Chính phủ vừa ban hành quyết định lấy ngày 21-4 là ngày “Sách Việt Nam”. Đây là việc tôn vinh truyền thống văn hiến, hiếu học của nhân dân Việt Nam, khôi phục và đẩy mạnh văn hoá đọc trong giai đoạn cách mạng mới. Tại Văn miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội) với khẩu hiệu “Sách - chìa khoá thành công” các bộ, ngành ở Trung ương đã tổ chức trọng thể ngày hội sách và văn hoá đọc năm 2014.
Ở Quảng Ninh, hưởng ứng Ngày sách Việt Nam, Thư viện tỉnh và các thư viện, trường học ở các thành phố, huyện, thị xã trong tỉnh đã tổ chức ngày hội đọc sách và văn hoá đọc với chủ đề “Sách - chìa khoá thành công” được đông đảo độc giả tham gia.
Thật vậy, kho tàng tri thức trong sách - báo là rất to lớn, chỉ cần ta biết khai thác sẽ giúp ta thành công trên nhiều mặt. Nhân dân đã có câu “Không thầy đố mày làm nên”. Đọc và vận dụng những tri thức thu nhận được trên sách báo sẽ giúp ta hoàn thành tốt công việc và hoàn thiện dần nhân cách. Có người ví đọc sách như leo núi. Leo núi tay vịn chắc từng cành cây, chân giẫm lên từng cục đá, trèo lên trượt xuống. Đọc sách cũng vậy, phải bám sát từng trang, từng dòng, nhiều lúc còn phải gạch dưới, đánh dấu, ghi chép v.v.. tạo ghi nhớ sâu sắc trong đường mòn của não. Nhưng khi đọc xong thấy tâm hồn, nhận thức của mình có được một cái gì đó… Khi leo núi đến đỉnh phóng tầm mắt nhìn xuống thấy những vực thẳm sâu, thấy những con đường, dòng sông chỉ nhỏ như những dải lụa, xe cộ trên đường chỉ như những đàn kiến. Lắng nghe, lắng nhìn, trải lòng mình cảm thấy thiên nhiên thật hùng vĩ biết bao, thân phận mình chỉ như những hạt cát. Thiên nhiên và chữ nghĩa đều có những cái vĩ đại và những cái đáng sợ. Những cuốn sách văn học hay cho ta thấy được “thế trận” của lòng người, mối quan hệ giữa người với người, thật là giáo khoa của cuộc sống. Các sách chính trị, khoa học, kỹ thuật cho ta những kiến thức bổ ích để vận dụng vào cuộc sống. Nhưng những sách gọi là “Dâm thư” thường nguy hiểm dễ đưa người ta đến sa ngã… nên việc chọn sách và cách đọc rất quan trọng.
Nghề báo đòi hỏi kiến thức tổng hợp nên rất cần phải đọc nhiều, đi nhiều để học hỏi, tích luỹ vốn sống. Người xưa đã nói: Trong đầu chưa có vạn cuốn sách, chân chưa đi vạn dặm đường thì không thể viết hay được. “Văn vô sơn thuỷ phi kì khí, nhân bất phong sương vị lão tài” là những đúc kết thật sâu sắc. Những trải nghiệm dù nhỏ cũng giúp ta hiểu cuộc sống và phản ảnh cuộc sống đúng hơn, thiết thực, bổ ích hơn. Việc đọc sách báo nên thành thói quen hàng ngày của người làm báo, thiếu nó ta cảm thấy trống rỗng, cuộc sống sự vụ nhạt nhẽo… Ngày nay đọc sách một số người coi như hơi cổ lỗ trong thời đại internet. Nhưng có thời nào người ta viết và in nhiều sách báo thế. Lại còn sách điện tử, lướt nhẹ đầu ngón tay có thể đọc nhiều cuốn. Nhưng có những cuốn nào đã lướt đọc đến chữ cuối cùng và việc lướt mạng như vậy có tạo được những ghi nhận sâu sắc trong đường mòn của não?
Nguyễn Huy Trợ (Nguyên Tổng Biên tập Báo Quảng Ninh)
