Đều đặn vào chiều thứ sáu và sáng chủ nhật hàng tuần, ông Đoàn Văn Hựu (68 tuổi, thành viên CLB ca trù Thăng Long Hà Nội) lặn lội hàng trăm cây số từ Hà Nội về khu Yên Lập Đông, phường Minh Thành (TX Quảng Yên) để truyền dạy ca trù miễn phí cho các em nhỏ. Lớp học đặc biệt này được duy trì hơn 3 tháng nay, không chỉ tạo sân chơi lành mạnh mà còn giới thiệu bộ môn nghệ thuật ca trù truyền thống đến với nhiều em nhỏ nơi đây.
Trong cơn mưa phùn giá rét một ngày cuối năm Ất Mùi, chúng tôi tìm về lớp học ca trù của ông Đoàn Văn Hựu. Lớp học là một căn nhà cấp bốn được ông mượn tạm của người thân khu Yên Lập Đông, phường Minh Thành, để mở lớp. Vừa đến đầu ngõ đã nghe tiếng hát, tiếng trống, tiếng phách, như xua tan đi cái lạnh của tiết trời mùa đông. Bước vào lớp học, được nghe những cô, cậu học trò hát những giai điệu ngọt ngào, thả hồn theo điệu hát, chúng tôi mới thấy hết sự đam mê của những đứa trẻ đang theo học lớp ca trù của thầy Hựu.
Hát xong bài “Ba khổ phách” thầy Hựu cho các học trò nghỉ giải lao rồi tiếp chúng tôi bằng những câu chuyện xoay quanh chủ đề về môn nghệ thuật ca trù. Ông kể: “Quê tôi trước đây là khu Yên Lập Đông cũ. Theo những bậc cao niên trong làng truyền lại thì trước đây làng Yên Lập Đông có một gánh hát ca trù nổi tiếng với những ca nương chuyên đi hát ở các sân đình. Thế nhưng trải qua những thăng trầm và biến cố trong lịch sử, tiếng hát của những ca nương trong làng thưa dần đi... Những năm 90 của thế kỷ trước, gia đình tôi chuyển về Hà Nội sinh sống. Cha tôi vẫn theo nghề đàn và mê ca trù, nên tôi được tiếp xúc với bộ môn này từ nhỏ. Chuyển về Hà Nội, được tiếp xúc với nhiều nghệ nhân ca trù nổi tiếng, tôi mới ấp ủ ý tưởng mở lớp học ca trù tại quê hương cũ của mình. Nhưng mãi đến bây giờ, ý tưởng đó mới được thực hiện”.
Lúc đầu khi mới mở lớp dạy ca trù chỉ có vài em nhỏ trong xóm theo học. Sau hơn 3 tháng duy trì, đến nay lớp học của ông Hựu đã có 19 học viên. Các học viên theo học ca trù đều là những em nhỏ, có niềm đam mê ca hát, trong đó nhỏ nhất mới 6 tuổi, lớn nhất mới 13 tuổi. Ông Hựu chia sẻ: Mục đích của lớp học chính là để những em nhỏ yêu ca trù có cơ hội được học hát. Dù mới dạy được hơn 3 tháng, nhưng các em học rất tiến bộ, thuộc nhiều bài hát ca trù và nhịp, phách… Về lâu dài, ông hy vọng các học trò của mình sẽ được đi biểu diễn ca trù ở các điểm du lịch trong tỉnh để quảng bá ca trù đến với nhiều du khách trong và ngoài nước.
Cô học trò Trần Thị Phương Thuỳ (lớp 5, Trường Tiểu học Minh Thành) là một trong những học viên theo học lớp ca trù từ những ngày đầu mở lớp. Khi mới vào học, ca trù với em vẫn còn khá lạ lẫm, nhưng nhờ thầy Hựu chỉ bảo, đến nay em đã thuộc nhiều câu hát trong các bài ca trù thầy dạy. Em Phương Thuỳ tâm sự: “Em rất vui khi được học lớp ca trù miễn phí của thầy Hựu. Lúc đầu theo học, em thấy rất khó nhưng nhờ có sự kiên trì dạy bảo của thầy Hựu đến nay em đã thuộc rất nhiều lời các bài ca trù. Em sẽ cố gắng, quyết tâm theo học lớp ca trù của thầy để sau này có cơ hội sẽ được đứng trên sân khấu biểu diễn cho mọi người xem…”.
Không chỉ dạy miễn phí cho các em nhỏ, ông Đoàn Văn Hựu còn đầu tư nhiều trang thiết bị cho các em, như: Máy nghe nhạc, tài liệu, trang phục biểu diễn… Lớp học ca trù của thầy Hựu còn được cô con gái của ông là chị Phạm Thị Huệ, giảng viên Nhạc viện Hà Nội, Chủ nhiệm CLB ca trù Thăng Long, hậu thuẫn. Hằng ngày, chị Huệ dạy các em nhỏ tập hát thông qua mạng trực tuyến. Nhờ có sự hậu thuẫn này mà nhiều em tiến bộ rất nhanh. Thời gian tới, ông Hựu có dự định cho các em đi biểu diễn giao lưu với các CLB ca trù ở Hà Nội và biểu diễn ở một số trường học trên địa bàn để các em có kinh nghiệm diễn trên sân khấu…
Chia tay lớp học, chia tay thầy Hựu, chúng tôi nhớ mãi câu thơ của thầy dành tặng cho các học sinh của mình như lời động viên trước khi lên xe về Hà Nội: “Trời mưa ướt áo, ướt quần. Ướt sao cho được tinh thần chúng ta”. Các em học sinh lớp ca trù vẫy tay, cùng đồng thanh: “Thầy ơi, thầy ơi… Tuần sau thầy lại về với chúng con nhé!”.
Phạm Tăng
