Trại sáng tác toàn quốc, trại sáng tác khu vực hay trại sáng tác cấp tỉnh thì người ta nghe nhiều rồi, nhưng trại sáng tác... cấp xã như ở huyện Tiên Yên thì có lẽ mới thấy lần đầu tiên. Vậy nhưng mô hình này lại tỏ ra rất được nhiều anh chị em yêu VHNT ở địa phương yêu thích...
Đầu tiên phải kể đến trại sáng tác tại xã Đồng Rui khai mạc vào cuối năm 2014 và ngay lập tức đã được đánh giá là một cách làm mới ở khâu tổ chức cho văn nghệ sĩ thâm nhập thực tế. Có thể nói, đây là trại sáng tác cấp xã chưa từng có tiền lệ không chỉ ở Quảng Ninh mà là trên cả nước, cho thấy một cách làm năng động, hữu ích trong việc đưa hoạt động VHNT tham gia, tạo động lực cho quá trình xây dựng nông thôn mới ở cơ sở. Trước đó, các xã Đông Ngũ, Đông Hải cũng đã mời các văn nghệ sĩ về địa phương sáng tác; tuy nhiên chưa hình thành các trại sáng tác được tổ chức bài bản. Trại sáng tác VHNT xã Đồng Rui, sau 3 tháng kể từ khi khai mạc, đã thu được kết quả tốt đẹp với trên 50 tác phẩm của 20 tác giả. Trong đó, bên cạnh sáng tác của những tác giả trong tỉnh, còn có cả một số nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ có tên tuổi đến từ Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành bạn như: nhà văn Lê Thị Bích Hồng, nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn, nhà thơ Y Phương v.v..
Nối tiếp thành công đó, vào tháng 7 vừa qua, Hội VHNT Tiên Yên và UBND xã Tiên Lãng đã phối hợp tổ chức trại sáng tác VHNT với chủ đề “Xây dựng nông thôn mới”. Lý do để Tiên Lãng được chọn làm địa điểm tổ chức trại sáng tác lần này là bởi với đặc thù của một xã đồng bằng ven biển, có rừng có phố, có vẻ đẹp hoang sơ, từ những cánh đồng, vụng biển và nhiều di tích lịch sử văn hóa gắn với phong trào đấu tranh cách mạng của địa phương, Tiên Lãng chính là hình ảnh một “Tiên Yên thu nhỏ”. Mảnh đất và con người nơi đây mang đậm chất văn hóa, hội tụ nhiều vùng miền, từ đồng bằng đến miền núi, biển đảo. Đó là đề tài, là nguồn cảm hứng phong phú cho các nghệ sĩ sáng tạo.
Sau Đồng Rui, đây là đơn vị thứ 2 của huyện tổ chức trại sáng tác VHNT cấp xã. Trại sáng tác lần này thu hút 16 văn nghệ sĩ trong và ngoài huyện tham gia. Sau 2 tháng phát động, các trại viên đã ra mắt 45 tác phẩm VHNT, gồm 2 truyện ngắn, 1 truyện ký, 1 kịch bản sân khấu, 7 bài thơ, 4 tác phẩm âm nhạc, 24 bức ảnh, 4 tác phẩm mỹ thuật. Thông qua các tác phẩm này, cuộc sống đời thường trong lao động sản xuất xây dựng nông thôn mới của người dân xã Tiên Lãng đã được thể hiện một cách chân thực và sinh động.
Ngay sau khi trại sáng tác ở xã Tiên Lãng được tổng kết thì trại sáng tác VHNT xã Phong Dụ với chủ đề “Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc miền núi” được tiếp tục khai mạc thu hút 20 trại viên. Các nghệ sĩ được đi trải nghiệm thực tế tại các điểm nuôi gà bản địa, thêu thổ cẩm tại một số hộ dân tộc Dao ở thôn Hợp Thành, Bàn Dò, Đốc Phẹ, di tích ngôi đình cổ Đồng Đình, khám phá vẻ đẹp hoang sơ kỳ vĩ của núi rừng sông suối, những ngôi nhà cổ xây tường đá, nghề trồng dâu nuôi tằm, thăm cầu treo và bản mới Nà Cà, thăm di tích cây đa Tềnh Pò v.v.. Dự kiến sau 2 tháng nữa, trại sáng tác VHNT xã Phong Dụ sẽ được tổng kết và Hội VHNT Tiên Yên sẽ tiếp tục phối hợp với UBND xã Hà Lâu để tổ chức trại sáng tác cấp xã với quy mô và cách làm tương tự những trại sáng tác vừa qua.
Việc liên tiếp tổ chức các trại sáng tác cấp xã cho thấy cố gắng rất lớn của Hội VHNT Tiên Yên, cũng như các cấp chính quyền địa phương. Bà Nguyễn Thị Minh Đức, Phó Chủ tịch Thường trực Hội VHNT Tiên Yên, đánh giá: Việc mở Trại sáng tác VHNT cấp xã nhằm tạo điều kiện để các văn nghệ sĩ có dịp tìm hiểu một cách sâu sắc thực tế một địa phương cụ thể đang vươn lên trên đường phát triển. Từ đó góp phần quảng bá, thúc đẩy xã nhà, cũng như toàn huyện đi lên mạnh mẽ hơn trong quá trình xây dựng nông thôn mới, bảo tồn các giá trị văn hóa và phát triển hơn nữa…
Hải Dương