả cả nước. Dự thi ở 8/9 thể loại, năm nay “chủ nhà” Quảng Ninh lần đầu tiên đã đạt tới 3 giải Vàng, 2 giải Bạc và 2 tác phẩm được nhận Bằng khen. Trong đó, ngoài giải Vàng thể loại truyền hình tiếng dân tộc thiểu số (tác phẩm “Soọng cô - Bản tình ca muôn đời của người Sán Dìu”) thì thể loại phóng sự “ẵm” tới 2 giải Vàng (các tác phẩm “Hội tụ một năm - Ước mơ ngàn đời” làm về công trình đưa điện lưới ra huyện đảo Cô Tô và “Xây dựng nông thôn mới - Gỡ khó cho tiêu chí thứ 10”). Ngay ở các giải lẻ như giải ảnh, các tác giả cũng đạt 1 giải Nhì và 1/6 giải A dành cho phóng sự ngắn trong năm.
Nổi trội về chuyên môn
Dù gì, chất lượng chuyên môn vẫn là điều đáng chờ đợi nhất của Liên hoan. Con số 35 giải Vàng, 62 giải Bạc và 139 tác phẩm được nhận Bằng khen, tăng gần 30 giải so với cơ cấu ban đầu đã phần nào khẳng định điều đó. Đặc biệt, lần đầu tiên Ban Tổ chức đã trao 2 giải Vàng đặc biệt chọn từ các giải Vàng của Liên hoan. Đó là tác phẩm “Bảo tồn loài Voọc mông trắng” (tác giả Hồng Tuyến - Phương Chi, Ban Thanh thiếu niên, Đài THVN) và tác phẩm “Táng tận lương tâm chôn xương động vật giả hài cốt liệt sĩ” (tác giả Thu Uyên, Trung tâm THVN tại TP Hồ Chí Minh). Đáng nói là, nếu như ở đề tài của tác giả Thu Uyên là một vấn đề xã hội đầy bức xúc, dành được sự quan tâm đặc biệt của dư luận thời gian qua thì tác phẩm kia lại khác hẳn. Trong đó giản dị và xúc động là tình yêu động vật của một cậu bé dành cho một chú voọc. Tác giả này đã chia sẻ rằng, nội dung kịch bản với một cốt truyện lôi cuốn khán giả là điều tạo nên thành công cho tác phẩm.
Vui mừng trước kết quả Liên hoan, ông Trần Bình Minh đã có những đánh giá lạc quan: “Các tác phẩm ở các góc độ khác nhau đã thể hiện sự tâm huyết, đam mê và sáng tạo, khả năng bắt kịp xu hướng làm truyền hình hiện đại...”. Những điểm mạnh riêng của thể loại trong mỗi tác phẩm dự thi đã được phát huy tốt. Trong đó, điểm chung các tác phẩm phóng sự là thẳng thắn và dũng cảm đề cập đến những vấn đề nóng bỏng của xã hội, có sự đầu tư kỹ lưỡng về mặt hình ảnh. Các phim tài liệu có những cách thể hiện ấn tượng, giàu sáng tạo, không chấp nhận lối mòn. Tác phẩm Giao lưu - Đối thoại - Toạ đàm đã mạnh dạn đề cập nhiều vấn đề khó và mới, chạm tới nhiều vấn đề bức thiết của cuộc sống. Trong khi đó, các tác phẩm Chuyên đề - Khoa giáo năm nay đều gặp nhau ở tiêu chí hấp dẫn, mang hơi thở cuộc sống và tràn đầy năng lượng. Các phim truyền hình nổi trội với mảng đề tài lịch sử, mảng đề tài vốn lắm thách thức với những nhà làm phim. Mảng sân khấu đề cập nhiều đến nghệ thuật truyền thống, thể hiện sự tìm tòi mới mẻ. Mảng ca - múa - nhạc có chất lượng nổi bật rõ rệt, được đầu tư kỹ lưỡng. Chương trình truyền hình tiếng dân tộc thiểu số được sự quan tâm rõ rệt của các đài với 70 tác phẩm. Trong đó, nổi bật là đề tài về xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc. 36 tác phẩm dành cho thiếu nhi năm nay rất phong phú về nội dung, không ít tác phẩm chất lượng cao, gây xúc động mạnh mẽ.
Tuy vậy, qua đây cũng bộc lộ một số tồn tại cần khắc phục. Ví như sự thiếu vắng của chương trình hoà nhạc hay sự hiếm hoi của tác phẩm âm nhạc dân gian; đề tài trong các chương trình tiếng dân tộc còn lặp lại, ít mang tính phát hiện, cách thể hiện vẫn theo lối mòn. NSND Nguyễn Thước, Trưởng BGK thể loại phim tài liệu cho hay, một vấn đề nổi lên là cách sử dụng âm nhạc trong phim tài liệu vẫn còn nhiều lỗi cơ bản, đặc biệt là ở các đài địa phương. Yếu tố phục dựng và dùng người đóng, diễn bị lạm dụng làm mất đi yếu tố khách quan và chân thực của tác phẩm phim tài liệu... Chưa nhiều những chương trình sân khấu có sự đầu tư chiều sâu, vẫn còn có những tiết mục ghi sẵn của các đoàn. Một số chương trình dành cho thiếu nhi có những cách thể hiện chưa phù hợp, chưa hấp dẫn hoặc mắc lỗi kỹ thuật, kết cấu dàn trải...
Phan Hằng