Nhà Xuất bản Văn học vừa phát hành cuốn sách “Một cuộc đời” - hồi ký của cụ Vũ Đình Thiệp (1925-2013). Cuốn sách chưa đầy 200 trang khổ nhỏ mang một cái tên hết sức khiêm nhường, nhưng lại làm người đọc xúc động sâu sắc bởi đây là những lời tâm tình của một chiến sĩ cách mạng 88 tuổi đời, 65 tuổi Đảng. Vũ Đình Thiệp chính là thư ký của Sư Tuệ - người sớm nhất đến Đông Triều tuyên truyền, vận động xây dựng cơ sở của tổ chức Việt Minh và gây dựng ở chùa Bác Mã tổ du kích đầu tiên để sau đó lập nên Chiến khu Đông Triều lừng lẫy. Cũng từ đó, Vũ Đình Thiệp trở thành trợ lý tin cậy của Tư lệnh Nguyễn Bình huyền thoại.
Cũng như Nguyễn Bình, sau khi góp phần hoàn thành sứ mệnh vẻ vang của Chiến khu Đông Triều, giải phóng toàn vùng Duyên hải Bắc Bộ, Vũ Đình Thiệp đã lên đường theo đội quân “quyết tử” Nam tiến. Chiến trường Trung Bộ và Tây Nguyên đã giữ chân ông không chỉ trong kháng chiến chống Pháp mà cả trong kháng chiến chống Mỹ. Hai lần ra Bắc nhận những công tác đặc biệt trong những cơ quan tham mưu cho Quân đội, cho Đảng và Nhà nước ở tầm chiến lược những năm tháng thầm lặng cống hiến hết sức phong phú và đặc sắc nhưng thật khó kể ra trên sách báo. Cho đến cuối đời, cụ Thiệp vẫn không có ý định viết hồi ký để kể về công trạng của mình. Tuy nhiên, sau những lần về Đông Triều thăm hỏi bạn bè của chiến khu xưa và được đọc lại một vài quyển sách, một số bài báo viết về Chiến khu Đông Triều, cụ thấy có nhiều điều không đúng và không thể không hoá giải đối với người có công đầu gây dựng Chiến khu Đông Triều là với Sư Tuệ, cụ đã viết lại và trực tiếp giải trình với Ban Tổ chức Trung ương, Ban Bí thư Trung ương Đảng để Sư Tuệ được truy tặng Huân chương Độc lập. Tiếp đó, nhiều người trong đó có các đồng chí lãnh đạo của huyện Đông Triều đã tha thiết đề nghị cụ viết lại tất cả những gì về Chiến khu Đông Triều mà cụ là một trong những người tham gia từ đầu. Ở tuổi 88 nhưng cụ Thiệp vẫn hết sức minh mẫn, nửa tập sách này (100 trang) đã được cụ viết rất mộc, nhưng đó là cuộc sống của cụ nên những trang viết trở nên sinh động...
Đã không ít lần Tỉnh uỷ Quảng Ninh, Huyện uỷ Đông Triều tổ chức gặp gỡ các cán bộ, chiến sĩ của Chiến khu Đông Triều xưa để toạ đàm, để hội thảo, nhưng rất tiếc là ba nhân vật quan trọng nhất là Tư lệnh Nguyễn Bình thì đã hy sinh quá sớm, Sư Tuệ bị hiểu nhầm rồi lang thang hàng chục năm trời, Vũ Đình Thiệp thì mải mê ngoài chiến trận. Vì thế các cuộc toạ đàm cung cấp tư liệu chỉ toàn những người đến sau và ở các cương vị phụ trách từng phần việc. Trong hoàn cảnh ấy, từng người chỉ biết kể về vai trò của mình và không ít người đã quá nhấn mạnh và người ghi không biết thận trọng chắt lọc để sau đó là những bài viết không ít sai lệch...
Rất may là nhân chứng Vũ Đình Thiệp, với cốt cách chân chính của mình, đã góp phần quan trọng trả lại sự thật như lịch sử đã diễn ra…
Cụ Thiệp vừa tạ thế. Những trang viết của cụ được con cháu đưa đến Nhà xuất bản Văn học và tập sách giản dị nhưng vô giá đã ra đời. Nửa đầu tập sách viết về Chiến khu Đông Triều, viết về Sư Tuệ và về Tư lệnh Nguyễn Bình thật sự là những tư liệu quý rất đáng trân trọng với bất cứ ai muốn tìm hiểu lịch sử Quảng Ninh.
Tống Khắc Hài (CTV)
