Sáng 24/2 (tức mùng 9 tháng Giêng), tại chùa Ngoạ Vân (xã Bình Khê), thuộc quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt nhà Trần tại Đông Triều, TX Đông Triều phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội phật giáo (GHPG) tỉnh long trọng tổ chức Lễ khai hội xuân Ngọa Vân năm 2018. Đây là sự kiện đầu tiên trong chuỗi các hoạt động của thị xã hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia 2018 - Hạ Long - Quảng Ninh.
Về dự lễ khai hội về phía tỉnh có đồng chí: Đặng Huy Hậu, Uỷ viên BTV Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Nguyễn Đức Thành, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Phạm Văn Điệt, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ tỉnh. Về phía trung ương GHPG Việt Nam có Hoà thượng Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch Hội đồng trị sự (HĐTS) GHPG Việt Nam cùng các thành viên HĐTS Trung ương GHPG Việt Nam.
Lễ hội xuân Ngọa Vân được duy trì tổ chức vào ngày 9 tháng Giêng và diễn ra đến hết tháng 3 âm lịch hằng năm. Đây là hoạt động văn hóa mang giá trị nhân văn sâu sắc, với ý nghĩa hướng về cội nguồn; là dịp để nhân dân, du khách hành hương về thánh địa Ngọa Vân, để tri ân công đức của Phật hoàng Trần Nhân Tông và tôn vinh những giá trị tư tưởng của Thiền phái Trúc Lâm.
Về dự lễ khai hội, các đại biểu, người dân và du khách gần xa đã cùng nhau ôn lại công đức của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Theo các nghiên cứu cũng như sử sách ghi lại, Đức vua, Phật hoàng Trần Nhân Tông là vị vua anh minh, văn võ song toàn, đã có công lớn lãnh đạo quân dân Đại Việt đánh đuổi giặc Nguyên – Mông, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và độc lập dân tộc. Sau khi khôi phục và đưa đất nước bước vào thời kỳ thái bình thịnh trị, vua đã nhường ngôi cho con trai, xuất gia tu hành và sáng lập dòng thiền Trúc Lâm, dòng thiền mang đậm bản sắc văn hóa Đại Việt với tinh thần nhập thế, khai phóng và vị tha.
Năm 1307, Điều Ngự Giác hoàng lên núi Bảo Đài dựng am Ngoạ Vân làm nơi tu hành và hoá phật tại đây vào ngày 1/11 năm Mậu Thân (1308). Vì vậy, Ngọa Vân được xem là “Thánh địa” của Thiền phái Trúc Lâm nói riêng, Phật giáo Việt Nam nói chung.
Sau khi Phật hoàng nhập niết bàn, Ngọa Vân đã được xây dựng, mở rộng thành một trung tâm quan trọng của Phật giáo Trúc Lâm thời Trần; đồng thời, triều đại nhà Trần đã biến An Sinh - Đông Triều trở thành kinh đô của Phật giáo.
Nhận thức rõ những giá trị to lớn của Ngoạ Vân, trong 10 năm qua, TX Đông Triều đã tích cực phối hợp với Ban trị sự GHPG Quảng Ninh dồn tâm sức, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khai quật khảo cổ, nghiên cứu, đầu tư tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích Ngọa Vân, cũng như khu di tích nhà Trần tại Đông Triều theo Quy hoạch tổng thể đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Cùng với việc tu bổ, tôn tạo di tích, công tác đầu tư hạ tầng kỹ thuật đã và đang được quan tâm đầu tư để phát triển du lịch văn hóa tâm linh, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhân dân, phật tử và du khách hành hương về Ngoạ Vân. Đó là tuyến đường hành hương kết nối di tích - danh thắng Yên Tử (Uông Bí) với khu di tích nhà Trần tại Đông Triều; tuyến đường kết nối hệ thống lăng mộ các vua Trần đã được hoàn thành; tuyến đường từ Hồ Thiên kết nối sang Ngọa Vân phấn đấu hoàn thành và đưa vào sử dụng phục vụ mùa lễ hội 2018; hệ thống cáp treo Ngọa Vân đã hoàn thành đầu tư giai đoạn 1...
Nghi lễ khai hội năm nay diễn ra trang trọng, ngắn gọn, nối tiếp diễn văn khai hội ôn lại cuộc đời và công đức của Đức vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông là lời chúc phúc đầu năm mới của HĐTS GHPG Việt Nam, nghi lễ gióng trống, thỉnh chuông khai hội, dâng hương cầu nguyện quốc thái, dân an… Phần hội có nhiều hoạt động phong phú như: giao lưu các làn điệu chèo của các CLB chèo trên địa bàn, các hoạt động thể thao và trò chơi dân gian (kéo co, đi cầu kiều, tung còn, bịt mắt đập niêu...) Các hoạt động hội được tổ chức tại khu vực nhà ga cáp treo Ngọa Vân, thôn Trại Lốc 2, xã An Sinh.
Ngày khai hội xuân Ngoạ Vân năm nay thời tiết lạnh, có sương mù khá dày đặc nhưng vẫn thu hút đông đảo du khách hành hương về tham quan, chiêm bái, lễ phật.
Phan Hằng-Minh Đức
