Tọa đàm khoa học "Bảo tồn và phát huy di sản Then dân tộc Tày tỉnh Quảng Ninh"

29/04/2016 05:41

Nhằm xác định, làm rõ để bổ sung đầy đủ những vấn đề có liên quan đến di sản Then phục vụ cho việc xây dựng hồ sơ đề cử Quốc gia “Then Tày, Nùng, Thái Việt Nam” trình UNESCO công nhận di sản văn hóa phi vật thể nhân loại, chiều 28/4, tại huyện Bình Liêu, Sở VH- TT&DL, Viện Âm nhạc và huyện Bình Liêu phối hợp tổ chức tọa đàm khoa học “Bảo tồn và phát huy di sản Then dân tộc Tày tỉnh Quảng Ninh”.

Tọa đàm khoa học “Bảo tồn và phát huy di sản Then dân tộc Tày tỉnh Quảng Ninh” tổ chức tại Bình Liêu.

Dân tộc Tày trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh sống tập trung ở các huyện Bình Liêu, Tiên Yên, Ba Chẽ, Hoành Bồ, Đầm Hà, Hải Hà, Đông Triều, với hơn 31.000 người. Xuất phát trong đời sống lao động, sinh hoạt hàng ngày, đồng bào dân tộc Tày Quảng Ninh đã có nhiều phong tục, tập quán đặc sắc. Phong phú hơn cả là thể loại hát then, rất phổ biến trong dân tộc Tày tỉnh Quảng Ninh.

Then Quảng Ninh có 3 làn điệu chính, người hát tự lượn then theo tiết tấu. Mỗi câu then có 7 âm tiết. Hát then có thể hát đơn, hát đôi hoặc hát đối đáp theo kiểu ngẫu hứng. Nhạc đệm là cây đàn 2 dây (Tính tẩu) do các nghệ nhân tự sáng tạo. Then Quảng Ninh được chia làm 2 thể loại, đó là then nghi lễ và then văn nghệ. Toàn tỉnh hiện có 2 nghệ nhân dân gian về hát then-đàn tính; 43 thầy hát then và nhiều CLB hát then-đàn tính nhằm truyền dạy cho các thế hệ sau.

Nghệ nhân hát then Nông Thị Sin (ở giữa) phát biểu ý kiến tại buổi tọa đàm.

Thảo luận tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã cùng nhau đưa ra những ý kiến đóng góp về vấn đề bảo tồn, lưu truyền then trên địa bàn tỉnh; giới thiệu vùng then và những gia đình, nghệ nhân hát then; làm rõ những tương đồng, khác biệt giữa hát then cúng và hát then đàn tính; trao đổi các cách thức trao truyền then trong cộng đồng xưa và nay; cung cấp những tư liệu có liên quan đến di sản then; thống nhất hướng xây dựng hồ sơ đề cử liên quan đến di sản then trình UNESCO.

Các thành viên CLB hát Then đàn tính xã Tình Húc đang tập đàn.

Kết thúc buổi tọa đàm, các nghệ nhân, nhà nghiên cứu và các sở, ban ngành liên quan đều khẳng định, hát then là một loại hình văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trải qua nhiều thế hệ của các dân tộc Tày, Nùng, Thái rất cần được bảo tồn và phát huy. Vì vậy, các đại biểu đồng thuận trong việc xây dựng hồ sơ đề cử quốc gia “Then Tày, Nùng, Thái Việt Nam” của 11 tỉnh phía Bắc trình UNESCO đề nghị công nhận di sản văn hóa phi vật thể nhân loại.

Nguyễn Hoa