80 năm qua, kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên (ngày 6/1/1946), sự kiện lịch sử trọng đại, mở đầu cho quá trình xây dựng chế độ dân chủ mới, Quốc hội Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, khẳng định vai trò, vị trí là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đại biểu cao nhất của nhân dân, trụ cột trong Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh là tổ chức của Quốc hội tại địa phương, đã thực sự phát huy vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với cử tri, nhân dân trên địa bàn tỉnh.
Kế thừa, hun đúc, thực hiện tốt nhất sứ mệnh phụng sự nhân dân
Ngày 2/9/1945, Chính phủ lâm thời long trọng tuyên bố với thế giới: Việt Nam đã thành một nước Độc lập và Tự do. Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã ra đời, song chưa được một quốc gia nào trên thế giới công nhận. Trái lại, các thế lực đế quốc và tay sai đang ráo riết chống lại Đảng Cộng sản và Việt Minh, hòng lật đổ chính quyền cách mạng và thiết lập một chính quyền phản động tay sai cho đế quốc.
Chính vì vậy, ngày 3/9/1945, chỉ một ngày sau khi tuyên bố độc lập, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị một trong 6 nhiệm vụ cấp bách cần phải thực hiện ngay là “Tổ chức càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu” để bầu ra Quốc hội. Chính phủ lâm thời đã ban hành một loạt sắc lệnh để xúc tiến các công việc chuẩn bị cho Tổng tuyển cử, gồm: Sắc lệnh số 39-SL; Sắc lệnh số 51-SL; Sắc lệnh số 71-SL; Sắc lệnh số 72-SL và Sắc lệnh số 76-SL về việc ấn định ngày Tổng tuyển cử và hạn nộp đơn ứng cử.
Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên mang nhiều ý nghĩa. Với kết quả cả nước, 89% cử tri tham gia bỏ phiếu, trong khi đó theo quy định của Điều 56 Sắc lệnh số 51-SL về thể lệ Tổng tuyển cử, chỉ cần 1/4 số cử tri có quyền bầu cử đi bầu thì cuộc bầu cử đã có giá trị. Cuộc Tổng tuyển cử bầu được 333 đại biểu, trong đó 57% số đại biểu thuộc các đảng phái yêu nước và cách mạng khác nhau, 43% không đảng phái; có 10 đại biểu nữ và 34 đại biểu các DTTS. Đó thực sự là một cuộc tuyển cử thần kỳ, mang nhiều ý nghĩa lịch sử, mở đầu cho quá trình xây dựng chế độ dân chủ mới; là sự khởi đầu và phát triển của Quốc hội, một thiết chế dân chủ, trụ cột trong Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Qua 80 năm, Quốc hội Việt Nam trong từng điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cách mạng khác nhau luôn khẳng định vai trò, vị trí cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội luôn đồng hành cùng dân tộc trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc và xây dựng đất nước phát triển và hội nhập quốc tế.
Thực hiện chủ trương của Đảng, Quốc hội khóa XV (nhiệm kỳ 2021-2026) kế thừa những thành quả tiền nhiệm, tiếp tục đổi mới, cải tiến cách thức làm việc và đã đạt nhiều kết quả trong công tác lập pháp, giám sát, quyết định những vấn đề quan trọng quốc gia. Trong đó, hoạt động lập pháp của Quốc hội đã đáp ứng linh hoạt, kịp thời các yêu cầu của cuộc sống. Số lượng các luật, nghị quyết được thông qua tại các kỳ họp Quốc hội được tăng lên; chất lượng các đạo luật được đánh giá cao. Tính chủ động trong công tác lập pháp được tăng cường.
Quốc hội khóa XV đã quyết nhiều chính sách, vấn đề quan trọng để kịp thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nền kinh tế chống chịu, ứng phó với khó khăn, thách thức, phục hồi và phát triển… Công tác dân nguyện của Quốc hội cũng từng bước được cải tiến, đổi mới để phù hợp với tình hình chung của đất nước và nguyện vọng chính đáng của người dân. Các ĐBQH đã tích cực, đi sâu, đi sát, gần gũi với nhân dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cử tri để chuyển đến cơ quan có thẩm quyền yêu cầu xem xét, giải quyết, trả lời.
Phát triển cùng nhịp đập thời đại
Cùng với sự lớn mạnh và đổi mới không ngừng của Quốc hội, hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh trong suốt các nhiệm kỳ, đặc biệt là nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV (2021-2026), đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét, củng cố niềm tin và kỳ vọng của cử tri, nhân dân trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh có 9 đại biểu Quốc hội, trong đó có 4 đại biểu hoạt động chuyên trách, 5 đại biểu kiêm nhiệm, với cơ cấu hợp lý, bảo đảm tính đại diện và tính chuyên sâu. Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng pháp luật, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, gắn chặt với yêu cầu phát triển thực tiễn của địa phương.
Trong công tác xây dựng pháp luật, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Đoàn ĐBQH tỉnh đã gửi văn bản lấy ý kiến trên 1.000 lượt cơ quan, đơn vị, địa phương; chủ trì tổ chức 73 hội nghị lấy ý kiến; phối hợp tổ chức nhiều hội thảo, khảo sát, tiếp xúc cử tri chuyên đề, tổng hợp và gửi hơn 165 báo cáo góp ý vào các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội. Các đại biểu Quốc hội trong Đoàn đã có 460 lượt phát biểu tại các phiên thảo luận tổ và hội trường, nhiều ý kiến được cơ quan soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý, phản ánh trực tiếp vào nội dung các đạo luật quan trọng, nhất là những vấn đề liên quan đến đất đai, tài nguyên - khoáng sản, đầu tư công, an sinh xã hội, tổ chức chính quyền địa phương và các cơ chế, chính sách đặc thù cho Quảng Ninh.
Hoạt động giám sát tiếp tục là điểm nhấn nổi bật của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh. Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã triển khai 16 cuộc giám sát chuyên đề, trong đó có 13 cuộc giám sát theo phân công của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cùng 3 cuộc giám sát chủ động xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của địa phương. Qua giám sát, Đoàn đã tổng hợp 192 kiến nghị gửi các cơ quan Trung ương và 112 kiến nghị gửi UBND tỉnh, góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực thi chính sách, pháp luật, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân.
Cùng với đó, công tác tiếp xúc cử tri được Đoàn ĐBQH tỉnh tổ chức ngày càng bài bản, đa dạng, đi vào chiều sâu. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Đoàn đã tổ chức 19 đợt tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp Quốc hội, cùng 8 hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề, với tổng số 86.537 cử tri tham dự, tiếp nhận 904 lượt ý kiến phát biểu, tổng hợp 247 kiến nghị gửi các bộ, ngành Trung ương và 209 kiến nghị gửi UBND tỉnh. Các kiến nghị của cử tri đều được theo dõi, đôn đốc giải quyết, trả lời theo quy định, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Quốc hội và các ĐBQH.
Bên cạnh đó, công tác tiếp công dân, giám sát việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo được Đoàn ĐBQH tỉnh thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Đến nay, Đoàn đã tiếp nhận 938 đơn thư, trong đó 347 đơn được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền, 589 đơn được lưu theo dõi, với tỷ lệ giải quyết, trả lời đạt 76,7%, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, giữ vững ổn định an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh. Không chỉ làm tốt vai trò đại diện cử tri trên nghị trường, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh còn tích cực tham gia công tác an sinh xã hội. Trong giai đoạn 2021- 2025, Đoàn đã trao tặng quà và tiền hỗ trợ với tổng giá trị trên 13 tỷ đồng, triển khai nhiều hoạt động thiết thực như xây nhà tình nghĩa, hỗ trợ người lao động, học sinh nghèo, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai; qua đó lan tỏa sâu rộng tinh thần trách nhiệm, nhân văn của người đại biểu Quốc hội.
Có thể thấy, những kết quả cụ thể, sinh động trong hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh trong những năm qua tiếp tục khẳng định niềm tin, kỳ vọng của cử tri, nhân dân đối với Quốc hội, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Phát huy truyền thống vẻ vang đó, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, xứng đáng là cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
