Đã trở thành truyền thống, hàng năm cứ vào dịp đầu xuân, sau Tết Nguyên đán là ở các xã trên địa bàn huyện Tiên Yên lại rộn rã với các lễ hội. Đồng Rui tổ chức lễ hội đua thuyền; Đại Dực có lễ hội văn hoá dân tộc Sán Chỉ; Phong Dụ với lễ hội văn hoá dân tộc Tày. Đối với các xã còn lại như Đông Ngũ, Hải Lạng, Yên Than, Điền Xá, Hà Lâu, tuy không nằm trong kế hoạch tổ chức lễ hội của huyện, nhưng cũng tuỳ theo điều kiện thực tế từng địa phương, tổ chức lễ hội văn hoá dân tộc Dao, Tày cho bà con nhân dân thôn, bản.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Thị Thanh Thuỷ, Trưởng Phòng Văn hoá - Thông tin huyện Tiên Yên cho biết: Việc tổ chức các lễ hội mùa xuân cho người dân từ nhiều năm nay, đã tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong nhân dân, phát huy tính chủ động của các cơ sở và sự tham gia tích cực của người dân trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu số huyện Tiên Yên. Các hoạt động đều mang tính tiết kiệm, an toàn, lành mạnh, mang đậm bản sắc văn hoá đặc trưng của từng dân tộc, mang tính quần chúng, sáng tạo, phong phú, đa dạng, độc đáo, tiến bộ.
Lễ hội Văn hoá dân tộc Sán Chỉ của Đại Dực diễn ra vào ngày 13 và 14 tháng Giêng âm lịch. Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Tuân hồ hởi khoe với chúng tôi: Lễ hội năm nay của xã có cả huyện và nhiều đơn vị trong tỉnh cùng vào cuộc nhé. Niềm vui của đồng chí Chủ tịch xã vùng cao đang nói đến là con đường Đại Phong dài gần 11km bắt đầu từ thôn Khe Mạ, xã Phong Dụ nối liền với thôn Khe Quang, xã Đại Dực đang thi công và dần hoàn thành. Con đường là ước mơ bao đời nay của người dân 2 xã và tên con đường cũng được ghép từ chữ đầu tên của 2 xã. Đây là công trình của Huyện Đoàn Tiên Yên chào mừng 85 năm Ngày thành lập ĐTNCS Hồ Chí Minh và đã được Tỉnh Đoàn đăng ký là công trình chào mừng cấp tỉnh. Công trình với tổng đầu tư ước tính khoảng 15 tỷ đồng, trong đó 12 tỷ đồng từ nguồn xây dựng nông thôn mới, còn lại là nguồn xã hội hoá do người dân đóng góp tiền và hàng nghìn ngày công lao động công ích của nhiều đơn vị trong tỉnh và huyện Tiên Yên. Công trình được khởi công ngày 14-11 năm trước và dự kiến sẽ khánh thành đúng vào lễ kỷ niệm Ngày thành lập Đoàn 26-3 năm nay. Ấy vậy nhưng Chủ tịch UBND xã Đại Dực lại hé lộ một thông tin mới rằng: Riêng phần đường về phía Đại Dực chúng tôi sẽ xong trước Tết Nguyên đán. Bà con rất phấn khởi và rất cố gắng ai cũng mong con đường xong sớm để lễ hội vui hơn.
Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Trần Văn Đa vui mừng ra mặt, khi con đường Đại Phong sắp hoàn thành. Năm nay Phong Dụ cũng sẽ tổ chức Lễ hội Văn hoá dân tộc Tày vào ngày 20 và 21 tháng Giêng âm lịch. Lễ hội cơ bản có nhiều nét giống với lễ hội Sán Chỉ ở Đại Dực, nhưng lại có nét riêng là có thêm hội Lồng Tồng, bà con thi cày ruộng, cấy mạ, đan dụng cụ lao động như gùi, rổ, sọt bằng tre… Chủ tịch Đa cho hay: Từ khi xã tổ chức lễ hội dân tộc Tày đầu tiên năm 2011, bà con phấn khởi hẳn lên. Các trò vui trong lễ hội cũng phản ánh cơ bản các hoạt động lao động hàng ngày của người dân như cày ruộng, cấy lúa, gói bánh… Chẳng vậy mà năm 2013 từ một xã khó khăn của huyện, Phong Dụ cũng chính thức ra khỏi diện 135. Năm nay xã chỉ còn 1 thôn 135 duy nhất là thôn Khe Mạ. Cũng theo Chủ tịch Đa, thôn Khe Mạ cũng sớm ra khỏi diện 135 vì đường Đại Phong sắp hoàn thành đi qua thôn, sẽ giúp người dân rất nhiều trong phát triển kinh tế, chấm dứt nhiều năm thôn giống như ốc đảo trên cạn vì giao thông cách trở. Các dịp lễ hội trước ở xã, bà con Khe Mạ có mấy ai ra vui được đâu. Năm nay Khe Mạ đăng ký tất cả các môn thi trong lễ hội người Tày của xã.
Đồng Rui là xã tổ chức lễ hội sớm nhất - đúng vào mùng 4 Tết. Đồng Rui gốc gác là xã đảo, xã có tới gần 3.000ha rừng ngập mặn. Người dân từ lâu quen với nghề khai thác rừng ngập mặn, nên thường dùng những chiếc thuyền độc mộc nhỏ để tiện luồn lách trong những rừng cây rậm rạp. Có lẽ nghề đua thuyền truyền thống của xã cũng ra đời từ truyền thống khai thác hải sản rừng ngập mặn từ đời cha ông họ. Vậy là về mùa xuân sau Tết Nguyên đán, ai đến Tiên Yên dù là lên rừng hay xuống biển đều được hoà mình vào các lễ hội diễn ra ở nhiều xã trên địa bàn huyện.
Công Thành
