Sau 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh đã chủ động cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền. Việc chuyển giao mạnh hơn các nhiệm vụ cho cấp cơ sở không chỉ rút ngắn quy trình giải quyết công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, mà còn phát huy tính chủ động của chính quyền các xã, phường, đặc khu trong phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh đã chủ động rà soát, hoàn thiện các quy định về phân quyền, phân cấp ngay khi các nghị định, thông tư của Chính phủ và bộ, ngành Trung ương được ban hành. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành khẩn trương tham mưu phương án triển khai phù hợp với thực tiễn, bảo đảm việc chuyển giao nhiệm vụ được thực hiện đồng bộ, thống nhất và không làm gián đoạn hoạt động của bộ máy.
Từ tháng 3/2025 đến nay, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành hơn 20 văn bản chỉ đạo về phân quyền, phân cấp; đồng thời tổ chức 3 đợt rà soát để kịp thời cập nhật, điều chỉnh các nội dung theo quy định mới. Cách làm chủ động này đã tạo nền tảng quan trọng để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, bảo đảm các nhiệm vụ được phân định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ thẩm quyền. Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2025 đến nay, UBND tỉnh đã ban hành 49 quyết định phân cấp, ủy quyền, gồm 13 quyết định phân cấp và 36 quyết định ủy quyền trên nhiều lĩnh vực như nội vụ, tài chính, KHCN, văn hóa, thể thao, du lịch, thanh tra, nông nghiệp, môi trường, công thương, xây dựng...
Song song với đó, các sở, ngành đã tổ chức nhiều lớp tập huấn trực tiếp và trực tuyến cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; ban hành tài liệu hướng dẫn để thống nhất cách hiểu, cách triển khai các quy định mới, giúp chính quyền cơ sở nhanh chóng tiếp cận các nhiệm vụ được giao.
Bà Nguyễn Mai Anh, Giám đốc Sở Nội vụ, cho biết: "Tinh thần xuyên suốt của tỉnh là phân cấp phải đi đôi với phân định rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát. Khi địa phương được trao quyền nhiều hơn, người dân và doanh nghiệp sẽ được giải quyết thủ tục ngay tại cơ sở, giảm thời gian, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả phục vụ".
Theo đánh giá của UBND tỉnh, việc thực hiện phân quyền, phân cấp cơ bản bảo đảm tính khả thi, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Các quy định mới đã làm rõ phạm vi, trách nhiệm của từng cấp chính quyền, hạn chế tình trạng chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ; nhiều TTHC được giải quyết ngay tại cấp xã, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Việc trao quyền cũng tạo điều kiện để chính quyền cơ sở phát huy tính chủ động, linh hoạt trong điều hành, thực hiện đúng tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Việc chủ động phân cấp, phân quyền cho cơ sở đã góp phần tích cực giúp GRDP của tỉnh 6 tháng đầu năm 2026 đạt 11,11%, cao hơn 0,04 điểm % so với kịch bản; thu NSNN đạt trên 48.500 tỷ đồng, bằng 66% dự toán năm, tăng 61% so cùng kỳ; giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 10.100 tỷ đồng, đạt 96% kế hoạch 6 tháng. Đặc biệt, chính quyền địa phương 2 cấp tiếp nhận trên 342.000 hồ sơ TTHC, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,4%.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện phân cấp, phân quyền còn bộc lộ một số khó khăn, đó là cấp xã tiếp nhận khối lượng công việc rất lớn từ Trung ương và cấp tỉnh; hệ thống văn bản pháp luật còn nhiều nội dung chưa thật đồng bộ; một số quy định về thẩm quyền chưa rõ, dẫn đến cách hiểu và cách áp dụng khác nhau. Một vấn đề đáng lưu ý là đội ngũ cán bộ, công chức ở một số địa phương còn thiếu nhân lực có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài chính, công nghệ thông tin. Điều này ảnh hưởng nhất định đến chất lượng tham mưu và tiến độ giải quyết công việc trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới.
Ông Đinh Ngọc Chiến, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Cửa Ông, chia sẻ: "Việc được phân cấp nhiều hơn giúp địa phương chủ động xử lý công việc, nhưng cũng đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản trị và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin. Đây là yêu cầu tất yếu để đáp ứng khối lượng công việc ngày càng lớn".
Thực tiễn triển khai cho thấy, phân quyền, phân cấp chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ và nâng cao năng lực đội ngũ thực thi. Vì vậy, bên cạnh việc tiếp tục rà soát các quy định chưa phù hợp để kiến nghị Trung ương sửa đổi, bổ sung, Quảng Ninh cần đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ cấp xã, nhất là các lĩnh vực chuyên ngành; tăng cường chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành.
Cùng với đó, tỉnh cần tiếp tục thực hiện nguyên tắc “phân cấp đến đâu, hướng dẫn và kiểm tra đến đó”, bảo đảm các địa phương được trao quyền, nhưng cũng có đủ điều kiện về nhân lực, hạ tầng và cơ chế phối hợp để thực hiện hiệu quả.
Việc Quảng Ninh chủ động đi đầu trong triển khai phân quyền, phân cấp theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, mà còn tạo dựng nền hành chính hiện đại, gần dân, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục giữ vững vai trò địa phương đi đầu về cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
