Cảnh quan thiên nhiên ở huyện đảo Vân Đồn vô cùng đặc sắc, hấp dẫn bởi không khí trong lành, yên tĩnh của một vùng đất tự nhiên gần như còn nguyên vẹn. Phát huy thế mạnh đó, những năm gần đây, một số dự án đầu tư phát triển du lịch ở huyện đảo Vân Đồn đã, đang và trong tương lai sẽ đi vào hoạt động nhằm hướng tới xây dựng nơi đây thành một trung tâm du lịch cao cấp mang tầm quốc tế.
Nằm trong vùng Vịnh Bái Tử Long, bên cạnh Vịnh Hạ Long, huyện đảo Vân Đồn được thiên nhiên ưu ái ban tặng nhiều cảnh đẹp tự nhiên độc đáo với hơn 600 hòn đảo lớn, nhỏ. Vân Đồn vừa có núi đá, núi đất, trên bờ là những cánh rừng nguyên sinh, dưới biển là những bãi cát trắng mịn, hình cánh cung, dốc thoải ra biển, tạo nên những bãi tắm lý tưởng như: Sơn Hào, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Minh Châu... vô cùng đặc sắc, hấp dẫn.
Với những tiềm năng, thế mạnh của mình, trong những năm qua, Vân Đồn đang tập trung khai thác một số loại hình du lịch như: Du lịch văn hoá, tâm linh, du lịch nghỉ dưỡng, mua sắm... tại các khu Bãi Dài, cảng Cái Rồng, bến cảng Vạn Hoa, đền Cặp Tiên, chùa Cái Bầu; tham quan cảnh quan, hang động, nghiên cứu các giá trị hệ sinh thái biển, rừng kết hợp vui chơi giải trí, thể thao, tắm biển, lễ hội, di tích lịch sử văn hoá tại các xã Ngọc Vừng, Quan Lạn, Minh Châu, Bản Sen, Thắng Lợi và tham quan Vườn Quốc gia Bái Tử Long, Vịnh Bái Tử Long. Hàng loạt hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư như: Nâng cấp mở rộng tuyến tỉnh lộ 334, các bến cập tàu; tuyến đường trên đảo cũng được chú trọng đầu tư xây dựng. Giao thông thuận lợi, các phương tiện vận chuyển khách như các tuyến xe liên tỉnh, các hãng taxi, các tuyến tàu ra đảo với số lượng, số chuyến được đưa vào sử dụng cũng không ngừng được nâng cao về số lượng và chất lượng, phong phú về loại hình. Để đáp ứng tốt hơn về nhu cầu ăn, nghỉ của khách du lịch, các khách sạn, nhà nghỉ trên địa bàn huyện đều đã và đang được đầu tư nâng cấp. Đến thời điểm này trên địa bàn có gần 100 cơ sở lưu trú với trên 1.200 phòng, công suất sử dụng trung bình đạt gần 40%. Năm 2011, Vân Đồn đón hơn 44 vạn lượt khách, tăng 11,66% so với năm 2010. Quý I-2012 đón 132.000 lượt khách du lịch, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2011; trong đó khách quốc tế 2.100 lượt khách.
Tuy nhiên, để phát huy tiềm năng thế mạnh, đưa du lịch trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, Vân Đồn cần sớm khắc phục những bất cập như các cơ sở lưu trú tăng về số lượng nhưng phần lớn vẫn là nhà nghỉ thuần tuý, chất lượng không cao. Các tour, tuyến chưa được mở rộng khai thác nên còn đơn điệu; thiếu các dịch vụ vui chơi giải trí. Đặc biệt, sự liên kết giữa các đơn vị kinh doanh còn hạn chế, việc phát triển các sản phẩm mang thương hiệu Vân Đồn chưa được chú trọng. Nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế biển đảo nói chung và du lịch nói riêng còn thấp, nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn, nâng cao chất lượng dịch vụ…
Hành trình đưa Vân Đồn trở thành trung tâm du lịch cao cấp mang tầm quốc tế đang ngày một rõ nét hơn bởi sự quan tâm của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương. Mới đây nhất, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Quảng Ninh - 2012, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu tỉnh ưu tiên phát triển kinh tế biển, du lịch sinh thái, biển đảo chất lượng cao và khu vui chơi giải trí phức hợp quy mô lớn tại Vân Đồn. Đây được xem là dự án quan trọng trong những năm tới, với quy mô dự kiến lên tới hơn 4 tỷ USD, diện tích 2.000ha tại xã Vạn Yên. Điểm nhấn của khu du lịch này là khu casino đẳng cấp quốc tế và sân bay đạt chuẩn quốc tế, có khả năng tiếp nhận các loại máy bay lớn như Airbus A320, Boeing 777…
Hiện nay, đã công bố quy hoạch Cảng hàng không Quảng Ninh giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Cảng hàng không có diện tích khoảng hơn 285ha tại xã Đoàn Kết, huyện Vân Đồn, có sân bay cấp 4E (theo mã chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế - ICAO). Đồng thời với đó, cũng đang triển khai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2.000 của 9 phân khu chức năng trong Khu kinh tế Vân Đồn gồm: Quy hoạch nuôi trồng thuỷ sản KKT Vân Đồn, giai đoạn 2010-2020 đã được UBND tỉnh phê duyệt, có 7 phân khu đã hoàn thành khảo sát bản đồ địa hình, trong đó 4 phân khu hoàn thành nhiệm vụ quy hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt gồm: Khu vực đảo Minh Châu - Quan Lạn, khu vực cảng và đô thị phía Bắc đảo Cái Bầu, khu vực đảo Ngọc Vừng, khu vực đảo Bản Sen, các khu còn lại tiếp tục thực hiện và hoàn thành trước tháng 6-2012. Đẩy nhanh tiến độ triển khai thi công dự án đường từ khu tái định cư xã Vạn Yên đến khu công viên phức hợp phía Đông đảo Cái Bầu; dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường xuyên đảo Minh Châu - Quan Lạn...
Để hướng tới trở thành một trung tâm du lịch cao cấp xứng tầm quốc tế, Vân Đồn còn rất nhiều việc cần làm. Tuy nhiên, với những gì đã và đang đạt được, tin rằng trong tương lai không xa, cái tên Vân Đồn sẽ trở nên quen thuộc đối với nhiều du khách trong và ngoài nước.
Trung Thành