Hoạ sĩ Chăm-xa-mỏn Kéo-mung-khun là một hoạ sĩ có tiếng của Lào, đặc biệt là trong lĩnh vực đồ hoạ. Hiện nay, bà đang giữ chức Chánh Văn phòng Hội Mỹ thuật Lào, kiêm Trưởng Ban Pháp chế (Bộ Thông tin Văn hoá và Du lịch Lào)...
Ai cũng ấn tượng bởi vẻ ngoài dịu dàng, nụ cười rất tươi và giọng nói chân tình, cởi mở của người phụ nữ này. Mới đây, bà là Trưởng đoàn dẫn đầu các nghệ sĩ trong Hội Mỹ thuật Lào sang giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sáng tác theo lời mời của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Trong khuôn khổ chuyến đi, bà đã cùng đoàn đến Quảng Ninh để tham quan Vịnh Hạ Long và giao lưu với các nghệ sĩ trong Hội VHNT tỉnh. Nhân dịp này, PV QNCT đã có cuộc trò chuyện với bà...
- Bà có thể chia sẻ cơ duyên nào đưa bà đến với hội hoạ?
+ Tôi đam mê mỹ thuật, nhiếp ảnh nhưng thực ra lại không phải được đào tạo chính quy về lĩnh vực này. Tôi vốn là sinh viên văn khoa học tại Liên Xô (cũ); sau này lại học Luật ở Pháp nữa. Nhưng vì tình yêu với mỹ thuật nên tôi mày mò tự học rất nhiều. Đã mê rồi mà, không bỏ được đâu! Thời gian ở Việt Nam, tôi có điều kiện tiếp xúc với nhiều hoạ sĩ trong Hội Mỹ thuật Việt Nam. Cơ duyên đưa tôi đến với hội hoạ là cuộc gặp gỡ với hoạ sĩ Lê Huy Tiếp. Đó là người thầy đã định hướng và dìu dắt tôi có được thành công hôm nay...
- Vậy ư? Điều đó có những ảnh hưởng nhất định nào đối với các sáng tác mỹ thuật của bà không?
+ Ồ, có nhiều là đằng khác! Hoạ sĩ Lê Huy Tiếp là người thầy mà tôi rất kính mến. Hiện nay tôi đang học thêm đồ hoạ từ thầy. Thầy cũng là người chỉ bảo cho tôi rất nhiều về kỹ thuật in độc bản. Nhờ thầy mà tôi đã có được vài chục tác phẩm đồ hoạ ưng ý. Mỗi lần sang Việt Nam là tôi đều cố gắng đến Hà Nội tìm gặp thầy...
- Những lần đến Việt Nam, bà có thường ghé thăm Hạ Long không? Ấn tượng của bà về nơi này như thế nào?
+ Lần nào chúng tôi sang Việt Nam thì Hội Mỹ thuật Việt Nam cũng thịnh tình lắm, họ đều đưa chúng tôi đến Quảng Ninh. Lần gần nhất là cách đây 5 năm… Nhưng lần này mới thực sự là ấn tượng nhất đối với tôi. Tôi vẫn nói với các bạn trong đoàn rằng, phải có phúc lắm mới có được một chuyến đi như thế này. Chả là những lần trước chúng tôi đến và đi trong ngày, vừa ra bờ biển một tí đã phải về rồi nên chưa có nhiều thời gian chiêm ngưỡng Vịnh Hạ Long. Lần này, chúng tôi được lưu trú lại qua đêm, lại còn được đi khắp vịnh để tham quan nữa chứ. Vịnh Hạ Long của các bạn thật tuyệt vời. Chưa cần đến cái nhìn có nghề của nghệ sĩ cũng đã cảm nhận được vẻ đẹp ấy rồi. Không riêng tôi mà cả các bạn trong đoàn đều rất hài lòng với các dịch vụ trên biển. Con người ở đây cũng thân thiện lắm. Thêm nữa, tôi cũng rất vui mừng khi thấy lần này tôi đến lại được chứng kiến sự phát triển nhanh của các bạn. Nói chung là không có gì có thể diễn tả được hết cảm xúc của chúng tôi trong chuyến đi này...
- Vậy cảnh và người nơi đây đã tạo cảm hứng sáng tác cho bà cũng như các thành viên khác trong đoàn như thế nào?
+ Trước thực tế như thế này ai nấy đều rất hứng thú sáng tác. Họ thi nhau chụp ảnh, chỉ sợ khi tàu đi qua mất mà mình chưa kịp có được một tấm ảnh đẹp. Có người còn chụp nhiều đến nỗi hết cả pin đấy bạn ạ. Hiếm hoi lắm mới có cơ hội này mà (cười). Riêng tôi, tôi cũng đã chụp được nhiều bức ảnh đẹp về Vịnh Hạ Long. Bức ảnh tôi ưng ý nhất là bức chụp hòn Trống Mái. Càng nhìn nó tôi lại càng thích. Bạn biết không, tôi cứ hình dung như thể hai con gà đang “hôn” nhau giữa biển vậy! Khi về nước, tôi sẽ xử lý cho bức ảnh này đẹp hơn, sống động hơn. Nhiều nghệ sĩ trong đoàn chúng tôi còn ao ước được trở lại Vịnh Hạ Long và chụp thật nhiều ảnh đẹp nữa ...
- Đấy là với Hạ Long, còn cảm xúc của bà khi gặp các nghệ sĩ Quảng Ninh và xem những tác phẩm của họ thì thế nào, thưa bà?
+ Họ đón chúng tôi rất nồng hậu, thịnh tình. Tôi rất yêu mến và ngưỡng mộ các nghệ sĩ Việt Nam cũng như những nghệ sĩ ở Quảng Ninh. Xem tác phẩm hội hoạ, điêu khắc, nhiếp ảnh… của các nghệ sĩ ở đây, chúng tôi đều thấy họ lao động rất công phu. Hoạt động sáng tác của các bạn diễn ra sôi nổi hơn ở bên chúng tôi. Công tác quản lý về văn học nghệ thuật cũng được làm rất bài bản. Tôi mong muốn sẽ có nhiều hơn nữa các hoạt động giao lưu như thế này. Mong trong thời gian tới chúng tôi có nhiều hơn nữa những dịp đi thực tế, tham gia các trại sáng tác, giao lưu học hỏi trao đổi kinh nghiệm sáng tác với các nghệ sĩ ở Quảng Ninh…
- Xin cảm ơn bà, chúc bà vui vẻ và có những tác phẩm ưng ý sau chuyến đi này.
Phạm Học
