“Tôi bước chân vào thư viện và khép cửa lại. Như thế là tôi đã tách khỏi tính tham lam, lòng tự ái, tệ say rượu và sự lười biếng, cùng tất cả những thói hư tật xấu do cái dốt nát, sự vô công rồi nghề và cảnh sầu tư sinh ra”... D.Henziut, một học giả nổi tiếng đã từng nói như vậy khi bàn về sách và văn hoá đọc. Từ những câu nói ấy, không khó để nhận ra tầm quan trọng của sách và văn hoá đọc trong việc nâng cao kiến thức - kỹ năng, phát triển tư duy, rèn luyện nhân cách con người.
Đông đảo độc giả tham dự Ngày hội sách và văn hoá đọc năm 2014 tại Thư viện tỉnh.
Chính vì ý nghĩa và tầm quan trọng không thể phủ nhận đó mà ngày 26-2-2014 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định lấy ngày 21-4 hàng năm là Ngày Sách Việt Nam nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc sách. Ngày Sách Việt Nam được tổ chức cũng là dịp để tôn vinh giá trị của sách; khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia sưu tầm, sáng tác, xuất bản, in, phát hành, lưu giữ, quảng bá sách.
Cùng chung không khí với các địa phương trong cả nước hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày Sách và Bản quyền thế giới 23-4, ngày 20-4, Thư viện tỉnh đã phối hợp với Trường THPT Chuyên Hạ Long tổ chức Ngày hội sách và văn hoá đọc năm 2014 với chủ đề: “Sách - Chìa khoá thành công. Trong không khí tưng bừng của Ngày hội sách và văn hoá đọc năm 2014, nhiều hoạt động ý nghĩa đã được tổ chức như: Diễn thuyết, trò chuyện về ý nghĩa của văn học với cuộc sống, ý nghĩa của sách và việc đọc sách, những câu chuyện thú vị xung quanh văn hoá đọc của giới trẻ thời hiện đại…; trưng bày, giới thiệu các bộ sách với nhiều chủ đề có ý nghĩa lớn lao đối với dân tộc “70 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam”, “60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ”, “Chủ quyền biển đảo Việt Nam”, các bài dự thi tìm hiểu “Quảng Ninh 50 năm xây dựng và phát triển”…
Tuy nhiên, xung quanh sách và văn hoá đọc vẫn còn nhiều vấn đề cần bàn tới. Theo số liệu thống kê của Cục Xuất bản, In và Phát hành, tính đến năm 2013, mức hưởng thụ sách bình quân của người dân Việt Nam mới ở mức 3,2 bản sách/người (bao gồm cả sách giáo khoa). Còn theo số liệu thống kê của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, mỗi người Việt Nam chỉ đọc 0,8 cuốn sách/năm tại thư viện. Số sách phân bổ tại các thư viện bình quân là 0,35 bản sách/người... Những số liệu trên cho thấy thực trạng nhu cầu đọc của người dân nước ta còn thấp, hay nói cách khác, đọc sách chưa phải là nhu cầu thường xuyên của người Việt Nam.
Trao đổi với phóng viên về vấn đề này, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội, diễn giả được mời đến tham dự và trò chuyện với độc giả Quảng Ninh tại Ngày hội sách và văn hoá đọc năm 2014 chia sẻ: Nguyên nhân khiến phong trào đọc sách ở nước ta chưa phát triển có thể chỉ ra ở một số mặt: Công tác tuyên truyền, quảng bá sách chưa được quan tâm đúng mức; công tác lý luận, phê bình, hướng người đọc đến những mảng sách tốt, sách hay chưa được quan tâm; giá sách còn cao so với thu nhập người dân; mạng lưới thư viện cộng đồng chưa đáp ứng được nhu cầu của độc giả… Về Quảng Ninh, tôi cảm thấy bất ngờ và đánh giá cao cụm công trình Bảo tàng - Thư viện tỉnh. Việc đầu tư xây dựng một cụm công trình hoành tráng và ý nghĩa như vậy, cùng việc tổ chức một Ngày hội sách và văn hoá đọc với nhiều hoạt động thiết thực ngày hôm nay có thể coi là một bước đệm tốt giúp xây dựng lại vị trí của sách và văn hoá đọc trong xã hội, giúp học sinh, sinh viên, trí thức trẻ của tỉnh có thể mở “cánh cửa” của tri thức nhân loại.
Nhân viên Công ty CP Phát hành sách Quảng Ninh giới thiệu đến các em học sinh những cuốn sách hay.
Tại Ngày hội sách và văn hoá đọc năm 2014, có một câu chuyện được nhiều người bàn luận sôi nổi, đó là “Đọc sách như thế nào cho đúng?” Đây có lẽ là câu hỏi cần thêm nhiều thời gian để trả lời. Vì khi nhìn vào thực trạng những năm gần đây, những cuốn sách thuộc vào hàng “Best Seller” (sách bán chạy nhất) tại Việt Nam đa phần là những cuốn sách “đọc xong tựa đề là hết” (theo lời của nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên). Cũng theo Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội thì: “Độc giả, mà đặc biệt là độc giả trẻ bây giờ có thể vẫn đọc nhiều, chăm đọc nhưng đọc không đúng, đọc theo mốt, đọc mà không có sự cảm nhận cái hay cái đẹp của riêng mình mà chuyển qua cảm nhận theo số đông, theo tựa đề “kêu” hơn là nội dung sâu sắc, ý nghĩa”.
Còn bàn về việc phát triển văn hoá đọc cho các bạn học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, đồng chí Vũ Liên Oanh, Giám đốc Sở GD-ĐT cho biết: Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với Thư viện tỉnh cùng các đơn vị, tổ chức xã hội khác trên địa bàn tích cực xây dựng và phát triển phong trào đọc sách trong cán bộ, giáo viên và học sinh nhằm tôn vinh giá trị của sách, đưa sách và việc đọc sách trở thành một nét đẹp trong nhà trường. Sở GD-ĐT sẽ tích cực chỉ đạo các trường học trên địa bàn tỉnh tổ chức Ngày hội đọc sách theo các chủ đề, tiêu biểu như Ngày hội đọc sách lịch sử dành cho học sinh THCS vừa được Phòng GD-ĐT huyện Đông Triều tổ chức thành công. Các giáo viên cũng sẽ được trau dồi thêm kiến thức, kỹ năng để hướng dẫn, định hướng cho học sinh cách chọn sách và đọc sách. Đặc biệt, việc xây dựng các thư viện thân thiện trong trường học và khuyến khích học sinh đọc sách trong thư viện nhà trường sẽ được quan tâm chú trọng.
Minh Hà
