Cùng với các phong trào đẩy mạnh phát triển KT - XH, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (TDĐKXDĐSVH) ở huyện miền núi Tiên Yên trong những năm qua cũng đã thu được nhiều kết quả tích cực. Phong trào đã góp phần tạo nên không khí thi đua sôi nổi ở các khu dân cư, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.
Tiên Yên là huyện miền núi thuộc khu vực miền Đông của tỉnh, có diện tích đất tự nhiên rộng (64,789 ha đứng thứ 2 sau huyện Hoành Bồ) bao gồm 1 thị trấn và 11 xã. Cư dân sinh sống trên đất Tiên Yên có khoảng 5 vạn người, thuộc 13 dân tộc, đông nhất là người Kinh chiếm 59% cùng với đó là người Dao, Tày, Sán Chỉ... Trong những năm qua, huyện Tiên Yên đã tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý của chính quyền từ huyện đến cơ sở, đồng thời phát huy vai trò, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân trogn phong trào TDĐKXDĐSVH. Do vậy, cuộc vận động TDĐKXDĐSVH với 5 nội dung thể hiện sự kết hợp giữa xây dựng đời sống kinh tế ổn định, môi trường cảnh quan sạch đẹp, đoàn kết, tương trợ phát huy sức dân vì lợi ích của nhân dân, đã được triển khai sâu rộng tới tất cả các khu dân cư trong huyện.
Cụ thể: Huyện đã chỉ đạo nâng cao chất lượng phong trào, đẩy mạnh cuộc vận động TDĐKXDĐSVH. Qua đó, nhiều cơ quan, trường học, tổ dân phố, thôn, bản đã tổ chức cho cán bộ, công nhân viên và người lao động ký cam kết không vi phạm pháp luật, không sinh con thứ 3... Đồng thời, ở nhiều khu dân cư, người dân đã tự nguyện huy động chính sức dân để xây dựng các điểm sinh hoạt văn hóa, các công trình an sinh xã hội… Những hành động đó đã góp phần động viên nhân dân phấn đấu thực hiện các nhiệm vụ KT - XH, đảm bảo an ninh quốc phòng, thúc đẩy sản xuất, xóa đói, giảm nghèo, giữ gìn nếp sống văn hóa lành mạnh…
Huyện đã tổ chức phục dựng lại các lễ hội của bà con dân tộc, đồng thời xây dựng chiến lược đưa những giá trị văn hóa đó trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn nhằm bảo tồn, phát huy và phát triển văn hóa các dân tộc… Qua đó, người dân sẽ trực tiếp được tham gia bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc mình một cách bền vững, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Để phát huy, Tiên Yên còn đặc biệt chú trọng đào tạo con em dân tộc thiểu số để bổ sung cho đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở.
Một động thái tích cực nữa có thể kể đến. Đó là để cuộc vận động thực sự đi vào đời sống, gắn chặt với thực tiễn, huyện đã tổ chức cho các đơn vị thôn, xóm, tổ dân phố chủ động xây dựng, chỉnh sửa các quy ước, hương ước văn hóa. Đồng thời, nâng cao công tác tuyên truyền, vận động người dân xây dựng văn hóa trong khu dân cư bằng nhiều hình thức phong phú. Cuộc vận động đã trở thành phong trào, phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, từng bước tăng cường mối quan hệ đại đoàn kết giữa các dân tộc, củng cố niền tin của quần chúng nhân dân với Đảng, Nhà nước. Để tạo động lực thúc đẩy phong trào xây dựng đời sống văn hóa phát triển, huyện Tiên Yên còn chủ động thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng, biểu dương những đơn vị, địa phương, cá nhân làm tốt. Lấy kết quả xây dựng ở các cơ sở là một tiêu chuẩn để xét chi, đảng bộ, chính quyền trong sạch vững mạnh…
Qua cuộc vận động, người dân trong huyện đã nắm rõ tiêu chí, danh hiệu gia đình văn hóa, khu dân cư tiên tiến, khu dân cư văn hóa để có ý thức thực hiện quy ước, hương ước, nếp sống văn minh trong các sinh hoạt gia đình như ma chay, hiếu hỉ… tạo được sự chuyển biến trong nhận thức, không khí thi đua sôi nổi ở các khu dân cư, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân. Đặc biệt các phong trào “Học tập và làm theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh”; “Toàn dân tham gia phòng ngừa, tố giác tội phạm”; “Toàn dân tham gia giữ gìn đảm bảo ATGT”; “Toàn dân xây dựng nông thôn mới”… được người dân nhiệt tình hưởng ứng và thực hiện.
Cuộc vận động còn khiến nhiều hộ dân đã không tính đến lợi ích cá nhân mà sẵn sàng hiến tặng hàng trăm mét đất, sân nhà, để xây dựng các công trình công cộng. Điển hình như phong trào làm đường nông thôn. Với phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm. Nhận được hỗ trợ về vật liệu xây dựng, người dân trong huyện đã hồ hởi tham gia, sẵn sàng bỏ sức, bỏ của, tự kẻ vẽ, nắn tuyến, “xắn tay” cùng chính quyền để làm đường. Đường đi đến đâu người dân hiến đất, dịch tường đến đó sao cho tuyến đường được thẳng và đẹp nhất. Hiện toàn huyện Tiên Yên đã có hơn 600 hộ dân tình nguyện hiến trên 5.000m2 đất để mở rộng đường và xây dựng các công trình thuỷ lợi. Họ đã làm thay đổi diện mạo vùng quê.
Tính đến hết tháng 10-2012, huyện Tiên Yên có 7.841 hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá, chiếm tỷ lệ 69.5%, tăng 5,5% so với năm 2011; 100% thôn, bản, khu phố từ đầu năm đã đăng ký xây dựng khu dân cư văn hóa. Thông qua thực hiện xây dựng đời sống văn hóa, KT-XH trên địa bàn đã có bước phát triển mới, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Tình hình ANTT-ATXH được đảm bảo, các chính sách xã hội được quan tâm, hệ thống chính trị được củng cố... Nhờ phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc nên đã tạo tiền đề và điều kiện cho việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở ngày càng vững chắc. Đây còn mang ý nghĩa góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Đồng chí Hoàng Mạnh Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết: Có được kết quả đó là do huyện đã làm tốt công tác xây dựng kế hoạch thực hiện phong trào với những nội dung, mục tiêu được cụ thể hóa phù hợp với địa phương, hướng dẫn, tuyên truyền vận động để người dân thấy rõ trách nhiệm cũng như quyền lợi của cộng đồng, gia đình và chính bản thân họ trong việc tham gia phong trào xây dựng đời sống văn hóa, từ đó tự nguyện đăng ký thực hiện xây dựng gia đình, khu dân văn hóa. Điều quan trọng nữa để Tiên Yên thành công trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở là huyện đã thực hiện quy chế dân chủ, khai thác nguồn lực vật chất và tinh thần trong cộng đồng dân cư, đặc biệt là phát huy nguồn lực tại chỗ trong đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, phục vụ nhu cầu hưởng thụ của nhân dân.
Xây dựng cộng đồng dân cư văn hóa là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển KT-XH ngay từ mỗi thôn, bản, làng. Do vậy, để thực hiện tốt mục tiêu nhiệm vụ xây dựng đời sống văn hóa giai đoạn tiếp theo, rất cần sự quan tâm hơn nữa của các cấp chính quyền huyện Tiên Yên, đặc biệt trong công tác tuyên truyền, vận động để đưa những nội dung của phong trào đến các tầng lớp nhân dân.
Đỗ Phương
