Yên Tử (TP Uông Bí) được biết đến là Kinh đô của Phật giáo Đại Việt, nơi khai sinh Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Những năm gần đây, Yên Tử ngày càng trở thành nơi quy ngưỡng tâm linh của đông đảo phật tử, du khách gần xa. Góp công không nhỏ vào vị thế của Yên Tử hôm nay có phần đáng kể của Tỉnh Hội Phật giáo Quảng Ninh.
Còn nhớ, cách đây gần chục năm, các điểm chùa nơi đây còn rất sơ khai trong các hoạt động tâm linh. Yên Tử chỉ có mấy vị sư già trông nom. Chùa nào biết chùa ấy, chứ chưa có sự liên kết nên hoạt động nghi lễ mang tính tâm linh còn đơn giản, chưa theo chuẩn. Nhưng từ khi Tỉnh hội Phật giáo được thành lập đi vào hoạt động, các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng đã dần đi vào nền nếp, có quy củ, bài bản hơn. Điều này làm cho số lượng du khách về với Yên Tử ngày càng đông đảo. Nếu như cách đây khoảng chục năm, lượng người đến Yên Tử mỗi mùa hội chỉ ở con số hàng trăm nghìn thì nay đã lên tới hàng triệu. Năm qua, số khách hành hương về Yên Tử đã lên đến hơn 2 triệu và dự kiến năm nay con số này sẽ đạt gần 3 triệu lượt người. Ngoài ra, Tỉnh hội còn tổ chức được các sinh hoạt phật giáo khác nữa cho phật tử. Vào những dịp lễ lớn như: Khai hội xuân Yên Tử, lễ Phật đản, lễ Vu lan.v.v, phật tử thường xuyên được tổ chức học, giảng giải về giáo lý nhà Phật tại chùa Trình.
Bên cạnh việc chỉnh đốn về các hoạt động tín ngưỡng, tâm linh thì Tỉnh hội cũng đã tiến hành đầu tư khá hiệu quả cho một loạt điểm chùa và một số hạng mục cơ sở hạ tầng khác. Đại đức Thích Khai Bi, Thư ký Ban Trị sự Phật giáo tỉnh nhớ lại: “Khi Hội về “tiếp quản” Yên Tử thì gần như toàn bộ hệ thống chùa chiền đã qua một thời gian dài chưa được trùng tu, tôn tạo. Chùa Đồng còn nhỏ bé, Hoa Yên cũng vậy, chùa Bảo Sái đã xuống cấp, Một Mái vẫn là chùa cũ, có nhiều bất cập. Đó là chưa kể các công trình khác trong khuôn viên chùa nơi thiếu, nơi bị xuống cấp, giá trị sử dụng hạn chế...”. Vì vậy, những năm qua, nhà chùa bằng việc quy tụ rộng rãi thập phương, thiện tín đã huy động nguồn công đức, sự đóng góp của các doanh nghiệp, cá nhân để đầu tư trùng tu, tôn tạo chùa, tạo một diện mạo mới cho các di tích. Tiêu biểu như, chùa Đồng đã được thay thế bằng một ngôi chùa mới có quy mô lớn hơn với tổng kinh phí 17,4 tỷ đồng; trùng tu, tôn tạo chùa Bảo Sái với tổng kinh phí 23 tỷ đồng; chùa Giải Oan xây mới nhà tổ, sửa chữa tam bảo với kinh phí gần 1,25 tỷ đồng; xây mới công trình phụ ở điểm chùa Suối Tắm... Gần đây nhất, riêng điểm chùa Trình, Tỉnh hội đã huy động nguồn công đức của doanh nghiệp đầu tư xây cổng tam quan với kinh phí hơn 3 tỷ đồng; đầu tư hơn 10 tỷ đồng để bồi thường giải phóng mặt bằng nhằm mở rộng cơ sở hạ tầng phục vụ cho các hoạt động tôn giáo thời gian tới đây. Ngoài ra, Tỉnh hội đang tiến hành những dự án lớn khác nữa như: Dự án dựng tượng Trần Nhân Tông với dự toán 67 tỷ đồng, hiện nay đã làm được khoảng 70% và tới đây là dự án cải tạo sân lễ hội, xa hơn là xây nội viện, mở rộng chùa Hoa Yên...
Nhờ sự tu tạo ấy đã đem lại nhiều thay đổi ở Yên Tử. Hệ thống chùa trên núi hiện đã hoàn chỉnh, tượng pháp đầy đủ, thờ cúng đúng quy chuẩn với các nghi lễ bài bản hơn. Khuôn viên chùa cũng sạch sẽ, thoáng đãng hơn. Du khách hiện nay đến với Yên Tử không chỉ cảm nhận rõ sự khác biệt ở các di tích mà còn nhận thấy ngay bởi con đường hành hương bộ từ Giải Oan lên đến chùa Đồng cũng đã được Tỉnh hội huy động đầu tư làm gần như toàn bộ các tuyến, kè lát các bậc đá giúp cho việc đi lại dễ dàng, thuận tiện hơn trước. Các ngôi chùa, cơ sở hạ tầng được tôn tạo lại khang trang cộng với hoạt động tâm linh chuẩn mực hơn đã góp phần thu hút đông đảo những người tín tâm. Nguồn công đức thu về ngày càng nhiều hơn, tính riêng 2 tháng đầu năm nay, tiền công đức thu về đã đạt hơn 17,9 tỷ đồng. Các doanh nghiệp cũng phát tâm công đức với nguồn thu lớn mà tiêu biểu là: Ngân hàng Vietinbank đã công đức 57 tỷ đồng dựng tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông tại An Kỳ Sinh, Công ty Cổ phần Phát triển Tùng Lâm công đức trên 3 tỷ đồng xây dựng tam quan chùa Trình.v.v.
Những kết quả mà Tỉnh hội Phật giáo đã làm được, góp phần tôn vinh Yên Tử là điều rất đáng ghi nhận. Phát huy tinh thần ấy, hiện nay, Tỉnh hội đang nỗ lực cùng với các đơn vị chức năng phối hợp để làm hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông là Danh nhân văn hoá thế giới; Không gian văn hoá nhà Trần tại Yên Tử và Đông Triều là Di sản văn hoá thế giới. “Chúng tôi muốn góp sức để đưa vị thế của Yên Tử ngày càng được nâng cao hơn, không chỉ trong nước mà còn mở rộng ra cả khu vực và thế giới”- Đại đức Thích Khai Bi chia sẻ.
Phan Hằng