Phát huy giá trị văn hóa ở vùng đất địa đầu Tổ quốc

Qua 15 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 (khoá VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể của TP Móng Cái đã tập trung tổ chức thực hiện một cách đồng bộ, sâu rộng, qua đó tạo được sự chuyển biến tích cực về nhận thức và hành động trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội về vai trò và nhiệm vụ của việc xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời kỳ mới.

Chuyển biến toàn diện

Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 (khoá VIII), các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về văn hoá, nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị, xã hội và đồng bào các dân tộc toàn thành phố được nâng lên rõ rệt. Nghị quyết có sức lan toả sâu rộng, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống xã hội. Phong trào xây dựng đời sống văn hoá thu hút đông đảo quần chúng tham gia, góp phần vào việc phát triển kinh tế, xoá đói, giảm nghèo, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và bảo tồn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Phong trào văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao phát triển rộng khắp thông qua hoạt động của các câu lạc bộ (CLB): CLB văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao; CLB phòng chống tệ nạn xã hội; CLB phụ nữ có lồng ghép nội dung phòng chống bạo lực gia đình...

Lễ hội đình Trà Cổ.
Lễ hội đình Trà Cổ.

Hiện, trên toàn địa bàn thành phố có 79 CLB văn hoá văn nghệ, trong đó 17 CLB cấp xã, phường; 62 CLB thôn, khu. Hàng năm tổ chức từ 200-250 chương trình văn nghệ, các giải thể dục thể thao, qua đó tuyển chọn nhân tố tham gia liên hoan, hội thi, hội diễn, các giải cấp thành phố, cấp tỉnh. Số khu dân cư, số hộ gia đình được công nhận “Khu dân cư tiên tiến”, “Làng văn hoá, khu phố văn hoá”, “Gia đình văn hoá” ngày càng tăng. Năm 1999 số gia đình văn hoá (GĐVH) là 61% thì đến nay số hộ GĐVH đã tăng lên 86,56%; số thôn, khu phố được công nhận danh hiệu văn hoá là 73 thôn, khu.

Đối với việc thực hiện theo Quyết định số 499/QĐ-UBND của UBND tỉnh ban hành quy định về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội luôn được tăng cường, công tác tổ chức đảm bảo đúng quy định, không để các đối tượng xấu lợi dụng xuyên tạc, tuyên truyền mê tín dị đoan, gây mất an ninh trật tự tại các lễ hội.

Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá dân tộc

Hiện trên toàn thành phố có 51 di tích đã được kiểm kê, quản lý, trong đó 5 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, 3 di tích cấp quốc gia. Trong năm 2012, hai công trình văn hoá là Đồi Trần Phú, phường Hải Hoà và đình Làng Bầu, xã Quảng Nghĩa tiếp tục được tỉnh phê duyệt công nhận di tích cấp tỉnh.

Với quan điểm chỉ đạo, triển khai thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 (Khoá VIII) một cách toàn diện, TP Móng Cái đã đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc. Thành phố đã tập trung huy động nguồn lực từ các cấp bộ, ngành, địa phương và các tổ chức xã hội, từ nguồn ngân sách và nguồn xã hội hoá thực hiện đầu tư trùng tu tôn tạo các di tích được xếp hạng như: Đình Trà Cổ, chùa Xuân Lan, đền Xã Tắc… tổng kinh phí đã thực hiện là 69 tỷ đồng. Điển hình như Dự án tu bổ, tôn tạo đình Trà Cổ - một công trình văn hoá được xây dựng cách ngày nay gần 600 năm dưới triều vua Lê Thánh Tông và  được xem như “cột mốc văn hoá” nơi biên giới Đông Bắc Tổ quốc. Dự án đã được TP Móng Cái và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch huy động từ vốn Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá, ngân sách tỉnh và nguồn huy động xã hội hoá khác với tổng mức đầu tư 22,343 tỷ đồng. Dự án gồm nhiều hạng mục như: Tu bổ, tôn tạo đại đình (gồm nâng cốt nền, gia công phục chế thay thế các cấu kiện gỗ bị hư hỏng; phục chế các hình tượng rồng, hoa văn trên mái; phục chế lại mái; chống mối mọt cho các cấu kiện gỗ của công trình…); tu bổ, tôn tạo nhà thủ từ, nghi môn, tứ trụ, am hoá sớ, sân đường, tường rào và một số công trình phụ trợ khác.

Ngoài các công trình văn hoá kể trên, TP Móng Cái đang tiếp tục triển khai công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích: Đồi Trần Phú, nhà bia ghi dấu sự kiện Bác Hồ về thăm Trà Cổ, Đài tưởng niệm liệt sĩ Pò Hèn, đình Vạn Ninh. Tiến hành xây dựng di tích Nơi thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên huyện Móng Cái; tượng đài đồng chí nguyên Tổng Bí thư Trần Phú tại khuôn viên Trường THPT Trần Phú...

Đồng chí Trần Văn Tân, Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ Móng Cái cho biết, ngoài việc phát huy giá trị di sản vật thể, các di sản văn hoá phi vật thể cũng đã được thành phố chú trọng đẩy mạnh. Thành phố đã làm tốt công tác quản lý nhà nước với 16 lễ hội dân gian truyền thống, lễ hội tôn giáo diễn ra hàng năm. Đồng thời, triển khai phục dựng và phát huy lễ hội đình Trà Cổ, lễ hội đình Vạn Ninh, lễ hội đình Làng Bầu - xã Quảng Nghĩa và đang đề nghị Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch cho phép dựng mới lễ hội đền Xã Tắc. Bên cạnh đó, một số loại hình văn hoá phi vật thể mang đặc trưng vùng miền như  hát Nhà tơ, hát đối và các trò chơi dân gian cũng đang được thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn sưu tầm, tuyển chọn, khôi phục.

Phát huy những kết quả đã đạt được, trong những năm tiếp theo Đảng bộ TP Móng Cái đã có chỉ đạo tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ thành phố trong lĩnh vực văn hoá tư tưởng; lồng ghép thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 (khoá VIII) với đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khoá XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Gắn xây dựng văn hoá với xây dựng nông thôn mới, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội xây dựng  vùng biên cương Tổ quốc ngày càng giàu mạnh.

Bá Khang

TIẾNG NÓI NGƯỜI TRONG CUỘC

Bà Đoàn Phương Thảo, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành uỷ: Qua 15 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 5, có thể thấy rằng, một số cấp uỷ, chính quyền chưa nhận thức đầy đủ các quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp đề ra, có lúc, có nơi chưa thống nhất, đồng bộ nên nhiều phong trào thiếu tính thiết thực, chưa thật sự thấm sâu vào các lĩnh vực đời sống xã hội, nhân dân chưa thật sự cảm nhận các hoạt động văn hoá là nhu cầu không thể thiếu trong mỗi con người. Vì vậy, TP Móng Cái cũng đã xác định, xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hoá lành mạnh là nhiệm vụ trọng tâm; gắn nhiệm vụ xây dựng văn hoá với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thông qua các cuộc vận động lớn về xây dựng đạo đức, lối sống theo gương Bác. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, Mặt trận và các hội đoàn thể với Ban Tuyên giáo các cấp trong công tác tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến lĩnh vực văn hoá cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm phát huy trách nhiệm tập thể và cá nhân, cũng như sức sáng tạo của toàn dân đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hoá.

Bà Lê Thanh Nhàn, Trưởng Phòng Văn hoá Thông tin và Du lịch: Cùng với nhiều kết quả đã đạt được, trong thời gian tới, chúng ta cần phải tiếp tục thực hiện Nghị quyết này và xem đây là việc làm  thường xuyên và phải có sự phối hợp đồng bộ. TP Móng Cái là mảnh đất biên cương của Tổ quốc với nhiều di sản văn hoá cần được gìn giữ và tôn tạo, vì vậy việc trùng tu, tôn tạo và phát triển các di sản là việc làm cần thiết và cần một nguồn kinh phí đầu tư thỏa đáng. Giải quyết vấn đề này trước hết cần sự hỗ trợ của Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thu Hiên, người dân phường Ka Long: Tôn tạo, trùng tu lại các di tích lịch sử là điều hết sức cần thiết. Đó là nền tảng văn hoá cho con cháu sau này. Không chỉ thế, việc giáo dục thế hệ trẻ ngày hôm nay biết sống và cư xử thế nào cho phải lẽ là điều không thể thiếu. Một xã hội văn hoá cần có những con người văn hoá biết sống yêu thương đùm bọc lẫn nhau trên tinh thần “tương thân tương ái”. Từ tập tục cưới hỏi, ma chay đến trường học, bệnh viện… đều cần có những lời hay, cử chỉ, việc làm đẹp. Lãnh đạo, chính quyền các cấp cần có những biện pháp cụ thể để giữ gìn nét đẹp văn hoá của mảnh đất con người vùng biên giới này. Tôi nghĩ rằng cần tuyên truyền sâu rộng để mỗi người dân đều ý thức được việc giữ gìn văn hoá truyền thống của dân tộc là trách nhiệm của mỗi công dân.

Ông An Như Thuận, Phó Chủ tịch MTTQ phường Hải Yên: Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 5, TP Móng Cái đã đạt những thành tựu đáng ghi nhận như tôn tạo, trùng tu lại các di sản văn hoá, tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện tốt phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” ở từng khu dân cư. Các phong trào thể dục thể thao, văn nghệ quần chúng được tổ chức thường xuyên nâng cao hơn nữa đời sống tinh thần của nhân dân. Sự chuyển biến rõ nét nhất trong những năm gần đây đó là các phong tục như ma chay, cưới hỏi được tổ chức đơn giản, rút gọn trên cơ sở an toàn, tiết kiệm. Theo tôi, lãnh đạo các ban, ngành cần phối hợp đồng bộ hơn nữa để đưa nếp sống văn hoá thấm vào đời sống của từng người dân. Từ  đó sẽ là nhân tố góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong tương lai.

Trần Phương

Cùng chuyên mục