Chùa Hồ Thiên (còn có tên gọi là Trù Phong tự) nằm trên lưng chừng núi Phật Sơn, thuộc xã Bình Khê (TX Đông Triều). Cùng với Yên Tử, Ngoạ Vân, chùa Hồ Thiên gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp tu hành của vua Trần Nhân Tông, đệ nhất tổ của thiền phái Trúc Lâm cùng nhiều vị cao tăng vào cuối thời Trần (đầu thế kỷ 14) và thời Lê trung hưng (thế kỷ 17-18), khi Phật giáo được chấn hưng. Chùa đã nhiều lần được trùng tu, tôn tạo quy mô lớn. Sách Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú (tập I, NXB Giáo dục, Hà Nội 2006, trang 156) chép: “Ba chùa Quỳnh Lâm, Hồ Thiên và Sùng Nghiêm đều ở huyện Đông Triều làm ra từ đời nhà Trần. Cảnh đẹp dấu thiêng, thật là những nơi rất đáng thưởng thức...”.
Trải qua thời gian, chùa Hồ Thiên đã bị hoang phế, nay chỉ còn những vết tích kiến trúc đá. Tuy nhiên, với vị trí, vai trò ảnh hưởng của chùa trong giai đoạn lịch sử nhà Trần và thiền phái Trúc Lâm cũng như giá trị của các di vật đá còn sót lại, chùa Hồ Thiên đã được Bộ VH-TT xếp hạng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia ngày 29-5-2006. Hãy cùng phóng viên Báo Quảng Ninh Cuối tuần khám phá những gì còn lại của ngôi chùa nổi tiếng một thời này.
Đại Dương
