Đến nay tỉnh Quảng Ninh đã hình thành 4 khu công nghiệp là: Cái Lân, Đông Mai, Việt Hưng và Hải Yên với diện tích mỗi khu từ 150 đến 300 ha. Và trong tương lai sẽ phát triển thêm 6 khu công nghiệp (KCN) nữa. Đồng thời, Quảng Ninh đã quyết định xây dựng 9 cụm công nghiệp (CCN) tập trung và trong quy hoạch sẽ có 15 CCN khác với tổng diện tích khoảng 1.300 ha.
Tỉnh Quảng Ninh nằm trong khu vực phát triển kinh tế trọng điểm, sản xuất CN khá đa dạng như khai thác mỏ, nhiệt điện, đóng tàu, sản xuất vật liệu, xây dựng... sản xuất CN tăng bình quân 20,1% /năm. Tháng 10-2002, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Ninh đã có chương trình phát triển các KCN đến năm 2010.
Việc xây dựng KCN Cái Lân được triển khai từ năm 1997 bị “lỡ nhịp” so với các tỉnh bạn, do nhà đầu tư LICOGI trong 3 năm đầu mới san lấp được 3ha/78 ha mặt bằng (giai đoạn I). Để khắc phục nhanh tình trạng này, tháng 10- 2000 tỉnh quyết định thành lập Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Đầu tư nước ngoài (QLKCN & ĐTNN). Cùng với chủ đầu tư mới là Công ty Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh, Ban QLKCN & ĐTNN đã kịp thời tháo gỡ khó khăn đẩy nhanh tiến độ thi công, và rút kinh nghiệm thực tế từ xây dựng KCN Cái Lân để làm tốt hơn những dự án tương tự. Đến nay KCN Cái Lân mở rộng có tổng diện tích 277 ha đã đạt được những hiệu quả nhất định, thu hút nhiều doanh nghiệp có quy mô lớn. Trên diện tích của giai đoạn l (78 ha) cơ bản đã hoàn thành những hạng mục hạ tầng với vốn đầu tư 96 tỷ đồng, thu hút 13 doanh nghiệp thuê diện tích 19,97 ha (chiếm 44%), trong đó có 8 dự án đầu tư trong nước với số vốn 162 tỷ đồng và 5 dự án đầu tư nước ngoài 25,9 triệu USD. Trong diện tích mở rộng có thêm 7.000 tỷ đồng và 8 triệu USD đầu tư trên diện tích 112 ha KCN Cái Lân, có một số vướng mắc làm chậm nhịp độ phát triển, vì hệ số san lấp bình quân 4 m3 đất mới được 1 m2 mặt bằng, nên giá thuê đất trong KCN cao hơn hẳn các tỉnh lân cận từ 3,5 đến 4,7 lần. Từ năm 2004 tỉnh có chủ trương dành quỹ đất còn lại của KCN Cái Lân cho các dự án sạch, sử dụng công nghệ mới và gắn với dịch vụ cảng biển có vốn đầu tư từ 1 triệu USD hoặc 15 tỷ đồng/dự án. Cũng do việc xúc tiến đầu tư chưa chủ động, nên chưa thu hút được một số khách hàng tiềm năng. Đó là những lý do chínhlàm chậm quá trình đầu tư vào KCN này. Từ cái được và những tồn tại của KCN Cái Lân, Ban QLKCN & ĐTNN Quảng Ninh đã rút ra cách phối hợp hiệu quả cho các KCN khác như: Hải Yên, Việt Hưng. Ngay từ khâu lập quy hoạch và quá trình lập Dự án, Ban có ý kiến tham gia kịp thời, nên đảm bảo có quy hoạch và thiết kế hợp lý, góp phần giảm chi phí đầu tư, tiết kiệm quỹ đất. Ban đề xuất mỗi KCN mới đều đi kèm với quy hoạch một khu dân cư dịch vụ hạ tầng xã hội ngoài hàng rào, coi đó là tiêu chí bắt buộc để đảm bảo các KCN có hạ tầng đồng bộ. Hoạt động xúc tiến đầu tư có sự hợp tác chặt chẽ với chủ đầu tư KCN Việt Hưng mới khởi công đã có doanh nghiệp đăng ký thuê 4,3 ha; KCN Hải Yên (Móng Cái) có 2 nhà đầu tư và 10 doanh nghiệp đăng ký thuê 20 ha để sản xuất các sản phẩm sạch trên dây chuyền công nghệ hiện đại. Tập đoàn Công nghiệp Thâm Quyến (Trung Quốc) có kế hoạch đầu tư vào KCN Đông Mai. Xây dựng cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp Cái Lân Đến nay tỉnh Quảng Ninh đã có Quyết định thành lập 8 CCN có quy mô từ 2 đến hơn 50 ha, trong đó có 4 cụm đang trong giai đoạn xây dựng cơ bản là Quảng Thành (Hải Hà), Chạp Khê (Uông Bí), Hà An và Yên Giang (Yên Hưng). Một số CCN đi vào hoạt động có hiệu quả cao như Kim Sen (Đông Triều) thu hút 28 dự án đầu tư sản xuất hàng gốm sứ mỹ nghệ, cơ khí, đồ gỗ xuất khẩu... có triển vọng mở rộng 100 ha. Một số khu, điểm CN trì trệ do chính quyền địa phương không mặn mà như CCN Yên Thanh rộng 2 ha nhằm thu gom các hộ sản xuất cơ khí, đóng gạch xỉ từ nội thị để giảm bớt ô nhiễm môi trường đô thị thị xã Uông Bí. Dự án này đã quy hoạch khá lâu, được UBND tỉnh Quyết định thành lập từ tháng 8-2003, song đến nay vẫn chưa được san lấp mặt bằng. Năm 2001 TP Hạ Long thông báo dành 1% ngân sách thành phố để xây dựng quỹ khuyến công hỗ trợ phát triển CN-TTCN và 3,5 ha đất ở phường Cao Xanh cho các cơ sở công nghiệp địa phương có nhu cầu, khá nhiều doanh nghiệp đăng ký vào, nhưng không được duyệt, vì giá đất lên cao, thành phố đã bán hết, và đến nay vẫn chưa xây dựng được quỹ khuyến công. Các KCN trong tương lai cũng đứng trước những thách thức; đó là một diện tích lớn phải san lấp trên địa hình tận dụng như bãi lầy ven biển, nên suất đầu tư lớn; hạ tầng còn rất hạn chế; lao động tại chỗ ít và yếu về tay nghề. Sự hạn chế năng lực của một số nhà đầu tư như Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng (VIGLACEVA) bị “sa lầy” ở KCN Đông Mai (151 ha), nay lại “với tay” tới KCN Hải Yên (192,7 ha)... Bên cạnh những khó khăn tỉnh ta cũng có những thuận lợi khá cơ bản, nằm trong vành đai phát triển kinh tế của đất nước, có thị trường rộng mở với Trung Quốc. Hệ thống cảng biển, đường cao tốc Hà Nội - Mông Dương - Móng Cái đang được xây dựng, qui hoạch... góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển, đảm bảo cho việc xây dựng thành công các khu, cụm, điểm công nghiệp.
