Việc ra đời Ngày Sách Việt Nam có ý nghĩa quan trọng nhằm tôn vinh giá trị, khẳng định vai trò của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia phát hành, lưu giữ và quảng bá sách. Đó là nhận xét của chị Vũ Thị Kim Dung, Phó Giám đốc Thư viện tỉnh khi trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh nhân Ngày Sách Việt Nam.
- Thưa chị, Ngày Sách thế giới đã có từ rất lâu, nhưng năm nay mới có Ngày Sách Việt Nam. Vậy việc ra đời Ngày Sách Việt Nam có ý nghĩa như thế nào đối với những người hoạt động thư viện cũng như bạn đọc yêu sách hiện nay?
+ Ngày 24-2 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 284/QĐ-TTg lấy ngày 21-4 hàng năm là Ngày Sách Việt Nam, nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc sách trong việc nâng cao kiến thức - kỹ năng, phát triển tư duy, rèn luyện nhân cách con người.
Việc ra đời Ngày Sách Việt Nam có ý nghĩa vô cùng quan trọng nhằm tôn vinh giá trị của sách; khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia sưu tầm, sáng tác, xuất bản, in, phát hành, lưu giữ và quảng bá sách.
- Kỷ niệm Ngày Sách Việt Nam năm đầu tiên, Quảng Ninh có những hoạt động gì để chào mừng?
+ Thư viện tỉnh và hệ thống thư viện công cộng trên địa bàn đã tổ chức một số hoạt động tuyên truyền và hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam. Bên cạnh đó, ngành Giáo dục tỉnh cũng chỉ đạo các địa phương, các trường THPT, phổ thông dân tộc nội trú, Trung tâm HN&GDTX tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam.
Đặc biệt, ngày 20-4, tại Thư viện tỉnh, đơn vị và Trường THPT Chuyên Hạ Long đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam, Ngày Sách và Bản quyền thế giới (23-4). Trong đó, sách được trưng bày, triển lãm theo các chủ đề: “70 năm thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam”, “60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ”, “Chủ quyền biển, đảo Việt Nam”, “Chân dung, tiểu sử, sự nghiệp các nhà văn được giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng về VHNT” và trưng bày các bài dự thi “Quảng Ninh - 50 năm xây dựng và phát triển”. Nhà văn Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội cũng đã có buổi nói chuyện chuyên đề “Văn học với cuộc sống” với bạn đọc yêu sách tại đây. Bên cạnh đó, độc giả còn được xem xếp sách nghệ thuật, tư vấn kỹ năng đọc và chọn sách, thi tuyên truyền giới thiệu sách với chủ đề “60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ”. Nhân dịp này, Thư viện còn tổ chức làm thẻ tập thể và bán sách với giá ưu đãi (giảm giá từ 10-15%) cho bạn đọc.
- Là người công tác lâu năm tại Thư viện Quảng Ninh, chị có nhận xét gì về văn hoá đọc ở Quảng Ninh hiện nay?
+ Theo số liệu thống kê của Cục Xuất bản, In và Phát hành, tính đến năm 2013, mức hưởng thụ bình quân của người dân Việt Nam mới ở mức 3,2 bản sách/người (bao gồm cả sách giáo khoa). Còn theo số liệu thống kê của Bộ VH-TT&DL, mỗi người Việt Nam chỉ đọc 0,8 cuốn sách/năm tại thư viện. Số sách phân bổ tại các thư viện bình quân là 0,35 bản sách/người...
Những số liệu trên cho thấy thực trạng nhu cầu đọc của người dân nước ta còn thấp, hay nói cách khác, đọc sách chưa phải là nhu cầu thường xuyên của người Việt Nam. Quảng Ninh cũng không nằm ngoài thực trạng này. Sở dĩ phong trào đọc sách chưa phát triển là bởi công tác tuyên truyền, quảng bá sách chưa được quan tâm; chưa có sự phối hợp đồng bộ trong việc xây dựng chiến lược quốc gia về văn hoá đọc; công tác lý luận, phê bình, hướng người đọc đến những mảng sách tốt, sách hay chưa được quan tâm; lực lượng sáng tác chưa được đầu tư đúng mức; chất lượng sách xuất bản chưa đáp ứng được nhu cầu đọc; giá sách còn cao so với thu nhập người dân; mạng lưới thư viện cộng đồng còn rất nghèo nàn về cơ sở vật chất, vốn tài liệu chưa đáp ứng được nhu cầu của độc giả…
Vì vậy, để văn hoá đọc phát triển, chúng ta phải khuyến khích việc đọc sách đến từng cơ quan, trường học, khu dân cư. Chúng ta đã có Ngày Sách Việt Nam, đó là một tiền đề tốt để chúng ta củng cố và phát triển văn hoá đọc. Hy vọng rằng, việc đọc sách sẽ trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của mọi tầng lớp nhân dân.
- Nhân dịp này, chị có thể chia sẻ đôi chút về nghề thủ thư, những người chưa bao giờ giàu có về vật chất nhưng lại dành rất nhiều thời gian, tâm huyết gắn bó với sách?
+ Cảm ơn lời động viên, khen tặng của bạn! Làm nghề này, chúng tôi cũng có nhiều niềm vui. Đó là ngày ngày được tiếp xúc với nhiều bạn đọc ở nhiều lứa tuổi khác nhau; có thể hướng dẫn cho các bạn đọc nhỏ tuổi chọn những quyển sách hay, sách tốt hay tra tìm thông tin cho độc giả nghiên cứu về các lĩnh vực để viết luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ... Đã có câu nói rằng “Thư viện là trường học thứ hai” hay “Thư viện là bà đỡ của các công trình khoa học”, đáng tự hào lắm chứ?
Ngược lại, chúng tôi cũng còn nhiều trăn trở. Để đáp ứng được nhu cầu bạn đọc, chúng tôi phải cố gắng rất nhiều trong điều kiện hiện nay. Thư viện tỉnh được sự quan tâm của tỉnh đã có một công trình đẹp, khang trang, có thể nói là đứng đầu trong hệ thống thư viện công cộng toàn quốc, nhưng kinh phí để bổ sung vốn tài liệu vào thư viện vẫn rất hạn hẹp. Ở các thư viện cấp huyện lại càng khó khăn hơn, hầu như các thư viện chỉ có kinh phí bổ sung được 20 loại báo, tạp chí, không có kinh phí bổ sung sách, cán bộ thư viện huyện kiêm nhiệm nhiều công việc. Hơn nữa, chính sách đãi ngộ cho người làm nghề thư viện còn bất cập nên cũng ảnh hưởng ít nhiều đến tâm tư của anh chị em. Vì vậy, không ít cán bộ thư viện đã chuyển công tác đến các cơ quan có điều kiện hơn để làm việc.
- Xin cảm ơn chị!
Phan Hằng (Thực hiện)
