Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, công tác xây dựng pháp luật tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, giữ vai trò nền tảng trong hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Cùng với tư duy lập pháp ở tầm vĩ mô, thực tiễn sinh động từ các địa phương ngày càng trở thành nguồn chất liệu quan trọng để pháp luật đi vào cuộc sống. Trong tiến trình đó, Đoàn ĐBQH tỉnh đã phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, sáng tạo, gắn chặt hoạt động lập pháp với thực tiễn quản lý, điều hành và phát triển của địa phương. Từ đó, mỗi ý kiến, kiến nghị không chỉ phản ánh sát hơi thở cuộc sống, mà còn góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia theo hướng đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Dấu ấn trên nghị trường Quốc hội
Với tinh thần chủ động, sáng tạo và gắn bó chặt chẽ với cử tri, đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật của đất nước, ngay từ đầu nhiệm kỳ và hằng năm, Đoàn ĐBQH tỉnh khóa XV đã xây dựng kế hoạch tham gia góp ý các dự án luật, nghị quyết một cách bài bản, đồng bộ. Trên cơ sở Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh và kế hoạch các kỳ họp Quốc hội, Đoàn gửi văn bản xin ý kiến tới hàng trăm lượt cơ quan, đơn vị, địa phương; tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, tiếp xúc cử tri chuyên đề; đồng thời tiến hành khảo sát thực tiễn tại các ngành, lĩnh vực, địa bàn liên quan. Những khảo sát này giúp đại biểu nắm chắc vướng mắc trong thi hành pháp luật, từ đó kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định chưa phù hợp, bảo đảm tính khả thi và sát thực tiễn.
Nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, hoạt động xây dựng pháp luật của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã để lại nhiều dấu ấn: Phương pháp tổ chức khoa học, bám sát thực tiễn; ý kiến phát biểu sắc sảo tại nghị trường; phản ánh đầy đủ tiếng nói của cử tri; và phối hợp đồng bộ trong tuyên truyền pháp luật, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, củng cố hiệu lực quản lý nhà nước và nâng cao chất lượng lập pháp của Quốc hội. Trong thành quả chung ấy, vai trò và dấu ấn nổi bật của từng đại biểu càng được thể hiện rõ nét, với những đóng góp cụ thể, sâu sắc.
Với tầm nhìn chiến lược, đại biểu Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, luôn nhấn mạnh yêu cầu xây dựng pháp luật gắn liền với tổng kết thực tiễn và định hướng phát triển bền vững. Ông thường xuyên kiến nghị những giải pháp mang tính nền tảng, đặt cơ sở cho việc hoàn thiện thể chế trong dài hạn.
Cùng với đó, đại biểu Vũ Hồng Thanh, Phó Chủ tịch Quốc hội, đảm nhiệm vai trò chỉ đạo thẩm tra, chỉnh lý nhiều dự án luật quan trọng trong lĩnh vực kinh tế. Ông đặc biệt chú trọng đảm bảo sự đồng bộ, ổn định và kỷ cương của thể chế kinh tế, đồng thời gắn kết hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh với các vấn đề kinh tế vĩ mô, góp phần phản ánh tiếng nói của địa phương vào các quyết sách lớn của Quốc hội.
Lĩnh vực văn hóa - xã hội được ghi dấu đậm nét bởi đại biểu Đỗ Thị Lan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội. Bằng kinh nghiệm và tâm huyết, bà đã nhiều lần kiến nghị hoàn thiện chính sách giáo dục, an sinh xã hội, bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ công và nâng cao chất lượng triển khai các chính sách xã hội cho nhóm yếu thế - những vấn đề sát sườn với đời sống của người dân Quảng Ninh.
Đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, phát huy thế mạnh chuyên môn để tham gia sâu vào quá trình thẩm tra, chỉnh lý các dự án luật về tổ chức bộ máy nhà nước, cải cách tư pháp, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu lực của pháp luật. Đại biểu Ngô Hoàng Ngân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, tập trung vào hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực công nghiệp - môi trường, đặc biệt là bảo đảm khai thác khoáng sản đi đôi với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, phù hợp đặc thù tỉnh công nghiệp - dịch vụ như Quảng Ninh.
Ở vị trí Phó Trưởng Đoàn, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà luôn giữ vững nhiệt huyết, thể hiện bản lĩnh, phong cách làm việc trách nhiệm, sâu sát thực tiễn, gắn bó mật thiết với cử tri, bảo đảm ý kiến từ cơ sở được kết nối hiệu quả với thảo luận tại nghị trường. Nhiều kiến nghị của bà chuyển tải đã trở thành nội dung thảo luận quan trọng trong các dự án luật… Trong các kỳ họp Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đã có 56 lượt phát biểu, trong đó nhiều ý kiến được Quốc hội tiếp thu vào các luật, nghị quyết.
Từ dấu ấn của từng đại biểu đến sự phối hợp chặt chẽ của cả tập thể, hoạt động xây dựng pháp luật của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đã tạo nên một chỉnh thể thống nhất và hiệu quả. Mỗi lĩnh vực, mỗi góc nhìn chuyên môn đều gặp nhau ở điểm chung là bám sát thực tiễn, đặt lợi ích của người dân và yêu cầu phát triển bền vững của địa phương, đất nước làm trọng tâm. Qua đó, tiếng nói từ Vùng mỏ không chỉ được lắng nghe tại nghị trường, mà còn được chuyển hóa thành những quy định pháp luật ngày càng sát thực, khả thi. Những đóng góp ấy tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm và uy tín của Đoàn ĐBQH Quảng Ninh trong việc đồng hành cùng Quốc hội xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh và đất nước trong giai đoạn mới.
Cầu nối tin cậy giữa nhân dân và Quốc hội
Xác định vai trò tham gia xây dựng pháp luật của Đoàn ĐBQH tỉnh là một “mắt xích” quan trọng trong hoạt động lập pháp của Quốc hội, các ĐBQH tỉnh Quảng Ninh không chỉ tham gia thảo luận, góp ý cho dự án luật, mà còn đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của cử tri địa phương trong quy trình xây dựng pháp luật. Bằng nhiều phương pháp, cách thức khác nhau, các ĐBQH tỉnh không chỉ tham gia bàn sâu về những dự án luật được trình mà còn mạnh dạn, thẳng thắn, tâm huyết đề xuất thêm các cơ chế, chính sách để hỗ trợ cho sự phát triển của tỉnh. Trong các kỳ họp, ĐBQH tích cực nghiên cứu, tham gia thảo luận tại hội trường và tổ, nêu quan điểm, đề xuất chỉnh lý nội dung luật. Theo Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Thị Thu Hà, mỗi ý kiến phát biểu đều phải được “chắt lọc” từ thực tiễn đời sống.
Trong nhiệm kỳ, các đại biểu của Đoàn ĐBQH tỉnh đã có tổng cộng 377 lượt phát biểu, tham gia thảo luận vào các dự án luật, nghị quyết tại các kỳ họp Quốc hội. Nhiều ý kiến có giá trị thực tiễn cao, được tiếp thu, chỉnh lý trong quá trình hoàn thiện văn bản pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng lập pháp của Quốc hội. Đặc biệt, những đề xuất của Đoàn ĐBQH tỉnh về các chính sách quản lý tài nguyên, môi trường, không gian biển, phát triển bền vững vùng ven biển và biên giới đã được đánh giá cao, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Quảng Ninh trong gắn kết giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo tồn và quốc phòng - an ninh.
Nổi bật, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, dấu ấn của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh tiếp tục được khẳng định rõ nét. Đoàn có 8 lượt phát biểu tại hội trường và 76 lượt phát biểu tại thảo luận tổ, tập trung vào các dự án luật và vấn đề lớn, như: Luật Viên chức, Luật Giáo dục, Luật Công nghệ cao, Luật Quy hoạch tổng thể quốc gia, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Địa chất và Khoáng sản... cùng các chương trình mục tiêu quốc gia. Các ý kiến đều xuất phát từ thực tiễn quản lý, phát triển của Quảng Ninh - địa phương đi đầu trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế biển.
Gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng pháp luật và lắng nghe cử tri là nét nổi bật trong hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh. Đoàn đã chủ động khảo sát thực tế, đối thoại với người dân, công nhân, doanh nghiệp, nắm bắt những vướng mắc trong quá trình thi hành pháp luật ở cơ sở, nhất là các lĩnh vực có tác động trực tiếp tới phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh như: Luật Di sản văn hóa, Luật Địa chất và Khoáng sản, Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Quy hoạch, Luật Nhà ở... Từ đây, những bất cập trong thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, những trăn trở về nhà ở công nhân, hay những lo ngại về nguy cơ thương mại hóa di sản Vịnh Hạ Long… đã được truyền tải trung thực, đầy đủ tại nghị trường. Các ý kiến tham gia của Đoàn ĐBQH tỉnh đều được chuẩn bị công phu, có cơ sở thực tiễn và lý luận vững chắc, được các cơ quan Trung ương ghi nhận, nhiều nội dung đã được tiếp thu, phản ánh trực tiếp trong các dự thảo luật, nghị quyết trình Quốc hội.
Một trong những điểm nổi bật trong công tác xây dựng pháp luật của Đoàn ĐBQH tỉnh là việc huy động sự tham gia rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cử tri và nhân dân trong quá trình góp ý, phản biện. Sự tham gia tích cực của UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương đã cung cấp cho Đoàn ĐBQH tỉnh nguồn thông tin, dữ liệu phong phú, giúp các ĐBQH có thêm cơ sở để xây dựng lập luận sâu sắc, thuyết phục tại nghị trường. Qua đó, các ý kiến của ĐBQH tỉnh không chỉ phản ánh đúng thực tiễn, mà còn góp phần định hình chính sách theo hướng phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững của địa phương và quốc gia.
Trong nhiệm kỳ 2021-2026, Đoàn ĐBQH tỉnh đã gửi văn bản lấy ý kiến đến hơn 820 lượt cơ quan, đơn vị, địa phương; chủ trì tổ chức 65 hội nghị lấy ý kiến, phối hợp tổ chức 3 hội thảo, 4 cuộc tiếp xúc cử tri chuyên đề và 5 cuộc khảo sát thực tế; đồng thời tổng hợp, hoàn thiện 135 báo cáo tham gia ý kiến gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các ủy ban của Quốc hội và các đại biểu trong đoàn. Đây là minh chứng cho quá trình lao động trí tuệ nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm cao, cho phương châm “từ thực tiễn địa phương đến chính trường Quốc hội” của các ĐBQH tỉnh.
Công tác khảo sát, giám sát là một trong những khâu then chốt để Đoàn ĐBQH tỉnh thu thập chứng cứ thực tiễn phục vụ xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Từ đầu nhiệm kỳ đến tháng 6/2025, Đoàn ĐBQH tỉnh đã tham gia 13 cuộc giám sát, 3 cuộc khảo sát của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; tổ chức triển khai 16 cuộc giám sát chuyên đề. Qua các cuộc giám sát, Đoàn ĐBQH tỉnh đã tổng hợp hàng trăm kiến nghị, trong đó nhiều nội dung được gửi tới các cơ quan Trung ương và tỉnh để xem xét, hoàn thiện chính sách, pháp luật. Các kiến nghị này không chỉ nêu lên bất cập trong thực hiện, mà còn đề xuất những sửa đổi cụ thể, sát thực tế, giúp việc hoàn thiện khung pháp lý có cơ sở thực tiễn vững chắc hơn.
Cùng với công tác xây dựng pháp luật, Đoàn ĐBQH tỉnh còn đặc biệt chú trọng khâu tuyên truyền, phổ biến pháp luật, góp phần đưa các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống. Sau mỗi kỳ họp, Đoàn ĐBQH tỉnh đều phối hợp với Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh tổ chức các hội nghị phổ biến, hội thảo, tọa đàm để kịp thời truyền tải nội dung các luật, nghị quyết của Quốc hội đến cán bộ, đảng viên và nhân dân. Nhiều hoạt động thiết thực như tham gia Hội nghị báo cáo viên cấp tỉnh, chương trình “ĐBQH với cử tri” trên sóng cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, giúp người dân hiểu, tin tưởng và chủ động thực thi pháp luật.
Những kết quả nổi bật trong công tác xây dựng pháp luật của Đoàn ĐBQH tỉnh không chỉ góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện thể chế, mà còn thể hiện tinh thần đổi mới, trách nhiệm và trí tuệ của các đại biểu Vùng mỏ anh hùng. Từ thực tiễn năng động của Quảng Ninh - địa phương luôn đi đầu trong cải cách, sáng tạo và phát triển bền vững, những kiến nghị, đề xuất của Đoàn ĐBQH tỉnh đã trở thành những gợi mở có giá trị trong hoạch định chính sách quốc gia. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh là cầu nối tin cậy giữa địa phương, nhân dân với Quốc hội, góp sức cùng Quốc hội phát huy vai trò trung tâm kiến tạo thể chế, định hướng phát triển và mở đường cho khát vọng vươn lên mạnh mẽ của đất nước trong thời kỳ mới.
