Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật mới về Quảng Ninh đã khép lại với nhiều tác phẩm xuất sắc được Ban tổ chức lựa chọn, trao giải. Gặp gỡ những văn nghệ sĩ đã đoạt giải cao nhất của cuộc thi, chúng tôi cảm nhận các sáng tác ấy đều xuất phát và chứa đựng tình yêu sâu sắc đối với quê hương Quảng Ninh...
Tâm sự về quá trình sáng tác các tác phẩm, hầu hết các tác giả đều khẳng định “Quảng Ninh 50 năm xây dựng và phát triển” là đề tài có ý nghĩa, phong phú và rất đặc biệt. Làm sao để bao quát hết được sự phát triển của Quảng Ninh sau nửa thế kỷ với rất nhiều vùng đất, con người, sự kiện… là câu hỏi mà các tác giả đều trăn trở, suy nghĩ, tìm tòi. Hoạ sĩ Vũ Quý - người đoạt giải A mảng Mỹ thuật chia sẻ: “Ngay sau khi phát động cuộc thi, tôi nghĩ mình sẽ vẽ một bức tranh theo lối đồng hiện để chuyển tải hết những dấu mốc, giai đoạn, sự phát triển của vùng đất Quảng Ninh. Thế nhưng, sau nhiều ngày suy nghĩ, tôi quyết định chỉ đề cập đến một sự kiện cụ thể, một lát cắt lịch sử nào đó có ý nghĩa đối với Quảng Ninh, đồng thời là sự kiện tôi cảm thấy tâm đắc nhất, có cảm hứng nhất. Cuối cùng, tôi đã chọn vẽ Bác Hồ với quê hương Quảng Ninh và bức tranh “Bác Hồ thăm đảo và xem dự án xây dựng khu du lịch Tuần Châu” đã ra đời sau suy nghĩ đó”.
Đối với nhà thơ Nguyễn Châu thì ngay từ buổi phát động cuộc thi, ông đã đặt kế hoạch làm thơ tham dự. Thế nhưng, ông cũng trăn trở mãi mà không viết được gì ưng ý bởi đề tài cuộc thi thật phong phú, rộng lớn. Thể hiện sự phát triển của Quảng Ninh bằng ngôn ngữ thơ nếu không khéo thì sẽ trở thành diễn ca, thành bản báo cáo có vần. Muốn tránh được điều đó thì cảm xúc thơ phải dào dạt, ý tứ thơ phải hồn nhiên, mới mẻ, ngôn ngữ thơ phải trong sáng. Và ông đã lựa chọn viết về vùng Đông Bắc Quảng Ninh, nơi có vẻ đẹp bình yên nhưng cũng là miền quê nhiều gian khổ, cũng là nơi mấy chục năm trước ông đã từng sống và làm việc. Nhờ một chuyến đi 5 ngày qua các huyện, thị miền Đông mà nhà thơ Nguyễn Châu đã viết một bài thơ nhiều cảm xúc “Tản mạn miền Đông Bắc” mà ở đó mỗi vùng đất, con người, nét đẹp văn hoá, đặc sản vùng miền được nhắc đến rất thực, rất sinh động nhưng đượm chất thơ.
Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật mới về Quảng Ninh nhận được nhiều tác phẩm của các tác giả không chuyên. Một trong số đó là bút ký “Cẩm Phả quê hương tôi” của tác giả Nguyễn Thị Hoà (Cục Hải quan Quảng Ninh). Chị tâm sự: “Tôi không phải là nhà văn, thậm chí hoàn toàn ngoại đạo với văn chương. Đây cũng là lần đầu tiên tôi viết bút ký, nhưng tôi không hồi hộp, căng thẳng chút nào bởi tôi viết theo dòng cảm xúc tự nhiên, sẵn có. Tôi được sinh ra, lớn lên trên quê hương đất Mỏ, cha mẹ đều là công nhân ngành than, tôi luôn tự hào được mang dòng máu người thợ mỏ. Vì thế, tác phẩm được tôi viết bằng nguồn cảm xúc tự nhiên, thật thà, ăm ắp thường trực trong tâm hồn. Tôi viết bằng tất cả tình cảm, niềm trân trọng, lòng biết ơn đối với quê hương”. Còn tác giả Nguyễn Tiến Thuyên, Giải A với tác phẩm ảnh “Khu du lịch Hạ Long” chia sẻ: “Tôi rất thích chụp ảnh nên đã đi nhiều nơi như: Lào Cai, Sa Pa, Đồng Văn… để chụp nhưng chẳng nơi nào khiến tôi say mê và để lại nhiều cảm xúc như Vịnh Hạ Long. Hôm ấy là một ngày mùa hè, tôi theo con rể (NSNA Đỗ Khánh Giang - PV) lên ngọn đồi cao nhất ở Bãi Cháy chụp ảnh. Từ Bãi Cháy nhìn sang Hòn Gai có thể thấy sức vươn mạnh mẽ của một thành phố trẻ bên bờ Vịnh Hạ Long xinh đẹp. Thế nhưng, ảnh không đạt do mây không đẹp lắm. Sáng hôm sau, tôi thấy thời tiết đẹp quá nên lại đến địa điểm cũ để chụp. Và lần này, tôi đã thành công khi thu vào ống kính một Hạ Long phát triển năng động, sầm uất bên cạnh vịnh Hạ Long xanh biếc, thơ mộng…”.
Có thể nói, bằng ngôn ngữ nghệ thuật khác nhau, mỗi tác giả đã thể hiện tình yêu Quảng Ninh trọn vẹn trong tác phẩm của mình. Điểm chung nữa của các tác giả đó là sau một quá trình tìm tòi, chắt lọc, khi đã xác định được định hướng cho riêng mình thì mọi người đều thể hiện tác phẩm rất nhanh. Như hoạ sĩ Vũ Quý vẽ bức tranh chỉ trong 4 ngày. Nhà thơ Nguyễn Châu sau 5 ngày đi thực tế đã viết xong bài thơ đầy cảm xúc. Tác giả Nguyễn Thị Hoà kể từ lúc đặt bút viết cho đến khi hoàn chỉnh tác phẩm hàng trăm trang chỉ vỏn vẹn chưa đầy 1 tháng. Nói như nhà thơ Nguyễn Châu thì “Đoạt giải thưởng của cuộc thi tất nhiên rất vui và tự hào, nhưng quan trọng hơn cả là tình yêu quê hương được đo chính bằng tác phẩm của những người cầm bút…”
Hoàng Nhi