Xã Tràng Lương (TX Đông Triều) có phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó người Tày, Sán Dìu chiếm đa số. Để giữ gìn di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số, xã đã chủ động xây dựng các kế hoạch nhằm duy trì, phát triển các loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống, đồng thời truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Hát Then, đàn tính là một trong những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc cần được lưu giữ trên địa bàn xã Tràng Lương. Nhận thức được điều đó, xã đã phối hợp với Trung tâm TTVH TX Đông Triều tổ chức lớp bồi dưỡng nghệ thuật hát Then, đàn tính cho người dân trên địa bàn vào tháng 7/2017. Lớp bồi dưỡng diễn ra trong không khí sôi nổi, háo hức, nhận được sự ủng hộ của bà con nhân dân. Tham gia lớp học, các học viên được nghệ nhân hát Then, đàn tính của Quảng Ninh truyền dạy những kỹ năng cơ bản về nghệ thuật đàn tính, hát Then lời cổ, lời mới.
Được biết, hát Then là loại hình nghệ thuật truyền miệng, gắn liền với sinh hoạt văn hóa hằng ngày của bà con dân tộc Tày và được lưu truyền tại xã Tràng Lương từ lâu đời. Với bà con dân tộc nơi đây, hát Then thường được biểu diễn trong những ngày lễ, hội, lao động sản xuất, bày tỏ tình cảm đôi lứa. Tuy nhiên, do sự phát triển của xã hội nên làn điệu hát Then dần mai một. Để khôi phục nét văn hóa đặc sắc này, Tràng Lương thành lập CLB hát Then, đàn tính với sự tham gia của 70 học viên là người dân trên địa bàn xã.
Ông Trần Văn Khánh, Chủ nhiệm CLB, cho biết: Từ khi CLB được thành lập đã vận động được các cụ cao tuổi, người trung niên, học sinh trên địa bàn tham gia tập luyện. Cố định, CLB sinh hoạt 2 buổi vào ngày 15, 30 hằng tháng. Những ngày trong tuần, nếu sắp xếp được thời gian, bà con vẫn có thể tham gia sinh hoạt thêm tại nhà văn hóa của thôn Trung Lương. Với mục đích duy trì, bảo tồn những giá trị văn hóa nghệ thuật đặc sắc của địa phương, CLB tiếp tục là cầu nối mang hát Then, đàn tính đến với đông đảo tầng lớp nhân dân. Từ đó, từng bước đưa loại hình này vào các chương trình lễ hội, hoạt động xúc tiến du lịch của Đông Triều.
Với mục tiêu tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự chuyển biến trong nhận thức của cán bộ, đảng viên, tổ chức CT-XH trên địa bàn, đồng thời bảo tồn, giữ gìn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc, xã cũng đã tiến hành may trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số dành cho giáo viên, học sinh là người dân tộc thiểu số trên địa bàn. Bắt đầu từ năm học 2018-2019, các trường mầm non, tiểu học, THCS ở Tràng Lương đã sử dụng trang phục dân tộc làm đồng phục học sinh. Đó cũng chính là điểm nhấn tạo nên một sắc thái đặc sắc riêng cho học sinh xã miền núi Tràng Lương
Ông Tạ Văn Mai, Chủ tịch UBND xã Tràng Lương, chia sẻ: Việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết. Chính vì vậy, xã đã vận động 100% hộ gia đình có con em là người dân tộc thiểu số may trang phục truyền thống và mặc thường xuyên. Cùng với đó là đưa nghệ thuật hát Then, đàn tính của dân tộc Tày, hát Soọng Cô của dân tộc Sán Dìu vào các hoạt động của xã làm phong phú hơn đời sống văn hóa tinh thần của người dân. Qua đó, góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, bảo tồn, phát huy những nét đặc sắc của văn hóa truyền thống đã tồn tại từ lâu đời.
Vân Anh
