Năm 2016, phong trào văn hoá văn nghệ của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã có một mùa bội thu, với nhiều thành tựu rực rỡ.
Trong năm 2016, TKV đã tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu và sáng tác như: “Tìm hiểu 80 năm Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than”; sáng tác ca khúc và cuộc thi sáng tác văn, thơ với chủ đề “Tự hào Than - Khoáng sản Việt Nam” và cuộc thi ảnh với chủ đề “TKV - Khơi dậy tiềm năng đất nước”. Tập đoàn đã trao giải cho 132 cá nhân và 24 tập thể đạt giải các cuộc thi. Đây là các cuộc thi có quy mô lớn, thu hút đông đảo cán bộ, công nhân viên của TKV và các văn nghệ sĩ trong cả nước tham gia.
Trong cuộc thi văn thơ, đề tài công nhân mỏ luôn có sức hút lớn đối với lực lượng sáng tác khi cuộc thi này hội tụ đủ các tác giả từ Trung ương đến các địa phương, có cả người dân tộc thiểu số, ở nhiều ngành nghề và địa phương khác nhau. Về kết quả phần văn xuôi, đã có 18 giải thưởng (không có giải nhất) được trao. Vì chất lượng sáng tác rất đồng đều nên Ban Giám khảo phải vất vả mới chọn ra 18 bài thơ (hoặc chùm thơ) hay nhất để trao giải. Nhìn chung, các tác giả đã có nhiều tìm tòi sáng tạo trong việc khắc hoạ công việc và đời sống của người thợ mỏ.
Tương tự, cuộc thi sáng tác ca khúc đã nhận được số lượng lớn tác phẩm tham dự với gần 100 ca khúc. Các tác giả đạt giải lần này hầu như là các tác giả gắn bó lâu dài với vùng đất và con người Quảng Ninh đều có những ca khúc hay về đất và người Vùng mỏ vạm vỡ và trữ tình. Trong 16 giải thưởng có đến 9 ca khúc được phổ từ thơ của các tác giả vùng mỏ, đây cũng là một nét độc đáo của cuộc thi.
Cuộc thi ảnh “TKV - Khơi dậy tiềm năng đất nước” cũng thu được kết quả đáng khích lệ với gần 1.000 tác phẩm của 60 tác giả trên cả nước gửi đến tham dự. Các tác phẩm đã khắc hoạ chân thực hoạt động của các đơn vị thành viên, đồng thời phản ánh những thành tựu cũng như tiềm năng to lớn của TKV. Ban Giám khảo đã lựa chọn được 80 tác phẩm có chất lượng tốt phục vụ cho triển lãm, trưng bày và 11 tác phẩm để trao giải thưởng các loại.
Dù chỉ phát động trong một thời gian ngắn nhưng cuộc thi Tìm hiểu 80 năm Truyền thống công nhân Vùng mỏ, Truyền thống ngành Than cũng đã thu được kết ngoài mong đợi với 5,5 vạn bài dự thi, nhiều bài có chất lượng cao. Nhiều đơn vị có 100% cán bộ công nhân dự thi, trung bình mỗi đơn vị gửi từ 1.000 đến 2.000 bài, đơn vị nhiều nhất có tới 5.300 bài, có những bài trên 1.200 trang. Nhìn chung, các bài dự thi đều có sự nghiên cứu, sưu tầm công phu, có nhiều hình ảnh đẹp, quý hiếm, trình bày đẹp. Chung cuộc đã có 24 tập thể và 71 cá nhân đạt giải.
Không chỉ tổ chức nhiều cuộc thi thành công như đã kể trên, năm 2016 TKV còn có Hội diễn nghệ thuật quần chúng (NTQC) hoành tráng với sự tham gia của lực lượng hùng hậu gần 1.300 diễn viên của 38 đoàn. Hội diễn còn quy tụ nhiều hạt nhân NTQC rất có chất lượng. Thực ra đây đều là những tiết mục được lựa chọn từ các hội diễn nội bộ ở các đơn vị thành viên của TKV diễn ra từ trước đó. Đặc biệt có một số đơn vị rất chịu khó đầu tư chương trình, đạt chất lượng cao và có nhiều sáng tạo. Hội diễn đã diễn ra trong hơn 5 ngày với hơn 215 tiết mục phong phú, đa dạng, đa sắc màu. Nội dung chủ đề đã ngày càng được mở rộng biên độ, không còn là một hội diễn kiểu nội bộ. Một số ca khúc dù đã quá quen thuộc nhưng vẫn được các giọng hát không chuyên đổi mới, vượt qua chính mình so với những kỳ hội diễn trước. Ban Tổ chức đã lựa chọn và trao 70 huy chương vàng và 100 huy chương bạc và 146 giải khuyến khích theo từng thể loại; trao các giải nhất, nhì, ba và bằng khen toàn đoàn. So với hội diễn NTQC của TKV năm 2014, số lượng giải thưởng tăng thêm 90 giải, số lượng đoàn tăng thêm 2 đoàn chứng tỏ phong trào NTQC của TKV ngày càng có sức thu hút, có quy mô lớn hơn với tính chuyên nghiệp cao hơn.
Đặc sắc và hấp dẫn được TKV và tỉnh Quảng Ninh phối hợp tổ chức vào tối 11-11 mang tên “Vàng đen Tổ quốc”. Chương trình nghệ thuật gồm 3 chương đã tái hiện truyền thống của Vùng mỏ anh hùng trong đấu tranh giải phóng dân tộc, trong lao động dựng xây vươn lên làm chủ khoa học công nghệ làm giàu cho quê hương, đất nước. Đặc biệt, chương trình có các tiết mục NTQC do công nhân các đơn vị của TKV biểu diễn đã nhận được sự cổ vũ rất nhiệt tình.
Về các hoạt động văn hoá khác, TKV còn phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất loạt phim ký sự về ngành Than; trùng tu Khu di tích Miếu mỏ tại TX Đông Triều; xây dựng tượng đài đồng chí Vũ Văn Hiếu tại TP Hạ Long; hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp bằng công nhận Di tích lịch sử cấp quốc gia đối với địa điểm Bác Hồ về thăm Mỏ Đèo Nai; xuất bản các ấn phẩm: Vinh quang thợ mỏ Việt Nam, Bác Hồ với ngành Than, Chiến sĩ Binh đoàn Than ra trận v.v..
Bà Nguyễn Thị Lý, Phó Chánh Văn phòng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, nhìn nhận: Năm 2016, phong trào văn hoá văn nghệ của TKV có nhiều hoạt động diễn ra rất sôi nổi, trong đó có một số hoạt động thường niên. Tuy nhiên, năm nay phong trào diễn ra đặc biệt nổi bật và sôi nổi hơn vì là năm có sự kiện kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than 12-11 (1936-2016).
Phạm Học